Culemborg – Onder het genot van een uitgebreid buffet praten tientallen vrijwilligersorganisaties woensdagavond met elkaar over de toekomst van vrijwilligerswerk in Culemborg. Tijdens de netwerkbijeenkomst blijkt vooral één boodschap centraal te staan: zonder vrijwilligers dreigt een groeiende groep kwetsbare inwoners buiten de samenleving te vallen.

Op het terras klinkt geroezemoes terwijl vrijwilligers, coördinatoren en bestuursleden met borden langs het buffet lopen. De avondzon schijnt over de lange tafels waar druk wordt gepraat en genetwerkt. Sommige aanwezigen kennen elkaar al jaren, anderen maken voor het eerst kennis. Tussen het eten door worden telefoonnummers uitgewisseld en ervaringen gedeeld over de uitdagingen waar organisaties dagelijks tegenaan lopen. Na het buffet delen medewerkers achter de bar koffie uit aan de tientallen aanwezigen. Niet veel later schuift de groep aan grote ronde tafels voor de officiële bijeenkomst van het vrijwilligersnetwerk. De voorzitter opent de avond met een korte introductie. Daarna stelt iedereen zich kort voor. Dat gebeurt bewust bondig, want met ruim vijftig aanwezigen dreigt het anders een lange avond te worden. Tijdens de bijeenkomst komt vooral de groeiende druk op vrijwilligerswerk ter sprake. Volgens veel organisaties neemt de vraag naar hulp toe, terwijl het steeds lastiger wordt om voldoende vrijwilligers te vinden.

Vrijwilligers zijn belangrijk

Een van de aanwezigen is Rob Doorneboom, penningmeester van de afdeling Culemborg van De Zonnebloem. De organisatie zet zich in voor volwassenen met een lichamelijke beperking. Volgens Doorneboom bestaat een groot deel van de doelgroep uit ouderen die zich eenzaam voelen. “De meeste zijn ouderen die eenzaam zijn”, vertelt hij tijdens de bijeenkomst. “Wij hebben vrijwilligers die mensen kunnen bezoeken om gewoon te kunnen praten.”

De Zonnebloem organiseert jaarlijks ongeveer tien activiteiten waarbij vrijwilligers samen met gasten op pad gaan. Dat varieert van uitstapjes tot gezamenlijke bijeenkomsten. Volgens Doorneboom draait het vooral om menselijk contact. “Er zijn vrij veel ouderen die eigenlijk helemaal niks hebben”, zegt hij. “Vrijwilligers zijn daarom belangrijk, want zij houden contact met de ouderen”. Toch merkt ook De Zonnebloem dat het steeds moeilijker wordt om nieuwe vrijwilligers te vinden. De afdeling telt ongeveer 45 vrijwilligers en zo’n 75 gasten. Daardoor begeleiden sommige vrijwilligers meerdere mensen tegelijk. “Een behoorlijke uitdaging is dat het aantal gasten toeneemt, maar dat we niet altijd genoeg vrijwilligers hebben”, zegt Doorneboom.

Meer dan alleen hulp

Ook Stichting Present ziet die ontwikkeling terug. De organisatie koppelt vrijwilligers aan mensen die kwetsbaar zijn, bijvoorbeeld door fysieke of mentale problemen, geldzorgen of een klein sociaal netwerk. Coördinator Heleen van Florestein noemt vrijwilligerswerk onmisbaar voor de stad. “Er zijn heel veel initiatieven in Culemborg waarbij vrijwilligerswerk noodzakelijk is”, zegt ze. “Anders zou dit er allemaal niet meer zijn.”

Volgens Van Florestein gaat vrijwilligerswerk verder dan alleen hulp bieden. Ze ziet het vooral als een manier om inwoners met elkaar in contact te brengen. “Vrijwilligerswerk gaat over de verbinding die mensen samen hebben”, vertelt ze. “Je kunt iets doen voor een ander en dat geeft heel veel voldoening.” Tijdens de netwerkavond blijkt hoe belangrijk die samenwerking tussen organisaties is geworden. Vertegenwoordigers bespreken hoe ze vrijwilligers beter kunnen inzetten en hoe ze elkaar sneller kunnen vinden wanneer hulp nodig is. Voor Stichting Present is dat essentieel, vertelt Van Florestein. De organisatie werkt regelmatig met grote groepen jongeren die op verschillende plekken worden ingezet. “Dit soort netwerken zijn heel praktisch voor mij”, zegt ze. “Soms heb ik wel zestig jongeren die ik allemaal moet coördineren en inzetten.”

Samenwerking noodzakelijk

Volgens verschillende aanwezigen wordt vrijwilligerswerk de komende jaren alleen maar belangrijker. De vergrijzing neemt toe en steeds meer ouderen raken sociaal geïsoleerd. Tegelijkertijd hebben organisaties te maken met beperkte middelen en een tekort aan vrijwilligers.Van Florestein denkt daarom dat samenwerking noodzakelijk wordt om de sociale cohesie in de stad overeind te houden. “We zullen steeds meer van elkaar afhankelijk worden”, zegt ze. “We moeten met minder middelen een mooie samenleving bouwen met elkaar. Dit moeten we echt samen doen. ”Die boodschap lijkt tijdens de bijeenkomst breed gedragen te worden. Terwijl de avond langzaam ten einde loopt, blijven groepjes mensen nog napraten aan tafel. Er worden nieuwe afspraken gemaakt en contactgegevens uitgewisseld. De netwerkavond draait uiteindelijk niet alleen om vergaderen, maar vooral om verbinding. Juist daarin zien veel organisaties de sleutel voor de toekomst van Culemborg.

Luister hieronder naar de reportage van studente Quinty Vervat die aanwezig was bij de vrijwilligers netwerkbijeenkomst in Culemborg: