CULEMBORG – Culemborg behoort met 125 geiten per vierkante kilometer tot de drie gemeenten met de hoogste geitendichtheid van Nederland. Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Het is een aanzienlijk hoog aantal en tegelijkertijd zorgen onderzoeken naar de mogelijke gezondheidsrisico’s van geitenhouderijen, voor vragen over de gevolgen voor omwonenden.
Volgens het CBS zijn er in Culemborg in totaal 2.770 geiten op landbouwbedrijven. Landelijk is het aantal geiten sinds 2000 bijna vervijfvoudigd. Ook in Culemborg is die groei terug te zien. In de gemeente zijn twee grote geitenhouderijen, een aan de Achterweg en de ander aan de Oude Beesdseweg, waar samen zo’n 2.750 geiten staan. Ook kinderboerderij De Heuvel heeft zo ongeveer twintig geiten.
Uit onderzoek van het RIVM blijkt dat mensen die binnen 500 tot 2.000 meter van een geitenhouderij wonen vaker een longontsteking krijgen dan mensen die verder weg wonen. ‘Er is geen sprake dat je kan zeggen dat er een causaal verband is aangedaan. Maar het is natuurlijk wel zo dat er dingen gevonden zijn die een mogelijke verklaring kunnen zijn. Een causaal verband is op een gegeven moment natuurlijk een mate van waarschijnlijkheid. Dus je kan niet zeggen het is honderd procent zeker. Maar we hebben iets gezien waarvan we denken dat het een mogelijke verklaring zou kunnen zijn’. verteld Harold Rychel, woordvoerder van het RIVM. Er is geen landelijk beleid op afgestemd en kan elke gemeente zelf besluiten of ze er een regelgeving op afstemmen.
De Gezondheidsraad adviseerde om voorzichtig te zijn met nieuwe ontwikkelingen binnen twee kilometer van geitenhouderijen, zolang er nog geen duidelijkheid is over de oorzaak van de gezondheidsrisico’s. Echter heeft gemeente Culemborg gekozen voor een tijdelijke afstandsnorm van 500 meter voor nieuwbouw nabij geitenhouderijen. Zo word er de nieuwe wijk Hondshoven gebouwd met ongeveer 600 meter verderop een geitenhouderij. Door de hoge geitendichtheid en de resultaten van het RIVM-onderzoek wordt er meer nagedacht over de gevolgen voor de volksgezondheid. In de gemeenteraad wordt hier de afgelopen tijd ook meerdere keren over gesproken. Daarbij gaat het onder andere over landelijke adviezen en mogelijke maatregelen om inwoners beter te beschermen.
Uit de dataset hieronder is duidelijk te zien dat Culemborg een opvallende hoger aantal geiten per vierkante kilometer dan andere omliggende gemeenten heeft. Het is dus de vraag hoe Culemborg hiermee omgaat en hoe de gezondheid van de toekomstige inwoners uit Hondshoven als de inwoners die al nabij een van de geitenhouderijen wonen, wordt bewaakt.
Het RIVM en de gezondheidsraad geven een advies waar het landelijk beleid iets mee kan doen, op het moment dat ze dat noodzakelijk vinden. ‘Wij geven gewoon de feiten, wat voor de een zorgwekkend is, is voor de ander niet zorgwekkend‘, verteld Harold. Momenteel is er geen landelijk beleid en kunnen gemeenten zelf kiezen welke regelgeving ze toepassen. De twee gemeenten met een hoger aantal geiten dan Culemborg hebben geen regelgeving omtrent een afstandsnorm van nieuwbouw nabij de geitenhouderijen, Culemborg loopt daarin dus vooruit. Wel alle drie de gemeenten met regelgeving over geurhinderij van de veehouderij; ‘Verordening geurhinder en veehoudeirij’.
