AMSTERDAM – Een rekening betalen, iets bestellen op een webshop of informatie over een afspraak bij de dokter bekijken. Het zijn dingen die we bijna dagelijks doen en die steeds vaker online moeten. Maar niet voor iedereen gaat dit even makkelijk. Mensen die moeite hebben met lezen en schrijven, hebben namelijk ook vaker moeite met rekenen en digitale vaardigheden.
Annemarie Groot werkt bij ECBO, het expertisecentrum voor beroepsonderwijs. Daar doet ze onderzoek naar de basisvaardigheden van jongvolwassenen en volwassenen. Ze houdt zich onder andere bezig met taal, rekenen en digitale vaardigheden.
Volgens Groot kunnen deze vaardigheden moeilijk los van elkaar worden gezien. Iemand die moeite heeft met taal, kan bijvoorbeeld ook moeite hebben met rekenen of met het gebruiken van digitale middelen. Dat merk je vooral bij dingen die mensen in het dagelijks leven moeten regelen.
Een simpele bestelling wordt lastiger
Een voorbeeld daarvan is iets bestellen via een webshop. Daarvoor moet je niet alleen weten hoe een website werkt, maar ook kunnen lezen wat er over een product staat. Daarnaast moet je bijvoorbeeld begrijpen hoeveel iets kost en hoeveel korting je krijgt.
“Daar zie je dat dat allemaal met elkaar samenhangt”, vertelt Groot.
Het gaat niet alleen om online winkelen. Ook post over verzekeringen, belasting of rekeningen wordt steeds vaker digitaal verstuurd. Hetzelfde geldt voor informatie over bijvoorbeeld een afspraak bij de dokter. Je moet dan kunnen begrijpen waar en hoe laat je ergens moet zijn.
Volgens Groot kan de toenemende digitalisering daarom voor een extra probleem zorgen. “De digitalisering is zeker een obstakel.” Vooral het feit dat steeds minder zaken fysiek of op papier geregeld worden, maakt het voor deze groep lastiger.
Hulp die mensen echt aanspreekt
Maar wie moet ervoor zorgen dat deze mensen toch mee kunnen blijven doen? Volgens Groot ligt die verantwoordelijkheid niet bij één persoon of organisatie. De overheid moet ervoor zorgen dat mensen ergens terechtkunnen voor hulp. Ook onderwijsinstellingen en werkgevers kunnen volgens haar een rol spelen.
De manier waarop hulp wordt aangeboden is daarbij belangrijk. Een cursus die simpelweg zegt dat iemand ‘beter moet leren lezen’, is volgens Groot niet voor iedereen aantrekkelijk. Ze noemt als voorbeeld het maken van een digitaal fotoboek van een vakantie. Iemand kan dat graag willen leren en ondertussen bezig zijn met meerdere basisvaardigheden.
“Tijdens het samen ontwikkelen van zo’n fotoboek leer je eigenlijk ook heel veel taal, rekenen en digitale vaardigheden bij”, zegt Groot.
Schaamte om hulp te vragen
Toch is het aanbieden van hulp niet altijd genoeg. Schaamte kan ervoor zorgen dat mensen geen hulp durven te zoeken. Iemand kan een cursus interessant vinden, maar zich niet inschrijven omdat diegene bang is om toe te geven ergens niet goed in te zijn.
Volgens Groot bestaat er daarnaast een negatief beeld over mensen die moeite hebben met basisvaardigheden. Hierdoor denken mensen niet snel dat het over iemand uit hun eigen omgeving gaat. Terwijl het volgens haar ook gewoon je moeder, oudere buurvrouw of buurman kan zijn die moeite heeft met een digitale handeling.
Juist nu steeds meer dagelijkse dingen online moeten, wordt het daarom belangrijker dat mensen op een makkelijke manier hulp kunnen krijgen. Want digitaal meedoen is voor lang niet iedereen vanzelfsprekend.
