ZEIST – De lokale omroepen in Zuidoost Utrecht staan voor een grote verandering. Door de nieuwe mediawet moeten honderden lokale omroepen in Nederland fuseren tot ongeveer tachtig streekomroepen. In de regio Zuidoost Utrecht gebeurt dat onder de naam OmroepZOUT. Volgens de directeur van OmroepZOUT Peter de la Mar (50) moet de fusie zorgen voor sterkere journalistiek in de regio, al brengt de overgang ook onzekerheid mee voor vrijwilligers en bestaande programma’s.

Door: Tijmen Martens

De nieuwe mediawet moet op 1 januari 2028 ingaan en ligt momenteel bij de tweede kamer. Een van de grootste veranderingen is dat streekomroepen straks niet meer door de gemeenten worden betaald, maar door het rijk. Volgens De la Mar is dat bedoeld om de journalistieke onafhankelijkheid te beschermen.

“Het kwam wel eens voor dat een lokale omroep kritisch moest zijn op een burgemeester, terwijl ze de volgende week de subsidie bij de gemeente moesten aanvragen,” zegt De la Mar. “Door de financiering naar het rijk te verschuiven, ben je daarvan af.”

Veranderingen

Voor de regio Zuidoost Utrecht betekent de wet dat meerde lokale omroepen samengaan in een organisatie. Slotstad RTV, Regio90 en Regio TV De Bilt vormen samen OmroepZOUT. Volgens De la Mar zullen kijkers en luisteraars dat vooral merken aan de naam en samenwerking tussen de omroepen. Mensen zijn gewend aan hun eigen lokale zender, maar dat gaat veranderen zodra alles steeds meer onder één merk verdergaat.

Vrijwilligers

De fusie moet volgens hem voordelen opleveren. Veel lokale omroepen draaien nu bijna volledig op vrijwilligers. Daardoor zijn organisaties kwetsbaar wanneer mensen stoppen of minder tijd hebben. “Door krachten te bundelen ontstaat er ruimte om professionele redacteuren aan te nemen,” legt hij uit. Daardoor zou de kwaliteit van de journalistiek verbeteren.

Vrijwilligers blijven belangrijk voor OmroepZOUT, maar volgens De la Mar moet de streekomroep wel journalistieker gaan werken. Veel programma’s worden nu gemaakt door mensen die radio of televisie maken naast hun werk of studie, vaak vanuit hun eigen interesses en hobby’s. “We moeten journalistieker worden en meer op het nieuws gaan zitten,” zegt hij.

Uitdagingen

Daar ligt volgens hem ook meteen de grootste uitdaging van de fusie. Niet alleen moeten verschillende organisatie samengaan, ook de manier van werken verandert. Waar lokale omroepen nu vaak draaien op vrijwilligers en hobbyprogamma’s, moet OmroepZOUT zich ontwikkelen tot een professionele journalistieke organisatie. De focus moet volgens hem vooral liggen op verhalen uit de regio. “Wij willen zichtbaar maken wie de streek kracht geven.”

Onzekerheid

Dat de veranderingen spannend zijn voor vrijwilligers begrijpt De la Mar goed. Vooral nu steeds duidelijker wordt wat er gaat veranderen, merkt hij dat er vragen ontstaan binnen de omroepen. Binnenkort wordt er gekeken naar de toekomst van radio. Omdat meerde omroepen samengaan, zullen sommige programma’s mogelijk verdwijnen of regionaal worden uitgezonden. “Mensen vragen zich af wat er met hun programma gebeurt,” zegt hij. “Wij blijven radio maken, maar we hoeven straks niet drie dezelfde programma’s te hebben.”

Volgens hem is er niet direct spraken van grote weerstand, maar wel van onzekerheid. Hij heeft veel gesprekken moeten voeren met zijn collega’s om uit te leggen waarom de veranderingen nodig zijn. “Als we blijven doen wat we altijd deden, voldoen we straks niet meer aan de eisen van de nieuwe mediawet, en dat stopt het gewoon op 1 januari 2028,” zegt hij.

Toekomst

De overgang naar OmroepZOUT gebeurt stap voor stap. Officieel worden de organisaties pas in 2028 volledig samengevoegd, maar ondertussen verandert er al veel. Zo worden websites samengevoegd en verdwijnen de losse televisiezenders. Later zal ook de radio verder worden geïntrigeerd.

Ondanks de uitdagingen kijkt De la Mar positief naar de toekomst van OmroepZOUT. Volgens hem zorgt de samenwerking uiteindelijk voor een sterkere streekomroep voor Zuidoost Utrecht. Wel blijft de organisatie afhankelijk van vrijwilligers. Volgens De la Mar kunnen zij juist een belangrijke rol krijgen als lokaal netwerk binnen de streek. “Wij kunnen nooit met een paar redacteuren alle dorpen en wijken volgen,” zegt hij.

Toch erkent hij dat niet iedereen zich zal kunnen vinden in de nieuwe koers van de streekomroep. “Er zullen dingen veranderen,” zegt hij. “Als mensen precies willen blijven doen wat ze altijd deden, dan is dit misschien niet meer de juiste plek voor hen.”

Liselot van Elsen (49) is coördinator bij Slotstad RTV. Deze omroep ondergaat nu een grote verandering, ze gaan samenwerken met andere omroepen tot één streekomroep ‘Omroep Zout’. In dit videoportret interviewt Manouk Schilstra haar over haar werk als coördinator bij een lokale omroep.