Sporten is gezond. Voldoende beweging heeft niet alleen invloed op het gewicht en verbetert de motoriek, maar is ook goed voor de ontwikkeling van de mentale gezondheid (Rijksoverheid). Er zijn mensen die hierin naar het uiterste streven en extreme sporten uitoefenen. Voor de één is het ongemak, voor de ander een uitdaging.

Sporten zoals abseilen, ijsklimmen, bungeejumpen, golfsurfen en oceaanroeien worden gezien als extreme sporten. Deze bezigheden worden vaak gezien als gevaarlijk en als iets dat voor waaghalzen bestemd is, maar volgens sportpsycholoog Ad Vos liggen de motivaties vaak complexer. In zijn column voor NL Sportpsycholoog schrijft hij over de mentale gezondheid van extreemsporters. ‘Extreme sporters zijn nieuwsgierig en willen zichzelf testen’, verklaart hij. De spanning zou maar een klein deel van de sport uitmaken. Vos refereert naar een reeks artikelen van Frontiers in Psychology en vult aan: ‘onderzoek toont aan dat ze sporten voor uitdaging, natuur en contact met anderen’.

Extreme sporten zouden een krachtige impact hebben op de mentale gezondheid. De sporters zouden meer zelfvertrouwen krijgen door het overwinnen van persoonlijke grenzen. Stress zou afnemen omdat de focus tijdens de activiteit dagelijkse zorgen uitschakelt. ‘Sommigen gebruiken het zelfs tegen depressie’, vertelt Vos. De natuurbeleving zou het effect versterken: stilte, natuur en fysieke uitputting zorgen voor emotionele stabiliteit en een sterker gevoel van verbondenheid, zowel met de omgeving als met medesporters.

Volgens Vos is ‘flow’ een belangrijk begrip bij het uitoefenen van extreme sporten. Flow zou de toestand zijn waarin je helemaal opgaat in wat je doet. ‘Het is een balans tussen uitdaging en vaardigheden’, vertelt Vos. ‘Als die balans klopt, kun je je volledig concentreren en leef je in het moment’, aldus Vos. Tijdens de sport zouden de sporters vaak weinig emoties voelen, doordat ze te druk zijn met hun taak. De blijdschap of trots komt vaak pas achteraf, als ze terugkijken op wat ze hebben bereikt.

‘Extreme sporters zijn slim, niet roekeloos. Ze hebben veel ervaring nodig om veilig te blijven’, vertelt Vos. Ze zouden risico’s goed kunnen inschatten. ‘Hoe meer je weet, hoe veiliger je bent’, verklaart hij. Avonturier, oceaanroeier en zorgverlener Ralph Tuijn is te gast in de studio en vertelt over zijn uitdagingen en ervaringen op zee.