Waarom staat het Schokkermonument in Kampen en niet op Schokland zelf? Die vraag houdt nazaten al decennia bezig. Pogingen om het monument op het voormalige eiland te plaatsen zijn in het verleden gestrand door gebrek aan medewerking. Uiteindelijk koos de gemeente Kampen ervoor het beeld in de Hanzenstad te plaatsen, op de plek waar de meeste Schokkers na hun gedwongen vertrek in 1859 terechtkwamen.

Opmerkelijk, want de stad deed er aanvankelijk alles aan om hen buiten de deur te houden. De burgemeester schreef destijds zelfs aan de Commissaris des Konings dat men de beoogde fusie van de gemeente Kampen en Schokland ‘met weerzin’ had vernomen. Men vreesde de komst van verarmde gezinnen en probeerde zelfs via het parlement de instroom te beperken, waarbij vermeende ‘kwade hebbelijkheden’ breed werden uitgemeten. ‘Kampen zag de Schokkers destijds vooral als een last,’ zegt stadsarchivaris Hester Timmerman. ‘De angst voor armoede en overlast speelde een grote rol in die afwijzende houding.’

‘Het overgrote deel van de Schokkers trok naar Kampen en vestigde zich in de wijk Brunnepe,’ legt Timmerman uit. ‘Hun komst gaf een enorme impuls aan de economie en de havenbuurt, waar al snel vishandel en visrokerijen ontstonden. Binnen enkele jaren bleek de Buitenhaven te klein voor het groeiende aantal vissersboten, waarna de Nieuwe Buitenhaven werd aangelegd.’

Aanvankelijk werd het beeld in 1991 bij de Buitenhaven geplaatst. Dit leidde tot protesten van nazaten, die vonden dat het beeld zijn betekenis verloor. Na acties in 2013 kreeg het monument op 26 juni 2018 een plek aan de rand van Brunnepe, een plek die niet alleen historisch klopt, maar ook sentimenteel gezien op je juiste plaats staat.

Het beeld is levensgroot, ongeveer 1,70 meter, en de figuren zijn herkenbaar aan de typische Schokkerdracht. Zo droegen vissers knopen van been, maar later ook Engelse munten als knoop wanneer ze op de Noordzee hadden gehandeld. Ook het bloedkoraal en het ‘hulle’, een mutsje met kanten randje, bevestigd aan een oorijzer van zilver of blik, maken direct zichtbaar dat we te maken hebben met Schokkers.