CULEMBORG – Zo’n twintig bezoekers gingen zondagmiddag in Boekhandel Tomey met elkaar in gesprek over de oorlog in Gaza. Aanleiding was een boekenbrunch rond het boek Geen mens meer in Gaza van schrijver Anna Krijger. Tijdens de bijeenkomst werd gesproken over de situatie in Gaza, maatschappelijke betrokkenheid en de rol van literatuur in het publieke debat.
Bezoekers namen plaats aan twee lange tafels in de boekhandel. Op een aparte tafel werden veganistische broodjes uitgestald die kort daarvoor door de bakker waren bezorgd. Daarnaast stond een tafel met koffie, thee en andere drankjes. Bezoekers pakten zelf eten en schonken een drankje in voordat zij een plek aan tafel zochten. Toen iedereen zat, heette eigenaar Gerard Tomey de aanwezigen welkom.
Vervolgens stelden schrijver Anna Krijger en gespreksleider Joeri Pruys zich voor. Krijger las verschillende alinea’s voor uit haar boek Geen mens meer in Gaza en ging daarna met Pruys in gesprek. Daarbij vertelde ze onder meer over haar ervaringen in Israël, waar ze tijdens haar studie verbleef.
Tijdens de bijeenkomst werd niet alleen gesproken over het boek, maar ook over de vraag hoe mensen in Nederland omgaan met de oorlog in Gaza en de maatschappelijke discussie daaromheen. Volgens Krijger trekken dit soort bijeenkomsten uiteenlopende bezoekers.
“De vragen die mensen stellen lopen heel erg uiteen”, zegt zij. Toch ziet ze ook overeenkomsten. Veel bezoekers maken zich volgens haar zorgen over Gaza en over de manier waarop in Nederland over Palestina wordt gesproken. Mensen komen volgens haar met verschillende achtergronden naar de bijeenkomsten, maar delen vaak dezelfde bezorgdheid.
Krijger denkt dat literatuur kan helpen om maatschappelijke onderwerpen bespreekbaar te maken. In haar boek laat zij Palestijnen, Israëlische vredesactivisten en Nederlandse experts aan het woord. Door hun verhalen te delen hoopt zij mensen betrokken te houden bij het debat.
De behoefte aan gesprek ziet ook gespreksleider Joeri Pruys terug. De filmmaker uit Culemborg is betrokken bij burgerinitiatief Culemborg for Gaza, dat activiteiten organiseert rond Palestina. Het doel is om inwoners met elkaar in gesprek te brengen over wat er in Palestina gebeurt en welke rol zij daar lokaal in kunnen spelen. Inmiddels zijn er ongeveer vijftien activiteiten georganiseerd, variërend van gesprekken tot demonstraties. Daarbij ziet Pruys niet alleen vaste bezoekers terug, maar ook regelmatig nieuwe gezichten.
Volgens Pruys staan veel inwoners open voor het gesprek. De reacties op activiteiten zijn volgens hem meestal positief. “Daardoor zien we wel dat er heel veel behoefte is aan zulke activiteiten. Zulke gesprekken met elkaar over dit onderwerp”, zegt hij.
Ook onder bezoekers leeft die behoefte. Mert Karaca kwam naar de bijeenkomst om zich verder te informeren over het onderwerp. Daarnaast zag hij de middag als een kans om andere inwoners te ontmoeten.
“Ik denk dat het vooral belangrijk is om mensen niet het gevoel te geven dat ze alleen staan”, zegt Mert. Volgens hem helpen bijeenkomsten zoals deze om mensen samen te brengen en gesprekken op gang te houden.
Mert wijst erop dat er in Culemborg veel verschillende initiatieven bestaan waarbij inwoners elkaar kunnen ontmoeten. Juist dat waardeert hij aan de stad. “Het geeft mij meer waardering als Culemborger”, zegt hij.
Ook Martijn Rijnbeek ziet het belang van lokale bijeenkomsten. Rijnbeek is aanspreekpunt van Partij voor de Dieren Culemborg en actief voor Utrecht for Palestine. Volgens hem is het belangrijk dat maatschappelijke onderwerpen niet alleen landelijk, maar ook lokaal worden besproken.
“Als daar lokaal geen aandacht aan gegeven wordt, dan bereik je ook niet alle mensen”, zegt Rijnbeek. Volgens hem kunnen bijeenkomsten zoals deze bijdragen aan bewustwording en aandacht voor de situatie in Gaza.
Tegelijkertijd merkt Rijnbeek dat de reacties in Culemborg uiteenlopen. Hij ziet dat steeds meer mensen deelnemen aan wandelingen en gesprekken rond het onderwerp, maar merkt ook weerstand. Sommige voorbijgangers reageren positief, terwijl anderen zich juist kritisch uitlaten.
Volgens Rijnbeek is dat juist een reden om het gesprek te blijven voeren. Hij wijst op de diversiteit van de stad en het belang van ontmoeting tussen verschillende groepen inwoners. “Je zou gewoon groepen aan elkaar moeten kunnen verbinden. Om van elkaar te leren en vaker met elkaar op te trekken”, zegt hij.
Na afloop van de bijeenkomst ontstond een rij bij de signeertafel. Bezoekers lieten hun exemplaar van Geen mens meer in Gaza signeren door Krijger, terwijl anderen nog aan tafel bleven zitten om met elkaar verder te praten. Ook daarna bleven bezoekers napraten over Gaza en maatschappelijke betrokkenheid.
Hoe gebruikt schrijver Anna Krijger haar boek om maatschappelijke gesprekken op gang te brengen? In deze videoreportage vertelt zij over Geen mens meer in Gaza en de gesprekken die het boek oproept over oorlog, menselijkheid en de manier waarop mensen naar elkaar kijken.
