Op 15 april deed politica Mona Keijzer in de talkshow Pauw & de Wit de volgende uitspraak: ‘Elke asielzoeker die een verblijfsvergunning krijgt, haalt gemiddeld twee familieleden naar Nederland toe’. Als je de cijfers zonder essentiële context naast elkaar legt, kom je uit op dit resultaat, maar dat geeft een vertekend en misleidend beeld.
Bewering: Elke asielzoeker die een verblijfsvergunning krijgt, haalt gemiddeld 2 familieleden naar Nederland toe.
Oordeel: Misleidend
Deze factcheck is uitgevoerd op basis van beschikbare informatie op de datum van publicatie.
Bron van de bewering:
Op 15 april stelde Tweede Kamerlid Mona Keijzer dat de asielwetten die van oorsprong door oud-minister Marjolein Faber zijn ingediend, noodzakelijk zijn om de instroom van asielzoekers te beperken. Daarbij stelde ze namelijk dat ‘elke asielzoeker die een verblijfsvergunning krijgt, gemiddeld 2 familieleden naar Nederland toe haalt, en dat Nederland dit ‘simpelweg niet aankan.’ Waar ze deze bewering vandaan heeft, is niet bekend. In de talkshow werd ook niet gevraagd waar ze dit precies op baseerde. De uitzending waar de claim werd gedaan kan je hier bekijken.
De redactie heeft Mona Keijzer aan het begin van het factcheckproces om een reactie gevraagd. Er is geen reactie ontvangen.
Waarom dit misleidend is:
Om te begrijpen waarom de bewering niet klopt, is het belangrijk te weten hoe nareis in de praktijk werkt. Een asielzoeker die een verblijfsvergunning krijgt, kan een machtiging voorlopig verblijf (mvv) aanvragen voor gezinsleden in het buitenland. Pas daarna start de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) met de inhoudelijke behandeling. Volgens de IND-jaarcijfers van 2025 duurt die procedure inmiddels gemiddeld 22 maanden.
Migratie-expert Jeroen Corduweder, die meerdere boeken over het onderwerp schreef, duidt hoe het kan dat de wachttijden zo sterk zijn opgelopen: “De IND kampt met een personeelstekort doordat de prognoses van het aantal aanvragen te laag zijn ingeschat. Omdat die prognoses niet overeenkomen met de werkelijkheid, wordt er structureel te weinig personeel ingezet, waardoor medewerkers overbelast raken.”
Dat betekent dat de nareizigers die in 2025 naar Nederland kwamen, grotendeels horen bij vergunningen die in 2023 of eerder zijn verleend. Wie het aantal nareizigers en het aantal nieuwe vergunningen uit hetzelfde jaar naast elkaar zet, vergelijkt dus twee stromen die los van elkaar moeten worden gezien.
Dat verschil is aanzienlijk, want volgens dat jaarrapport kwamen er in 2025 in totaal 16.500 nareizigers naar Nederland, het hoogste aantal ooit gemeten. In datzelfde jaar werden echter 9.414 asielvergunningen verleend. Wie die twee cijfers simpelweg op elkaar deelt, komt uit op bijna twee nareizigers per vergunninghouder. Het kan aanwijzing zijn op welke rekensom Keijzer haar claim baseert, maar het is een schijnverband: het gaat om cijfers uit verschillende periodes, die niets zeggen over het gedrag van individuele statushouders.
Maar hoeveel nareizigers laat een individuele vergunninghouder dan daadwerkelijk overkomen? Daar geeft het cohortonderzoek Asiel en integratie 2025 van het Centraal Bureau voor de Statistiek antwoord op. Dit onderzoek volgt vergunninghouders in de eerste stappen na het verkrijgen van hun status. De uitkomst is helder: 62 procent van de statushouders laat tussen 2014-2021 helemaal niemand nareizen. Slechts 18 procent dient een nareisaanvraag in, en 8 procent regelt gezinshereniging via een andere, strengere route. Recentere cijfers bestaan echter niet.
De hoge nareiscijfers van de afgelopen jaren zijn bovendien sterk geconcentreerd in één groep. Volgens een CBS-nieuwsbericht van begin dit jaar kwam 73 procent van de 16.500 nareizigers in 2025 uit Syrië: ruim 12.000 mensen. Het gaat hierbij grotendeels om gezinsleden van Syriërs die al jaren eerder een verblijfsvergunning kregen, maar van wie de aanvragen pas recent zijn afgehandeld door de overbelaste IND.
Dat beeld wordt verder bevestigd door nog recentere cijfers, maandcijfers laten het tijdsverschil duidelijk zien: in februari 2026 dienden Syriërs 165 eerste asielaanvragen in, terwijl er in dezelfde maand 1.045 Syrische nareizigers aankwamen. Die nareizigers horen bij vergunningen van één tot drie jaar eerder, niet bij die 165 nieuwe aanvragen.
Conclusie:
De bewering dat asielzoekers gemiddeld twee familieleden laten overkomen, is misleidend. De hoge aantallen nareizigers in recente jaren komen vooral door vertragingen in de procedure en eerdere instroomjaren, waardoor verschillende tijdsperiodes door elkaar worden vergeleken. Wanneer je naar individuele statushouders kijkt, blijkt dat de meerderheid geen nareis aanvraagt en dat het gemiddelde aantal overkomende gezinsleden per persoon onder de één ligt.
