Uit de dataset van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS StatLine) over bijstandsuitkeringen per regio blijkt dat het aantal inwoners met een bijstandsuitkering in Amersfoort de afgelopen jaren geleidelijk is gedaald. Dat is opvallend, omdat er landelijk juist een lichte stijging is van het aantal uitkeringen. Tegelijkertijd groeit Amersfoort nog steeds door, met nieuwe woningen en een toenemend aantal inwoners. Dit kan je zien in de grafiek hieronder die door de gegevens van CBS Statline tot stand zijn gekomen.

Meer mensen aan het werk

Volgens Tamara van Alterna, directeur-bestuurder van de Stichting Sociale Wijkteams Amersfoort, heeft de daling verschillende oorzaken. Zij ziet dat steeds meer inwoners ondersteuning krijgen om weer mee te doen in de samenleving en waar mogelijk terug te keren naar werk. ‘We kijken niet alleen naar inkomen, maar naar de hele situatie van inwoners. Door vroeg ondersteuning te bieden en samen te werken met andere organisaties kunnen problemen vaak sneller worden aangepakt,’ vertelt Van Alterna. Volgens haar helpt de samenwerking tussen de gemeente, wijkteams en andere organisaties om inwoners beter te begeleiden. Daardoor kunnen sommige mensen sneller uit de bijstand stromen.

Groei van de stad

Een andere verklaring ligt mogelijk in de bevolkingsgroei van Amersfoort. De stad trekt veel nieuwe inwoners aan, waaronder werkenden en gezinnen die zich vestigen in nieuwbouwwijken. Daardoor groeit het totale aantal inwoners sneller dan het aantal mensen dat afhankelijk is van een uitkering. Dat betekent niet automatisch dat armoede verdwenen is. Ook in Amersfoort hebben huishoudens te maken met stijgende kosten voor wonen, energie en boodschappen. Sommige inwoners komen daardoor financieel onder druk te staan zonder direct recht te hebben op een bijstandsuitkering.

Armoede blijft zichtbaar

Van Alterna benadrukt dat een dalend aantal uitkeringen niet betekent dat alle financiële problemen zijn opgelost. ‘We zien nog steeds inwoners die moeite hebben om rond te komen. Schulden, hoge vaste lasten en onzekerheid over inkomen blijven belangrijke thema’s waar mensen mee worstelen.’ Volgens haar melden inwoners zich vaak pas wanneer problemen al zijn opgelopen. Daarom zetten de wijkteams steeds meer in op vroegsignalering en preventie.

Landelijke ontwikkeling

Landelijk is juist een andere trend zichtbaar. In verschillende gemeenten neemt het aantal bijstandsuitkeringen weer toe. Deskundigen wijzen daarbij op de stijgende kosten van levensonderhoud en een groep mensen die ondanks de krappe arbeidsmarkt moeilijk aan werk komt. Dit maakt de situatie in Amersfoort bijzonder. Hoewel ook hier inwoners te maken hebben met financiële zorgen, lijkt de stad er beter in te slagen om mensen naar werk of andere vormen van participatie te begeleiden.

Niet alleen cijfers

Volgens Van Alterna moet er daarom verder gekeken worden dan alleen het aantal uitkeringen. ‘Het gaat uiteindelijk om de vraag of mensen mee kunnen doen en voldoende bestaanszekerheid ervaren. Een lager aantal uitkeringen is positief, maar het vertelt niet het hele verhaal.’ De ontwikkeling laat zien dat de strijd tegen armoede niet alleen draait om uitkeringen, maar ook om begeleiding, werkgelegenheid en het bieden van passende ondersteuning aan inwoners die dat nodig hebben.

Vergelijking met andere gemeenten

Wanneer de cijfers van Amersfoort worden vergeleken met andere middelgrote steden, valt op dat de daling van het aantal bijstandsuitkeringen niet overal zichtbaar is. In verschillende gemeenten blijft het aantal uitkeringen hetzelfde of neemt het juist toe. Daarmee is Amersfoort een opvallende uitzondering binnen een landelijke ontwikkeling waarin steeds meer huishoudens financiële druk ervaren. Juist daarom blijft de vraag relevant hoe gemeenten inwoners kunnen ondersteunen voordat financiële problemen uitgroeien tot langdurige afhankelijkheid van een uitkering.