Bakkers, brandweerlui, portiers, schoonmakers en stewardessen. Het zijn allemaal beroepen die zich deels of geheel in de nacht uitgevoerd worden. Terwijl wij in diepe REM slaap verkeren, houden zij onze samenleving draaiende. De een kan beter tegen dit onnatuurlijke ritme dan de ander. Maar zijn er eigenlijk ook gezondheidsrisico’s verbonden aan het draaien van nachtdiensten?

‘Dat ligt eraan wat voor chronotype je hebt’, zegt Merijn van de Laar. Hij is slaapwetenschapper en heeft meerdere boeken op zijn naam staan, waaronder de bestseller Slapen Als Een Oermens. ‘Iedereen heeft een eigen chronotype’, legt Van de Laar uit. ‘Simpel gezegd ben je een ochtendmens of een avondmens. De meeste mensen kiezen bewust of onbewust hun beroep bij hun chronotype.’

Maar niet iedereen. Mensen met een slaapritme dat niet bij hun natuurlijke chronotype past slapen daardoor een stuk korter. ‘De meeste mensen hebben 6 tot 8 uur slaap nodig’, vertelt Van de Laar. Kom je daar structureel onder, kan dat zorgen voor vervelende gezondheidsklachten zoals verhoogde bloeddruk en hormonale ontregeling.

Wat is dan de meest gezonde manier om wakker te worden? Volgens Van de Laar zijn drie dingen belangrijk: licht, beweging en voeding. Als je wekker ver voor zonsopgang gaat is daglicht dus geen optie. Er bestaan speciale lampen die zonlicht na kunnen bootsen’, aldus Van de Laar. Zo’n lamp, in combinatie met lichamelijke beweging en een goed ontbijt zou voldoende moeten zijn.

Wel benadrukt Van de Laar hoe belangrijk het is om je natuurlijke chronotype te kennen. ‘Hier kom je achter in de tweede week van je vakantie’, legt hij uit. In de eerste week ben je nog aan het uitrusten. De tweede week komt je natuurlijke ritme naar boven. Als je dan naar bed gaat wanneer je moe bent, en zonder wekker wakker wordt zit je in je natuurlijke ritme. Van de Laar concludeert: ‘Je biologische klok is genetisch. Je kan het een klein beetje aanpassen, maar nooit helemaal veranderen.’

Verslaggever Yannick van Maanen ging op reportage bij bakkerij Craft in Arnhem om te kijken hoe de bakkers omgaan met hun vroege diensten. Beluister de reportage hieronder: