UTRECHT – Het Griftpark stond zaterdagmiddag in het teken van het NK Vogelfluiten. Deelnemers probeerden vogelgeluiden zo natuurgetrouw mogelijk na te bootsen voor een jury. Achter de ludieke wedstrijd schuilt volgens de organisatie een groter doel: bezoekers bewuster maken van vogels, natuur en biodiversiteit.

Tussen het groen van het Griftpark verzamelen deelnemers zich voor het podium. Sommige verschijnen in tuinpakken en laarzen, anderen hebben attributen meegenomen die bij hun vogel passen. Voor de jury doen zij één voor één hun vogelgeluid na. Jonge kinderen skeeleren langs het publiek, terwijl bezoekers aandachtig luisteren naar merels, vinken, kauwen en andere vogelsoorten die door het park klinken.

Volgens organisator Folkert de Boer draait het NK om meer dan alleen een prijs winnen. De Boer is ecoloog en hoopt dat bezoekers door het evenement anders naar hun omgeving gaan kijken. Veel mensen staan volgens hem nauwelijks stil bij de vogels die dagelijks om hen heen leven, ook midden in de stad. Om een vogel goed na te doen, moet je volgens hem eerst goed leren luisteren. ‘Om een vogel goed na te doen, moet je ook goed naar vogels luisteren’, zegt hij. Met het kampioenschap probeert hij mensen op een laagdrempelige en humoristische manier opnieuw kennis te laten maken met de natuur om hen heen.

Verwondering als eerste stap

Naast het podium zorgt vogel-dj Vince Linders voor een opvallende toevoeging aan het evenement. In een overall met vogelpoep op zijn outfit draait hij niet alleen muziek, maar ook vogelgeluiden. Bezoekers kunnen zelfs vogelgeluiden aanvragen, die hij vervolgens tussen de muziek door afspeelt.

Linders kwam jaren geleden toevallig een verzameling lp’s met vogelgeluiden tegen in een kringloopwinkel. Thuis begon hij met de platen te experimenteren en ontdekte hij dat vogelgeluiden verrassend goed samengaan met muziek. Inmiddels draait hij op festivals en andere evenementen met dezelfde formule.

Volgens hem hebben vogelgeluiden een bijzondere kracht omdat mensen ze vaak verbinden aan herinneringen. Eerder op de middag vroeg een bezoeker hem bijvoorbeeld om het geluid van een visdiefje af te spelen. Dat geluid bracht haar terug naar een boottocht van tientallen jaren geleden. ‘Dat vind ik fantastisch’, vertelt hij. ‘Dat een geluid zoiets los kan maken bij mensen.’

Voor De Boer zijn dat precies de momenten waarop bewustwording begint. Het NK moet bezoekers nieuwsgierig maken naar vogels die zij normaal misschien niet opmerken. ‘Dan wordt er toch een zaadje geplant’, zegt hij. ‘Je hoort die merel in het echt ook. Dan ga je anders naar je omgeving kijken.’

Terugkerende deelnemers

Dat het evenement aanslaat, blijkt volgens De Boer uit het groeiende aantal deelnemers. Vergeleken met eerdere edities is het NK groter geworden en keren steeds meer deelnemers terug.

Een van hen is Henry Glissenaar. Vorig jaar deed hij al mee aan het kampioenschap en ook dit jaar staat hij weer op het podium. Dit keer probeert hij met een imitatie van een kauw indruk te maken op de jury. Onder zijn arm draagt hij een decoratief vogeltje dat hij speciaal voor zijn optreden heeft meegenomen.

Voor Glissenaar draait het kampioenschap niet alleen om de wedstrijd. Hij houdt zich al langer bezig met kunstfluiten en geeft af en toe workshops. Het NK ziet hij als een uitdaging, maar ook als een kans om zich verder te verdiepen in vogels.

Volgens hem zorgt het evenement ervoor dat mensen beter gaan luisteren naar vogelgeluiden en nieuwsgierig worden naar de dieren achter die geluiden. Zelf merkt hij dat ook. ‘Ik ga me er nog meer in verdiepen’, vertelt hij. ‘Ik ga er nog meer in mee.’ Ook als hij niet wint, wil hij zich verder verdiepen in vogelgedrag. Hij denkt er zelfs over om vaker met een camera het bos in te gaan om te kijken hoe vogels reageren op zijn gefluit.

Meer dan een kampioen

Gedurende de middag klinkt regelmatig applaus wanneer deelnemers hun vogelgeluiden laten horen. Sommige imitaties zorgen voor bewondering bij het publiek, andere leveren lachende gezichten op. De ontspannen sfeer lijkt minstens zo belangrijk als de wedstrijd zelf.

Voor De Boer wordt het succes van de dag niet bepaald door wie er uiteindelijk met de titel naar huis gaat. Belangrijker vindt hij dat bezoekers bewuster worden van de natuur om hen heen. Vogels vormen volgens hem vaak een eerste stap naar een bredere interesse in biodiversiteit. Het evenement is voor hem geslaagd wanneer bezoekers na afloop anders naar hun omgeving kijken. ‘Als meer mensen nadenken over vogels, dan is het evenement voor mij geslaagd’, zegt hij.

Aan het einde van de middag lopen bezoekers langzaam weg uit het Griftpark. Sommige deelnemers bespreken nog hun optreden, terwijl kinderen tussen het groen blijven spelen. Vogelgeluiden klinken nog steeds door het park. Dit keer niet alleen uit de bomen, maar ook uit gesprekken van bezoekers die proberen te raden welke vogel zij zojuist hebben gehoord.