WOERDEN — Donderdag 4 juni zitten enthousiaste pottenbakkers in de buitenlucht kunstwerkjes te maken met draaischijven. Kunst op de Hoek houdt een driedaagse pottenbakcursus in de buitenlucht, waar deelnemers leren wat keramiek zo ontspannend maakt: het loslaten van het hoofd. “Je moet uit je hoofd gaan”, verteld docente Ans Kromwijk.

Onder het rieten dakje in de buitenlucht zitten de pottenbakkers met zijn alle creatief bezig. Met een uitzicht van weiland en bomen die hen omringen wapperen de plastic doeken die dienen als muren van de overkapping dat ze droog blijven van de regen. Bloemen die een deelnemer mee heeft genomen staat in het midden van de ruimte samen met wat andere plantjes.

De cursus begint deze middag niet met techniek, maar met een gedicht. Het gaat over het vinden van het midden, het centreren van de klei op de schijf. Kromwijk zegt dat verdieping gewaardeerd wordt door veel deelnemers, ze laat weten dat ze die waardering leuk vind, maar dat ze “doet wat goed voelt”.

Volgens Kromwijk dwingt het werken met klei tot aanwezigheid in het moment. Wie met andere zorgen in het hoofd zit, heeft geen ruimte om mee te bewegen met het materiaal. En juist dat meebewegen heeft de klei nodig. “De klei vertelt jou hoe het met jou gaat”, zegt ze. Frustratie hoort erbij, want soms lukt iets niet. Het advies blijft dan hetzelfde, namelijk meebewegen, accepteren, en het even laten rusten.

Dat de cursus deze keer buiten plaatsvindt, is een wens van Kromwijk zelf. Normaal werkt de groep binnen, in het Kleinhof. De tuin van bevriende gastheren maakt het mogelijk om in de buitenlucht te draaien. “Op deze manier is het eigenlijk een droom van mij uitgekomen”, vertelt ze.

De ontspanning die deelnemers zoeken, sluit aan op de tijd waarin ze leven. In een wereld vol prikkels biedt de klei rust, merkt Kromwijk. Vooral mensen met een jong gezin ervaren de cursus als een moment voor zichzelf, even niet aanstaan voor een ander. Tegelijk kost het werk kracht. Het is fysiek bezig zijn met vormgeving, met de handen in het materiaal.

Het zijn vooral nieuwe gezichten die op de cursussen afkomen, maar bij de draaidriedaagse ziet ze veel bekende gezichten terug. Ze krijgen de ruimte om stappen te zetten. Vooruitgang verloopt per persoon verschillend, vaak met sprongen. Ineens heeft iemand een techniek in de vingers, waardoor een nieuwe of hogere vorm ontstaat. Soms heeft dat tijd nodig, soms gaat het snel.

Boven het zoemen van de schijven klinkt af en toe een aanmoediging. “Ja, en nu rustig naar buiten”, zegt een ervaren pottenbakker tegen een deelnemer. “In de wereld van de klei”, verzucht een ander, opgaand in het draaien.

Tegen het einde van de middag staan er meer potjes op de tafels dan ervoor. Niet perfect, maar niet fout. Voor Kromwijk zit de waarde precies daarin. “Je komt nooit uitgestudeerd met klei”, zegt ze. “Je kan 200 jaar oud worden met klei.”