AMERSFOORT – Het is 1994, je zet de radio aan en hoort al snel de geluiden van Green Day, Nirvana en The Offspring uit de speakers komen. Het contrast van toen en nu kan haast niet groter zijn. Wanneer je anno 2026 de radio aanzet komen de klanken van de nieuwste pophit van Harry Styles je tegemoet. Je zou bijna denken dat de rockmuziek die sinds de jaren 60 tot begin jaren 2000 de overhand heeft weten te houden in de muziekwereld, nu toch begint uit te sterven. Het tegendeel wordt bewezen door de My Chemical Romance fan party bij FLUOR in Amersfoort. Want terwijl de lichten voor de laatste keer worden getest en medewerkers af en aan lopen, spreekt Jip Klompenhouwer-Degens, de DJ van No Barrier die vanavond zal draaien, over de positie van rockmuziek in een door pop gedomineerde muziekwereld.
EBSCO beschrijft de opkomst van alternatieve rock als een groei vanuit iets underground tot een mainstreamgenre. De artiesten binnen deze genre, zoals Nirvana, Green Day en Pearl Jam, stonden vaak hoog in de hitlijsten en hoorde je vaak langskomen wanneer je de radio of MTV aanzette. Aan het eind van de jaren negentig splitste het genre zich uit in verschillende subgenres. Dit had tot gevolg dat alternatieve rock minder zichtbaar werd in de mainstream, zoals radio. Ondanks deze ontwikkeling is deze muziek niet verdwenen. (EBSCO Information Services, 2022).
‘’Ik denk dat er twee parallelle werelden zijn,’’ legt hij uit. ‘’Je hebt de mainstreamwereld. Dat is de muziek die gepusht wordt door radio’s en dergelijke, maar je hebt ook pop, de alternatieve scene die nog steeds ontzettend levendig is en haar eigen stempel drukt. Daarnaast heeft het een publiek dat heel betrokken is,’’ vertelt hij. ‘’Het heeft een eigen cultuur als het ware.’’
Jip ziet dat ondanks wat de hitlijsten, zoals de Top 40 en Billboard Hot 100 ons vertellen over de positie van deze muziekgenres, deze het goed doen op festivals en evenementen. De bezoekersaantallen van bands uit genres als metalcore, punkrock en emo trekken volle zalen wereldwijd. Maar waarom is dit dan niet terug te zien in de hitlijsten?
Deze vraag durft Jip niet met zekerheid te beantwoorden. Wel zegt hij dat jongeren zich voorheen in de jaren 90 en begin 2000 identificeerden aan de hand van muziekstromingen. Hij ziet dit steeds verder afzwakken. ‘’ Misschien komt het gewoon doordat er veel meer mensen van popmuziek houden. Dat het daardoor populairder is,’’ verklaart hij. ‘’Maar ik denk dat het te maken heeft met dat er door de jaren heen steeds minder subculturen zijn. In de jaren tachtig, negentig zeker in het begin van de jaren 2000 zag je echt nog subculturen en de muzieklijsten waren daar een afspiegeling van.’’
Tegelijkertijd ziet hij een groeiende belangstelling onder jongeren voor alternatieve muziek. ‘’Er komen bij onze evenementen 50 jarigen die het dan doen voor de nostalgie, maar ook jongeren van 16 of 20 jaar. Deze muziek zit niet echt vast aan één generatie.’’
Ariadne de Goeij is fotograaf bij rockevenementen en ook zij ziet deze ontwikkeling onder andere bij het My Chemical Romance event van vanavond. ‘’Er zijn natuurlijk mensen die met deze muziek zijn opgegroeid, maar er komen ook veel jongeren die het nu pas ontdekken,’’ legt ze uit. ‘’Je ziet ook veel meer jonge mensen, maar ook écht jong, ik zie mensen die misschien nog net minderjarig zijn, dus zestien of zeventien jaar.’’
Waarom deze muziekgenres minder te zien zijn in de hitlijsten ligt volgens Ariadne in verband met sociale media. Hoewel deze apps, zoals TikTok en Instagram, een platform bieden voor artiesten, zorgen dezelfde apps er ook voor dat oudere nummers herontdekt worden door een nieuwe generatie. ‘’Met de komst van sociale media zijn we allemaal steeds meer een beetje normaal geworden. Steeds meer hetzelfde. De subculturen verdwijnen daarmee ook. Dus we zijn ook minder naar diverse muziek gaan luisteren. En dat zie je dan terug in de hitlijsten,’’ verklaart ze.
Ondertussen klinkt de laatste soundcheck door de speakers van FLUOR en gaan de deuren langzamerhand open. Hoewel rockmuziek misschien wat minder door de radio te horen is, betekent dit nog niet dat het verdwenen is met de tijd. Het laat zich niet definiëren door de hitlijsten, maar door de opkomst van het trouwe publiek op festivals.
