HOUTEN – Inwoners van Houten pakken vaker de fiets dan de gemiddelde Nederlander. Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat 34 procent van alle verplaatsingen in Houten per fiets wordt afgelegd. Landelijk ligt dat percentage op 27 procent.

Dat verschil is volgens JanPeter Westein, bestuurslid van Fietsersbond Houten, geen verrassing. Volgens hem heeft het vooral te maken met de manier waarop de gemeente tientallen jaren geleden is ontworpen.

“Fietsen is in Houten simpelweg de makkelijkste manier om je te verplaatsen”, zegt Westein. “Als je met de auto van de ene wijk naar de andere wilt, moet je vaak via de rondweg rijden. Op de fiets kun je veel directer rijden.”

Volgens het CBS behoort Houten al jaren tot de gemeenten waar relatief veel wordt gefietst. Dat heeft niet alleen te maken met de afstanden binnen de gemeente, maar ook met de infrastructuur. Veel belangrijke bestemmingen zijn goed bereikbaar via vrijliggende fietspaden.

Ontworpen met de fiets in gedachten

Houten groeide vanaf de jaren zeventig uit van een klein dorp tot een grote groeikern. Bij die uitbreiding werd bewust gekozen voor een inrichting waarbij fietsers veel ruimte kregen. Woonwijken werden verbonden met een uitgebreid netwerk van fietspaden terwijl autoverkeer grotendeels via rondwegen werd geleid.

Volgens Westein is dat nog steeds terug te zien in het dagelijks leven.

“Vrijwel alle basisscholen liggen aan een fietspad”, zegt hij. “Kinderen gaan daardoor al op jonge leeftijd op de fiets naar school. Eerst met hun ouders en later zelfstandig.”

Het bestuurslid merkt dat ook nieuwe inwoners snel ontdekken hoe belangrijk de fiets is in Houten. Vooral gezinnen die net in de gemeente komen wonen, merken dat voorzieningen verspreid liggen over verschillende wijken.

“Het ene kind zit op die school, het andere kind op een andere school en de taalcursus is weer ergens anders. Veel mensen lopen in het begin overal naartoe, maar zodra ze kunnen fietsen wordt het dagelijks leven een stuk makkelijker.”

Fiets vaak sneller dan de auto

Waar in veel gemeenten de auto de snelste manier is om ergens te komen, ligt dat in Houten anders. Volgens Westein zijn de belangrijkste routes binnen de gemeente juist gericht op fietsers.

“De doorgaande infrastructuur in Houten is eigenlijk de fietsinfrastructuur”, zegt hij. “Van het ene uiteinde van Houten naar het andere kom je vaak sneller op de fiets dan met de auto.”

Dat zorgt er volgens hem voor dat veel inwoners automatisch voor de fiets kiezen. De keuze wordt niet alleen gemaakt vanwege duurzaamheid of gezondheid, maar vooral omdat het praktisch is.

Ook de verkeersveiligheid speelt een rol. Veel fietspaden zijn breed opgezet en op verschillende plekken hebben fietsers voorrang op kruisende wegen. Daardoor ontstaan er minder conflicten tussen fietsers en automobilisten.

Volgens Westein draagt dat bij aan het vertrouwen waarmee mensen de fiets gebruiken voor dagelijkse ritten.

Succes brengt ook problemen met zich mee

Dat zoveel mensen de fiets gebruiken, zorgt tegelijkertijd voor nieuwe uitdagingen. De fietspaden worden steeds drukker en worden niet alleen gebruikt door gewone fietsers.

“Toen Houten werd ontworpen waren er nog geen speedpedelecs, fatbikes of andere snelle voertuigen”, zegt Westein. “Nu zie je steeds meer verschillende soorten verkeer op dezelfde fietspaden.”

Daardoor ontstaan volgens hem grotere snelheidsverschillen tussen gebruikers van het fietspad. Dat kan leiden tot onveilige situaties, vooral op drukke momenten.

Om die reden start in Houten een proef met een maximumsnelheid van 20 kilometer per uur op bepaalde fietspaden. Daarnaast pleit de Fietsersbond voor alternatieve routes voor snelle fietsers die niet per se door drukke woonwijken of winkelgebieden hoeven te rijden.

Een van de ideeën is een fietsroute rond Houten waardoor doorgaand fietsverkeer de keuze krijgt om buiten het centrum om te rijden. Daarmee zouden drukke fietspaden binnen de gemeente kunnen worden ontlast.

Fiets blijft belangrijk vervoermiddel

Ondanks die uitdagingen verwacht Westein niet dat het fietsgebruik in Houten snel zal afnemen. De manier waarop de gemeente is ingericht maakt de fiets volgens hem nog altijd de meest logische keuze voor veel inwoners.

De cijfers van het CBS lijken dat te bevestigen. Met 34 procent van alle verplaatsingen per fiets ligt Houten ruim boven het landelijke gemiddelde van 27 procent. Daarmee blijft de gemeente een van de plekken in Nederland waar de fiets een centrale rol speelt in het dagelijks leven.