UTRECHT – Drukte rond het station lijkt samen te gaan met een groter gevoel van onveiligheid. In de Utrechtse binnenstad worden aanzienlijk meer misdrijven geregistreerd dan in andere delen van de stad. Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de statistiek blijkt dat het aantal incidenten in deze wijk met 7877 veruit hoger ligt dan in andere Utrechtse wijken, waar het aantal misdrijven meestal tussen de 1600 en 2700 ligt.

Deze cijfers onthullen een duidelijk patroon: de Binnenstad Utrecht is een uitschieter. Zo ligt het aantal geregistreerde misdrijven daar ruim drie tot bijna vijf keer hoger dan in wijken als Utrecht Zuid (1672) of Noordoost (1826). Ook grotere woonwijken zoals Leidsche Rijn (2694) en Overvecht (2411) blijven ver achter in vergelijking met het centrum.

In bovenstaande interactieve visualisatie wordt weergegeven hoe de verdeling is van misdrijven in Gemeente Utrecht.

Drukte is een verklarende factor
Dit verschil is niet helemaal een verrassing. De binnenstad is het drukste gebied in Utrecht, met een constante stroom aan reizigers, toeristen en bewoners. Rond het station komen dagelijks tienduizenden mensen, wat de kans op incidenten natuurlijk vergroot. Volgens Lisa den Oudendammer, woordvoerder van burgemeester Dijksma is de hoge concentratie aan misdrijven in de binnenstad als volgt te verklaren:

“In de binnenstad komt veel samen. Het is er sowieso al ontzettend druk vanwege het winkelen, uitgaan en de horeca, maar daarnaast is het stationsgebied ook nog eens een aantrekkelijke plek voor mensen die overlast willen plegen om samen te komen, vanwege de goede bereikbaarheid. In die zin verergert deze bereikbaarheid ook het probleem.”

De gemeente zegt dat de piek in misdrijven ontstaat uit de combinatie van het station, winkels, horeca en de bereikbaarheid. Volgens de Veiligheidsmonitor van het CBS voelen mensen zich in sterk stedelijke gebieden vaak onveilig. Dat geldt vooral voor jongeren en vrouwen, groepen die al vaker te maken krijgen met straatintimidatie.

Hoewel de cijfers laten zien waar de meeste incidenten plaatsvinden, zeggen ze niet alles over wat voor incidenten het zijn. De dataset bevat verschillende soorten misdrijven, waarin straatintimidatie niet altijd apart wordt geregistreerd, maar er is toch een duidelijke link. Onderzoek van de Gemeente Utrecht laat zien dat straatintimidatie juist vaak voorkomt in drukke open ruimtes, zoals winkelstraten of stationsgebied. Denk hierbij aan naroepen, intimiderend gedrag of andere ongewenste opmerkingen.

In bovenstaande interactieve visualisatie wordt weergegeven hoe de Gemeente Utrecht zich opstelt tegenover andere gemeente in Nederland met betrekking tot geregistreerde misdrijven. Hierin is terug te zien dat er in Utrecht aanzienlijk meer incidenten zijn in tegen stelling tot omliggende plaatsen.

Groot verschil
Wat de cijfers dus expliciet laten zien, is hoe sterk Utrecht per wijk verschilt. Waar de binnenstad bijna 8000 misdrijven telt, blijven andere wijken onder de 3000. Dit maakt de binnenstad niet per direct ‘onveiliger’, maar wel een plaats waar meer gebeurt, omdat er meer mensen zijn. Dit heeft effect op hoe men de stad ervaart. Inwoners van deze gebieden geven aan zich in grotere mate onveilig te voelen.

Gemeente zet een breed pakket aan maatregelen in
Den Oudendammer zegt dat de gemeente meerdere maatregelen neemt om de veiligheid in de binnenstad te verbeteren. Volgens Den Oudendammer gaat het vooral om handhaving en toezicht.

“Er geldt een nachtsluiting van Hoog Catharijne om te voorkomen dat overlastplegers zich daar ’s nachts ophouden. Ook is er extra inzet van politie en handhaving bij het Bollendak. Daarnaast ontwikkelt de gemeente een aanpak voor overlast en criminaliteit en geldt er in delen van de binnenstad een verblijfsontzegging. Personen die overlast veroorzaken, worden hiermee de toegang tot het gebied geweigerd.”

Daar voegt Den Oudendammer aan toe dat het scala aan maatregelen dat wordt getroffen helpt, maar ook dat het een kwestie is van lange adem en de problemen niet in één dag verdwenen zijn.

Weinig officiële meldingen over dit probleem
Een belangrijk aandachtspunt is dat veel vormen van straatintimidatie niet worden gemeld. Organisaties zoals Discrimintatie.nl Midden Nederland benadrukken dat slechts een klein deel van de incidenten officieel wordt geregistreerd. Dat betekent dat de werkelijke omvang van het probleem waarschijnlijk nog groter is dan dat deze cijfers laten zien. Daarom zijn de cijfers uit de Veiligheidsmonitor zo’n belangrijke aanvulling op de data van de politie. Samen brengen ze een completer beeld van wat er gebeurt in de stad.

De combinatie van de CBS-data, de Veiligheidsmonitor en de reactie van de gemeente laat zien dat de Utrechtse binnenstad door de grote bezoekersstromen een andere positie heeft in de stad vergeleken met de omliggende wijken. Daardoor worden er aanzienlijk meer misdrijven geregistreerd dan in andere Utrechtse wijken en blijft de veiligheid een belangrijk aandachtspunt voor de gemeente.