CULEMBORG – Bij Werk aan het Spoel vindt het jaarlijkse Korenfestival plaats waar verschillende zangkoren uit de regio Culemborg samenkomen om op te treden voor publiek dat gedurende de dag in- en uitloopt. Het terrein vult zich met meerstemmig gezang, applaus en bezoekers die komen voor de optredens of toevallig langslopen en blijven hangen. De sfeer is ontspannen en leuk, maar een ding valt op, de meeste zangers en bezoekers zijn van middelbare of oudere leeftijd, terwijl jongeren nauwelijks zichtbaar zijn. Het festival maakt daarmee duidelijk hoe weinig jonge koorleden er op dit moment zijn en hoe koren steeds meer vergrijzen.
Op het veld bij Werk aan het Spoel staat een tent met daaronder een podium waar alle optredens elkaar afwisselen. Bezoekers verzamelen zich bij het restaurant, in groepjes of met het gezin, met koffie of een drankje in de hand. Het podium is in een kuil, waardoor bezoekers als een soort tribune naar beneden naar de optredens kijken. Er zijn stoelen en tafels, maar ook kussens om op het gras te zitten. Sommige bezoekers zijn familie of bekenden van de zangers, anderen zijn toevallige voorbijgangers die blijven staan zodra ze muziek horen. De sfeer is gemoedelijk, maar het publiek is redelijk hetzelfde, vooral volwassenen en ouderen zijn aanwezig en er lopen hier en daar wat kinderen rond.
Vergrijzing bij koren
Ook op het podium zelf is die verdeling zichtbaar. De deelnemende koren bestaan grotendeels uit leden die al jarenlang samen zingen en inmiddels een gemiddelde leeftijd hebben die langzaam blijft stijgen. Popkoor The Happening is een van de koren die optreedt en ook betrokken is bij de organisatie van het festival. Het koor bestaat uit ongeveer 35 leden en zingt popmuziek in verschillende stijlen, ballads, swingnummers en meerstemmige arrangementen. Toch merken ook zij dat jonge aanmeldingen beperkt blijven. ‘Het koor vergrijst wel een beetje,’ vertelt een van de leden van het koor, Kate van Kinderen. ‘We zouden het heel leuk vinden als er meer jongeren bij komen, maar dat blijft lastig.’ Volgens de zangers speelt het imago van koren daarbij een belangrijke rol. Waar koren vroeger vooral werden gezien als iets traditioneels of ouderwets, proberen groepen nu met modernere popmuziek een breder publiek aan te trekken.
Tijdens het festival wordt duidelijk dat de meeste koren al jarenlang bestaan en vaak dezelfde deelnemers hebben. Wat jongere gezichten zijn zeldzaam. Een ander lid van Popkoor The Happening, tevens secretaris van het koor, Petra Oude Lenferink, legt uit dat er wel geprobeerd wordt om verjonging aan te trekken. Onder andere via sociale media en het soort muziek wat gezongen wordt. ‘We zingen ook actuele muziek, maar het blijft lastig om jongeren echt te bereiken.’
Ondertussen blijft het publiek zich gedurende de dag afwisselen. Door de vrije opzet van het festival lopen mensen in en uit, maar ook hier is de verdeling van leeftijd zichtbaar. Jongere bezoekers zijn er wel, maar in beperkte aantallen en meestal mee met het gezin. Volgens de organisatie heeft dat deels te maken met het karakter van het evenement. Het festival is toegankelijk en laagdrempelig, maar richt zich vooral op bestaande koren. ‘Veel mensen komen hier omdat ze iemand kennen in een koor,’ zegt een organisator van het festival en programmeur bij Werk aan het Spoel, Stella Slagboom. ‘Daardoor blijft het publiek vrij hetzelfde.’ Daarnaast komen er weinig jongeren volgens haar wegens het imago. ‘Koren hebben een beetje een duffig imago, het blijft lastig om ze aan te trekken’, vertelt Stella.
Centraal podium
Het kleinere formaat van deze editie, met een centraal podium in plaats van drie kleinere podia versterkt het gevoel van samenkomst. Waar eerdere jaren bezoekers zich verspreidden over verschillende plekken, staat nu iedereen bij elkaar. Dat zorgt voor meer overzicht, maar ook voor een duidelijker beeld van wie het festival trekt. ‘Je ziet nu veel beter wie er komt,’ vertelt Stella. ‘En dat zijn vooral mensen die al langer met koren bezig zijn.’
Aan het einde van de dag sluit Popkoor The Happening het korenfestival af. Voor de leden is dat niet alleen een optreden, maar ook een moment om te laten zien waar het koor voor staat: samen zingen, plezier maken en muziek delen met het publiek. Toch blijft ook hier het thema van vergrijzing hangen, omdat de toekomst van koren volgens hen afhangt van nieuwe aanmeldingen. ‘Zingen maakt mensen blij,’ vertelt zangeres van popkoor The Happening Kate. ‘Maar het zou mooi zijn als meer jongeren dat ook ontdekken, want anders wordt het op termijn wel een uitdaging.’ Terwijl het laatste applaus over het terrein klinkt en het publiek vertrekt was het een festival met verbondenheid, maar wel met een generatiekloof die steeds duidelijker wordt.
Onze verslaggever Kevin Vierhuis was op zondag 7 juni aanwezig bij het korenfestival Buiten Gewoon Zingen op Werk aan het Spoel in Culemborg. Tijdens het evenement brachten verschillende koren uit de regio een gevarieerd repertoire voor een breed publiek.
In een tijd waarin het aanbod aan vrijetijdsbestedingen groter is dan ooit, blijven koren duizenden Nederlanders trekken. Voor deze reportage onderzocht Kevin Vierhuis wat mensen motiveert om wekelijks samen te zingen.
