Recent onderzoek van de University of Oxford wijst uit dat het consumeren van hete dranken de kans op een vorm van slokdarmkanker kan verdrievoudigen. Volgens de onderzoekers en het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek (IARC) van de WHO zit het gevaar niet in de drank zelf, zoals koffie of thee, maar puur in de temperatuur. Wanneer vloeistoffen boven de 65 °C herhaaldelijk door de slokdarm stromen, ontstaat thermische schade. Deze constante verbranding beschadigt het slijmvlies en leidt tot chronische ontstekingen, waardoor cellen zich sneller moeten vernieuwen en het risico op schadelijke mutaties toeneemt.

Verschillende kankertypes

De toename in risico geldt met name voor het zogeheten plaveiselcelcarcinoom, kanker die ontstaat in de platte dekweefselcellen van het slijmvlies, meestal in het bovenste of middelste deel van de slokdarm. Dit type komt relatief veel voor in regio’s waar van oudsher zeer hete dranken worden genuttigd, zoals maté in Zuid-Amerika of hete thee in delen van Azië en het Midden-Oosten. In westerse landen komt adenocarcinoom (kanker die ontstaat in klierweefsel, vrijwel altijd onderin de slokdarm nabij de maagingang) vaker voor, een vorm die sterker samenhangt met reflux en overgewicht. Toch waarschuwt ook KWF Kankerbestrijding dat preventie eenvoudig en effectief is.

Gelukkig hoeven liefhebbers hun dagelijkse kop niet op te geven: op normale temperaturen wordt koffie niet als kankerverwekkend beschouwd. Het advies is simpel: laat een vers ingeschonken drank een paar minuten afkoelen tot onder de 65 °C, of voeg een scheutje koude melk toe.

Verschuiving naar kouder en breder

Tegelijkertijd rijst de vraag: hoe vaak drinken we tegenwoordig nog gloeiendhete dranken? Iced lattes en kleurrijke matcha’s bepalen steeds vaker het straatbeeld. De koffiecultuur maakt een duidelijke verschuiving door naar koudere alternatieven en nieuwe categorieën.

Dat merkt ook Thyrza Ruiter marketingregisseur bij Cavesco, zij is onder andere verantwoordelijk voor de assortimentsontwikkeling voor Barista Cafe, Chocolate Company en Doppio. ‘Koffie blijft absoluut de basis en cappuccino is nog altijd onze bestverkopende drank, maar de groei zit tegenwoordig vooral in non-coffee en koffie-afgeleide opties, zoals matcha en iced coffee.’ vertelt Ruiter. ‘Bovendien worden iced drinks allang niet meer uitsluitend in de zomer gedronken, consumenten bestellen ze het hele jaar door.’

De opmars van deze koelere drankjes komt niet primair voort uit angst voor verbranding, maar sluit aan bij de wensen van een nieuwe generatie consumenten. Textuur, personalisatie en een verwenmoment staan centraal.

‘Matcha blijft bijvoorbeeld booming en blijkt veel meer dan een tijdelijke hype,’ verklaart Ruiter. ‘Door combinaties met smaken als aardbei of vanille wordt het heel toegankelijk. Ook cold foam (een zachte schuimlaag boven op een koude drank) maakt drankjes visueel aantrekkelijker. Het gaat steeds minder om puur een snelle cafeïnestoot, en steeds meer om beleving en smaak.’

Wie kiest voor een trendy iced latte of matcha zit qua temperatuur in ieder geval direct aan de veilige kant. En voor de klassieke warme koffie of thee vragen een klein beetje geduld, even laten dampen en rustig wachten tot hij aangenaam drinkbaar is. Hoe dit allemaal in de praktijk in de koffiebar werkt zocht Rynet uit.