LEIDSCHE RIJN – Het energielabel wordt vernieuwd. Woningen en gebouwen die vanaf 28 mei 2026 worden verkocht, verhuurd of opgeleverd, krijgen een nieuw energielabel. Woningen en gebouwen die al een energielabel hebben, hoeven deze niet te vervangen. Echter, bij deze vernieuwing is niet gekeken naar iets wat hier nauw mee samenhangt: het binnenklimaat. En dat binnenklimaat is er vaak niet best aan toe. 

Volkshuisvesting Nederland maakte onlangs bekend dat er aanpassingen komen in het energielabel. Zo komen er bijvoorbeeld links te staan naar praktische informatie en extra indicatoren zoals batterijopslag. Alle aanpassingen vind je hier. Het energielabel zegt iets over de duurzaamheid van een huis en zo de gezondheid van het binnenklimaat, maar er spelen nog meer factoren mee. Een studie uit 2025 van het TNO laat zien dat ongeveer tachtig procent van de gezondheidsschade binnenshuis komt door de aanwezigheid van fijnstof. ‘Het komt via naden en kieren binnen, maar ook via ventilatiesystemen die het niet filteren,’ licht Piet Jacobs toe. Jacobs is onderzoeker op het gebied van binnenmilieu en klimaatadaptatie. ‘Bakken en braden en het aansteken van kaarsen zorgen ook voor veel fijnstof in een woning.’ Hij geeft aan dat er veel factoren meespelen, zo ook de aanwezigheid van stikstofdioxide en schimmel in een woning. ‘Schimmel is vooral problematisch in een slaapkamer of woonkamer, daar brengen mensen grote delen van hun dag door. In de badkamer komt het vaak voor, maar daar is het minder problematisch. Daar breng je slechts een klein gedeelte van de dag door.’  

Dat het energielabel niks te maken heeft met de gezondheid van het binnenklimaat is een misvatting. Informatie op het label geeft aan op welke plaatsen er gebruik is gemaakt van isolatie, wat het risico is op hoge binnentemperaturen in de zomer en welke soort ventilatie er aanwezig is. Dit heeft juist grote invloed op de gezondheid van het binnenmilieu. Zowel het TNO als bba binnenmilieu benadrukken dat ventilatie en isolatie belangrijke spelers zijn op het gebied van binnenklimaat. 

Nadelen

Aan de goeie isolatie in woningen en gebouwen in nieuwbouwwijken kleven nadelen. Bij zowel het huidige als het vernieuwde energielabel wordt veel aandacht besteed aan isolatie van aspecten binnen een gebouw of woning, zoals de gevels, ramen en vloeren. Door de ramen in woningen en gebouwen komt veel warmte binnen. ‘s Winters kan dit aangenaam zijn, maar in de zomer kan dit tot hoge binnentemperaturen. Goed geïsoleerde woningen laten warmte minder snel wegvloeien via muren en ramen, waardoor de warmte blijft hangen. ‘Als het echt te warm wordt in een woning, dan heb je dat zelf wel door,’ zegt Arjen Raue, adviseur bij bba binnenmilieu. ‘Maar het is voor iedereen aan te bevelen om genoeg te blijven ventileren. Dat blijft altijd belangrijk.’ 

Ook aannemers gingen in het verleden de fout in. Raue licht dit toe. ‘Als ze een modern ventilatiesysteem plaatste, dan dachten de aannemers dat er geen te openen ramen nodig zijn. Er werden huizen gebouwd waarbij in de keuken geen ramen open kunnen. Dan is er wel een afzuigkap, maar dat is niet voldoende.’ Een afzuigkap voert namelijk niet alle schadelijke stoffen weg. 

Eigen initiatief 

Bewoners merken vaak niet dat het binnenklimaat in hun woning ongezond is. Mensen brengen het merendeel van hun tijd in hun woning en in hun werkomgeving door, dus is het belangrijk dat zij zelf het binnenmilieu beschermen. ‘De zonwering op tijd dichtdoen, zorgen dat je genoeg ventileert, dat zijn belangrijke en eenvoudige dingen,’ zegt Raue. ‘Het ventilatormetertje staat vaak op standje één, dat kan je beter op twee of drie zetten.’ ‘De ventilatie op de laagste stand is zeker bij het slapen niet voldoende,’ vult Jacobs aan. ‘Dan moet hij tenminste op de middenstand staan, maar vaak maakt het ventilatiesysteem dan wel geluid. Dat is een probleem.’ Voor mensen die nog meer aandacht willen besteden aan een gezond binnenklimaat, heeft Raue een tip. ‘Een CO2-metertje in de slaapkamer. Dan kan je zelf monitoren of deze stof aanwezig is. CO2 is niet schadelijk, maar een indicator voor de hoeveelheid ventilatie.’ Daar zit wel een prijskaartje aan. ‘Voor honderd euro heb je tegenwoordig een aardig CO2-metertje.’ 

IJburg Oost koploper 

Van de nieuwbouwwijken in Nederland heeft alleen IJburg Oost gemiddeld een beter energielabel dan Leidsche Rijn. Hier heeft 97.3% van alle gebouwen een energielabel A of hoger volgens cijfers van landelijke database EP-online. Van de geregistreerde gebouwen met een energielabel in Leidsche Rijn hebben er bijna negentig procent energielabel A of hoger. Het energielabel loopt van A++++ tot G, waarbij G het minst duurzaam is. Hoewel het energielabel dus belangrijke informatie bevat over de gezondheid van het binnenklimaat, kan je er als bewoner of gebruiker nog van alles zelf aan doen om dit te verbeteren.