De geregistreerde criminaliteit in Hilversum daalde tussen 2012 en 2024 van ongeveer 79 naar 43 misdrijven per 1.000 inwoners. Landelijk stagneerde die daling na 2018 rond de 55 per 1.000 inwoners. Hilversum daalt dus sneller en harder dan de rest van Nederland. Maar de vraag is of die cijfers de werkelijkheid nog wel weerspiegelen.

Dat stelt Eline Kuilder, Strategisch Adviseur Openbare Orde en Veiligheid bij de gemeente Hilversum. “Ik denk dat er echt wel een grote discrepantie zit tussen de geregistreerde criminaliteit en de werkelijke criminaliteit,” zegt ze. Volgens haar is dat vooral te verklaren door de verschuiving naar digitale en ondermijnende criminaliteit. “Vroeger had je de woninginbraken, de winkeldiefstallen, de overvallen. Dat was vrij zichtbaar en tastbaar. Wat we de laatste jaren zien is die opkomst van ondermijnende en digitale criminaliteit. Die thema’s laten zich heel lastig vertalen naar cijfers.”

Dat betekent dat de dalende lijn in de grafiek niet zonder meer gelijkstaat aan minder criminaliteit. Phishing, marktplaatsfraude, online bedreigingen en drugshandel via internet worden nauwelijks gevat in de traditionele registraties. “Die online component is als overheid nog onvoldoende in beeld,” aldus Kuilder. “En toch speelt daar heel veel criminaliteit zich gewoon af.”

De cijfers komen uit het dashboard Openbare orde en veiligheid van Waarstaatjegemeente.nl, samengesteld door het CBS en de VNG op basis van politieregistraties. Voor het landelijk gemiddelde is CBS StatLine tabel 83648NED gebruikt. Beide datasets meten alleen geregistreerde misdrijven, wat betekent dat delicten die niet bij de politie terechtkomen buiten beeld blijven.

Voor de daling die wél zichtbaar is in de cijfers wijst Kuilder op een meer integrale aanpak van veiligheid. “Puur repressie, hard straffen, is helemaal niet helpend. Waar we naar kijken is veel meer integraal werken, het sociaal domein erbij betrekken.” Concreet betekent dat per jongere kijken wat er speelt, in plaats van direct een gebiedsverbod opleggen. “Je kijkt wat diegene nodig heeft, of er schulden zijn, of het thuis lastig is. En dat doe je in samenhang met partners zoals jongerenwerk, scholen, buurteams en de politie.” Of dat beleid direct verantwoordelijk is voor de dalende cijfers durft Kuilder niet met zekerheid te zeggen. “Dat het één op één een verklaring is voor de daling, vind ik lastig. Maar het is wel iets wat we nadrukkelijk proberen te doen.”

De Voortgangsrapportage Integraal Veiligheidsplan Hilversum 2023-2026 bevestigt dat de gemeente zelf ook signaleert dat de aangiftebereidheid afneemt. Dat maakt de interpretatie van de cijfers extra lastig: een dalende grafiek kan zowel minder criminaliteit betekenen als minder meldingen.

Wat de data in elk geval laat zien is dat Hilversum op de veiligheidsbeleving structureel beter scoort dan Nederland. Op de indicator onveiligheidsperceptie staat Hilversum op een index van 66, tegenover 87 landelijk. Dat is een verschil van 21 punten. Inwoners voelen zich dus aantoonbaar veiliger dan gemiddeld in Nederland, ook al is het volledige beeld volgens de gemeente zelf ingewikkelder dan de cijfers suggereren.