ZEIST- Sinds de invoering van statiegeld op blikjes ligt er in Zeist nog steeds opvallend veel zwerfafval op straat. Bewoners merken dat het zwerfafvalprobleem nauwelijks lijkt af te nemen. Volgens Liesbeth Raymakers, voorzitter van GroenLinks/PvdA in Zeist, blijft afval op straat een terugkerend probleem in de gemeente.
Door: Manouk Schilstra
Per 1 april 2023 kwam er een nieuwe maatregel in Nederland. Er kwam een invoering van statiegeld op blikjes. Consumenten moeten sindsdien €0,15 cent betalen bij hun drankblikjes, en krijgen dit bedrag terug als ze het inleveren bij een innamepunt. Sinds de invoering van deze maatregel zijn er al 27.000 innamepunten beschikbaar, om de blikjes in te leveren. De regeling geldt voor metalen drinkverpakkingen (blikjes) met een inhoud van drie liter of minder. Ook kun je ze herkennen aan het statiegeldlogo op de verpakking. Deze maatregel werd ingevoerd om zwerfafval tegen te gaan. Blikjes horen namelijk bij de meest voorkomende vervuiling bij zwerfafval. Ook kunnen ze de blikjes gaan recyclen. Het aluminium in de blikjes kan hergebruikt worden voor nieuwe verpakkingen.
Verschil
‘In de wijk Vollenhove in de gemeente Zeist ligt het meeste zwerfafval’. Liesbeth Raymakers is voorzitter van GroenLinks/PvdA, maar ook doet ze vrijwilligerswerk bij de Bermbrigade. Iedere eerste zaterdag van de maand rapen de mensen van de Bermbrigade afval in Zeist. ‘Ik zie veel afval, maar sinds de invoering van het statiegeld op blikjes merken we wel verschil. Na een maand was al te merken dat er veel minder blik op straat lag. Het wordt al snel vervangen door ander afval, maar deze regeling lijkt wel te helpen.’ Aldus Liesbeth.
Gevolgen
Zwerfafval heeft veel negatieve gevolgen op mens, natuur en dier. Sigarettenpeuken vormen naast blikafval, een groot deel van het zwerfafval. Volgens milieuorganisaties kan één sigarettenpeuk tot wel zes vierkante meter grond vervuilen. De filters bevatten plastic dat langzaam afbreekt tot microplastics. Deze kleine plasticdeeltjes kunnen in het water terechtkomen en uiteindelijk via de voedselketen ook bij mensen belanden, wat mogelijk gevolgen heeft voor de gezondheid. ‘Mensen realiseren zich dit niet als ze het op straat gooien’, zegt Liesbeth.
Plannen
Het aantal plekken waar mensen statiegeld kunnen inleveren is uitgebreid door een samenwerking tussen Statiegeld Nederland en ViaTim. In woonwijken zijn inmiddels meer dan 250 pakketpunten aan huis ingericht als statiegeld-innamepunt. Bewoners kunnen hier lege flesjes en blikjes inleveren bij buurtgenoten die een pakketpunt runnen, waarna het statiegeld direct digitaal wordt uitbetaald, bijvoorbeeld via Tikkie. Volgens Verpact moet het makkelijker maken om statiegeldverpakkingen in te leveren en zo de inzameling en recycling verder verhogen.
Miranda Boer is senior PR-adviseur en woordvoerder bij Verpact. ‘Er zijn nog geen uitbreidingen geweest in Zeist, maar de reacties op onze proef waren zo dusdanig, dus wie weet’. Ruimte voor uitbreiding in Zeist is er. ‘Er zitten overal innamepunten bij de supermarkten, en dat werkt al goed. Maar bij de grotere bushaltes zou nog een toevoeging kunnen komen, omdat daar veel mensen staan en wachten en er dus ook vervuiling is. De gemeente overlegt regelmatig over dit probleem, want al dat afval, het ziet er gewoon niet uit’ zegt Liesbeth. ‘Ook denk ik dat we moeten zorgen dat afval waardevol is, dan volgt er minder vervuiling. Dat merkte we ook met de statiegeld maatregel’. Aldus Liesbeth.
