Zeist – Eén op de vijf kinderen in Nederland helpt regelmatig bij de zorg voor een familielid. Om aandacht te vragen voor deze vaak onzichtbare groep, stond de eerste week van juni in het teken van de Week van de Jonge Mantelzorger. In Zeist kwamen jongeren op woensdag 3 juni bijeen om kennis te maken met het team van Steunpunt Mantelzorg Zeist en kregen zij een cadeautasje als waardering voor hun inzet thuis.
Om 14.00 uur is Vanessa Houthuizen nog volop bezig met de voorbereidingen. Als adviseur mantelzorg is zij verantwoordelijk voor de feestelijke gebeurtenissen vandaag. Naast de bus van welzijnsorganisatie MeanderOmnium zet ze alvast alle spullen klaar. Fruit, drinken, vlaggetjes en natuurlijk de tasjes. Heel lang heeft ze niet, want om 14.20 uur is daar al de eerste mantelzorger.
Grote verantwoordelijkheid
Een jonge mantelzorger is iemand tot 25 jaar die opgroeit met een gezinslid dat langdurig ziek is, een beperking heeft, psychische problemen ervaart of een verslaving heeft. Dat kan betekenen dat zij helpen in het huishouden, zorgen voor broertjes of zusjes of emotionele steun bieden. ‘Veel kinderen vinden hun hulp vanzelfsprekend, maar dat is het niet. Daarom is een dag als vandaag belangrijk’ legt Vanessa uit.
Levi is de eerste die zijn cadeau komt ophalen. Samen met zijn moeder vertelt hij over wat hij allemaal doet voor zijn opa. ‘Meerdere keren per week kom ik langs om schoon te maken’ vertelt de jongen. Zijn moeder vult aan ‘Hij is enig kleinkind, dus alles komt op hem neer. Hij heeft daardoor ook een groot verantwoordelijkheidsgevoel’.
Dat gevoel herkent Vanessa. ‘Ik hoor vaak dat kinderen zich erg verantwoordelijk voelen voor hun naasten. Hierdoor gaat het soms minder goed op school, omdat ze andere dingen belangrijker vinden dan henzelf.’ De “JMZ-Gift” moet juist zorgen voor een moment van ontspanning. In het tasje zit onder meer een cadeaukaart die de mantelzorgers kunnen inwisselen bij plekken in de buurt. Zo kunnen de mantelzorgers bijvoorbeeld gratis naar het zwembad, de bioscoop, of pannenkoeken eten met flinke korting. Levi weet al wat hij wil gaan doen ‘Karten!’.
Elk verhaal is anders
Niet lang na de eerste komt Tess langs. Zij vertelt over haar broertje met een ontwikkelingsstoornis. ‘Vroeger had ik er meer moeite mee dan nu. Ik snap steeds beter wat hij bedoelt als hij probeert te praten. Het helpt ook mee dat mijn vriendinnen er ook van af weten, en dat ze goed kunnen omgaan met hem.’ Vanessa luistert aandachtig naar haar verhaal. Veel van de kinderen die langskomen herkent ze van eerdere jaren. Ze vraagt bij hen meteen naar de situatie van hun familielid.
Veel kinderen zijn in eerste instantie verlegen bij de ontmoetingsplek. ‘Dat snap ik ook wel hoor, ze delen wel een kwetsbaar verhaal’ laat Vanessa weten. Een ingrijpend verhaal komt ook van twee zusjes. Beide ouders hebben in het verleden kanker gehad. Hun moeder is gelukkig onlangs kankervrij verklaard, maar heeft wel nog veel hulp nodig met de huishoudelijke taken. ‘We helpen mama met thee zetten’ vertelt een van de zusjes. ‘Ze kan niet heel veel, we hebben een soort ziekenhuis in de woonkamer’ vult de ander aan.
Trots
De meeste jongeren komen niet alleen naar het uitdeelpunt. Vaak zijn ook ouders aanwezig, die zichtbaar trots zijn op de manier waarop hun kinderen met de thuissituatie omgaan. Dat is ook zo bij een moeder en haar twee kinderen die mantelzorg verlenen aan hun andere broertje en zusje. Terwijl de moeder haar kinderen toespreekt over hoe trots ze op hen is, schieten de tranen in haar ogen.
Haar oudste zoon raakt zichtbaar geëmotioneerd en reageert direct: ‘Ik ben ook trots op jou, mama.’ Daarna volgt een lange knuffel. Vanessa kijkt glimlachend toe. ‘Je merkt dat de ouders dit echt zien als een moment om hun waardering uit te spreken, en dat is erg mooi.’
Jongerenbusz
Ook de JongerenbusZ naast het uitdeelpunt trekt deze middag de aandacht. Het felgekleurde busje rijdt door heel Zeist en staat iedere dag op een andere plek, maar staat speciaal voor de jonge mantelzorgers vandaag bij het uitdeelpunt. Binnen liggen spelletjes en is ruimte om elkaar te ontmoeten. Helaas werkt nog niet alles naar verwachting. Jeugd- en jongerenwerker Souffian Hajji loopt regelmatig naar binnen om de spelcomputer aan de praat te krijgen. De bus is nog nieuw en niet alles werkt direct mee. ‘Het belangrijkste is dat jongeren een plek hebben waar ze binnen kunnen lopen en elkaar kunnen ontmoeten,’ vertelt Souffian over het concept van de bus. ‘Of dat nou is om een spelletje te spelen of gewoon even te praten.’
Tegen het einde van de middag lukt het eindelijk om de PlayStation werkend te krijgen. Samen met de laatste bezoeker speelt Souffian nog een spelletje. Om 16.30 uur zit het uitdeelmoment erop. Terwijl de laatste spullen worden opgeruimd, eten Vanessa en Souffian nog een zakje popcorn dat is overgebleven. Vanessa kijkt tevreden terug op de middag. ‘Als kinderen hier weggaan met het gevoel dat ze gezien worden, dan is deze dag voor ons geslaagd.’ Na een middag vol gesprekken zijn er ongeveer dertig tasjes opgehaald. Jonge mantelzorgers die niet aanwezig konden zijn, kunnen hun cadeau later deze maand alsnog ophalen.
