De Tweede Kamer debatteerde dinsdag ruim zes uur over de toekomst van Tata Steel in IJmuiden. Centraal stond een zogeheten intentieverklaring. Daarin staat dat de regering wil onderzoeken of en hoe zij kan meebetalen aan de verduurzaming van Tata Steel, en onder welke voorwaarden. De Kamer gaf uiteindelijk groen licht om de plannen voor mogelijke miljardensteun verder te verkennen.
Het debat draaide vooral om twee vragen: moet Nederland mogelijk tot 2 miljard euro belastinggeld investeren om Tata Steel te helpen verduurzamen, en onder welke voorwaarden? Voorstanders benadrukten dat de fabriek belangrijk is voor banen en de Nederlandse industrie. Tegelijkertijd klonk er stevige kritiek op de risico’s van zo’n investering.
Vooral Volt en de Partij voor de Dieren uiten stevige kritiek. Kamerlid Kostić (PvdD) spreekt van een ‘tata morgana’: veel beloften van het bedrijf waar volgens haar in werkelijkheid weinig van terechtkomt. ‘In plaats van te investeren in een toekomstbestendig bedrijf is geld verspild aan lobby en aan pr vol gebakken lucht,’ zegt Kostić, wanneer zij de geschiedenis van Tata Steel beschrijft. Zij stelt de vraag of het verstandig is om ‘2 miljard euro van Nederlandse burgers’ te investeren in een plan dat volgens tientallen economen financieel riskant is. Volgens deze partijen bestaat het risico dat Nederland in een zogenoemde subsidiefuik terechtkomt, waarbij steeds meer geld nodig is.
Andere partijen leggen juist meer nadruk op het belang van werkgelegenheid en een eigen staalindustrie. Zo spreken BBB en JA21 hun zorgen uit over het mogelijke verlies van banen en economische zelfstandigheid. Zij wijzen erop dat Tata Steel werk biedt aan duizenden werknemers en indirect nog veel meer banen ondersteunt. Het zou volgens hen gaan om ongeveer 9.000 directe banen en tienduizenden indirecte banen in de regio.
De belangrijkste uitkomst van het debat is dat het kabinet verdergaat met onderhandelingen met Tata Steel. Er is nog geen definitief besluit genomen over subsidies om Tata steel te verduurzamen. In de komende maanden wordt gewerkt aan een zogenoemde maatwerkafspraak, waarin exacte voorwaarden en financiële afspraken worden vastgelegd. Pas daarna beslist de Kamer of de miljardensteun daadwerkelijk wordt toegekend.
Een van de aanwezigen op de publieke tribune was Marjan Minnesma van Urgenda, die in de talkshow van Upd8 op 10 april kritisch reageert op de plannen rond Tata Steel.
