UTRECHT- Het aantal geregistreerde verkrachtingszaken in de politie-eenheid Utrecht ligt tegenwoordig aanzienlijk hoger dan tien jaar geleden. Uit analyse van CBS-cijfers blijkt dat het aantal registraties is gestegen van 60 zaken in 2014 naar 135 in 2025. Daarmee volgt Utrecht een ontwikkeling die ook landelijk zichtbaar is.

Wat achter die stijging schuilgaat, is minder eenvoudig te beantwoorden. Volgens onderzoeker Suzanne Bouma, die onderzoek doet naar seksueel grensoverschrijdend gedrag, betekent een hoger aantal registraties niet automatisch dat er ook meer verkrachtingen plaatsvinden.

“Bij dit soort cijfers moet je altijd kijken naar wat er precies wordt geregistreerd,” legt Bouma uit. “Een stijging kan betekenen dat meer mensen slachtoffer worden, maar het kan ook betekenen dat slachtoffers vaker naar de politie stappen of beter herkennen dat wat hen is overkomen strafbaar is.”

Dat laatste lijkt volgens haar een belangrijke rol te spelen. De afgelopen jaren is seksueel grensoverschrijdend gedrag vaker onderwerp van maatschappelijk debat geweest. Daarnaast trad in 2024 de nieuwe Wet seksuele misdrijven in werking, waardoor ook seks zonder duidelijke instemming strafbaar werd. Hierdoor vallen meer situaties onder de strafwet dan voorheen.

De stijgende lijn in de bovenstaande grafiek valt volgens onderzoeker Suzanne Bouma niet te negeren. “Ook als registraties worden beïnvloed door meldingsbereidheid, blijft het zorgwekkend dat zoveel mensen met seksueel geweld te maken krijgen,” aldus Bouma.

Volgens Bouma past die ontwikkeling binnen een bredere trend. “We zien dat slachtoffers steeds beter weten waar ze terecht kunnen voor hulp en ondersteuning. Dat kan ertoe leiden dat meer mensen uiteindelijk ook aangifte doen of een melding maken.”

Landelijk werd vorig jaar eveneens een stijging van het aantal meldingen van zedendelicten geregistreerd. De politie meldde dat het aantal meldingen en aangiften met dertien procent toenam. Deskundigen wijzen daarbij op de invloed van de nieuwe zedenwet en de grotere maatschappelijke aandacht voor seksueel geweld.

Toch waarschuwt Bouma ervoor om uitsluitend naar de registraties te kijken. Seksueel geweld blijft volgens haar een vorm van criminaliteit waarbij een groot deel van de slachtoffers geen melding doet. “De cijfers laten alleen zien wat bij instanties bekend wordt. We weten dat er ook een groep slachtoffers is die zich niet meldt.”

De stijgende aantallen in Utrecht kunnen daarom op verschillende manieren worden geïnterpreteerd. Enerzijds wijzen ze op een groeiend aantal registraties van verkrachting. Anderzijds kunnen ze erop duiden dat slachtoffers vaker hulp zoeken en de weg naar politie en hulpverlening beter weten te vinden. Dat het aantal geregistreerde zaken in 2025 nog altijd ruim twee keer zo hoog ligt als in 2014, laat zien hoe sterk deze ontwikkeling in Utrecht zichtbaar is geworden.

Wat de precieze oorzaak ook is, de cijfers maken volgens Bouma duidelijk dat seksuele veiligheid een actueel maatschappelijk vraagstuk blijft. “Elke melding staat uiteindelijk voor iemand die iets ingrijpends heeft meegemaakt. Dat moeten we niet uit het oog verliezen wanneer we naar statistieken kijken.”