AMERSFOORT – Jongeren die een strafbaar feit plegen, hoeven niet altijd direct voor de rechter te verschijnen. Via Halt kunnen zij in veel gevallen hun fout herstellen zonder een strafblad op te lopen. Uit cijfers van het CBS en Halt blijkt dat het aantal Halt-verwijzingen in Amersfoort de afgelopen jaren eerst sterk daalde en daarna weer begon te stijgen. Opvallend is dat deze ontwikkeling anders verloopt dan in een grotere stad als Utrecht. Hoe is dat verschil te verklaren en waarom keerde het aantal Halt-verwijzingen na de coronapandemie niet direct terug naar het niveau van vóór corona?

Sterke daling tijdens de coronapandemie

Uit CBS-cijfers blijkt dat het aantal Halt-verwijzingen in Amersfoort tussen 2019 en 2021 fors afnam. In 2019 werden 133 jongeren naar Halt verwezen. In 2021 was dat gedaald naar 63, een afname van ongeveer 50 procent.

Die afname is volgens Daan Bos, woordvoerder van Halt, niet verrassend. “Tijdens de coronapandemie kwamen jongeren minder vaak samen door lockdowns en waren er minder evenementen en activiteiten”, vertelt hij

Volgens Bos zijn verschillen tussen gemeenten lastig precies te verklaren, omdat de situatie overal anders is en ook de prioriteiten van politie en handhaving verschillen.

Amersfoort laat ander beeld zien dan Utrecht

Opvallend is dat Amersfoort na de coronapandemie weer een stijgende lijn laat zien. Uit cijfers van Halt blijkt dat het aantal verwijzingen sinds 2022 geleidelijk toeneemt. In Utrecht is dat herstel minder duidelijk zichtbaar.

Een grote stad zoals Utrecht heeft veel meer criminaliteit die aangepakt moet worden. In een stad als Amersfoort is er vaak meer ruimte om jongeren naar Halt te verwijzen, dit zou een mogelijke reden kunnen zijn.

Daarbij spelen niet alleen verschillen in jeugdcriminaliteit een rol, maar ook de beschikbare capaciteit van politie, boa’s en het Openbaar Ministerie. Gemeenten maken hierin verschillende keuzes, waardoor het aantal Halt-verwijzingen per stad kan verschillen.

Verschil in aantal Halt verwijzingen 

Meer verwijzingen betekenen niet meer jeugdcriminaliteit

De stijgende cijfers betekenen volgens Halt niet automatisch dat meer jongeren strafbare feiten plegen. Sinds begin 2026 ziet de organisatie wel een duidelijke toename van het aantal verwijzingen. Bos legt uit: “Wij merken een sterke toename van het aantal Halt-verwijzingen sinds begin 2026. Dat betekent niet direct dat de jeugdcriminaliteit stijgt. Waarschijnlijk bieden verwijzers, zoals politie, boa’s en het Openbaar Ministerie, Halt vaker aan als alternatief na een strafbaar feit”.

De stijging lijkt er vooral op te wijzen dat Halt vaker wordt ingezet als passende afdoening voor lichte strafbare feiten. Jongeren kunnen daardoor hun gedrag herstellen zonder direct in aanraking te komen met de strafrechter.

Landelijke ontwikkeling

De ontwikkeling in Amersfoort sluit aan bij een bredere landelijke trend. Ook landelijk daalde het aantal Halt-verwijzingen tijdens de coronajaren. Na het wegvallen van de coronamaatregelen herstelden de cijfers zich geleidelijk, al verloopt dat herstel niet overal even snel. Verschillen in gemeentelijke capaciteit en de inzet van Halt spelen daarbij een rol.

Hierdoor zijn de cijfers in veel gemeenten nog niet terug op het niveau van vóór 2020. In Amersfoort is wel een duidelijke stijgende lijn zichtbaar, maar het aantal verwijzingen ligt nog altijd onder het pre-coronaniveau.

Conclusie

De cijfers laten zien dat de coronapandemie een duidelijke invloed heeft gehad op het aantal Halt-verwijzingen in Amersfoort. Sindsdien neemt het aantal verwijzingen weer toe, al is het oude niveau nog niet bereikt. Volgens Halt valt uit de stijging niets te zeggen over een trend op het gebied van jeugdcriminaliteit, maar vooral dat politie, boa’s en het Openbaar Ministerie jongeren vaker naar Halt verwijzen. Daarmee laten de cijfers zien dat veranderingen in beleid en capaciteit een grote invloed hebben op het aantal Halt-verwijzingen, naast de ontwikkeling van de jeugdcriminaliteit zelf.