Utrecht – Het aantal woninginbraken blijft in Nederland dalen, maar in gemeente Utrecht gebeurt juist het tegenovergestelde. Uit cijfers van het CBS blijkt dat de gemeente Utrecht in 2025 voor het eerst in jaren weer een stijging ziet. Is dit een tijdelijke piek of moet de stad zich zorgen maken?
De cijfers laten een opvallende verandering zien. Waar Utrecht jarenlang meeging met de landelijke daling van woninginbraken, verandert dat beeld in 2025. Het aantal woninginbraken in Nederland blijft dalen, maar in Utrecht neemt het aantal geregistreerde woninginbraken juist weer toe.
Volgens de adviseur criminaliteitspreventie van de gemeente Utrecht is er niet meteen reden tot paniek. Over een langere periode is het aantal woninginbraken namelijk nog steeds flink afgenomen. ‘Als je uitzoomt ten opzichte van tien of vijftien jaar geleden is de trend nog steeds dalend’, vertelt hij. Toch ziet de gemeente de stijging wel als een belangrijk signaal. ‘Het is ook wel een beetje een wake-upcall.’
Waarom Utrecht nu tegen de landelijke trend ingaat, is volgens de adviseur lastig te zeggen. Er is niet één duidelijke reden aan te wijzen waarom het aantal woninginbraken stijgt. ‘Het is altijd een optelsom van allemaal subtrends.’ Een stijging kan volgens hem soms ook worden veroorzaakt door een kleine groep daders. ‘Een lokale toename kan ook gewoon aan enkele daders gekoppeld worden die heel vaak toeslaan.’ Ook ziet de gemeente dat verschillende vormen van woninginbraak elkaar kunnen afwisselen. Zo komen in de zomer vaker insluipingen voor, omdat mensen bijvoorbeeld sneller ramen en deuren open laten staan.
‘Ze kijken gewoon waar ze naar binnen kunnen’
Dat het aantal woninginbraken landelijk blijft dalen, heeft volgens Dominique Storimans, criminoloog en adviseur bij het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV), onder andere te maken met betere beveiliging van woningen. ‘Je ziet dat de afgelopen decennia het Politiekeurmerk Veilig Wonen invloed heeft gehad op hoe huizen beveiligd worden’, vertelt Storimans. Daarnaast gelden er tegenwoordig strengere eisen bij de bouw van nieuwe woningen. ‘Nieuwe woningen moeten aan bepaalde eisen voldoen waarbij goed hang- en sluitwerk wordt meegenomen.’
Toch betekent dit niet dat woninginbraken helemaal verdwijnen. Volgens Storimans hebben veel mensen een verkeerd beeld van hoe inbrekers te werk gaan. ‘Meer dan 90 procent van de woninginbraken zijn gelegenheidsinbraken.’ Volgens haar zijn inbrekers vaak niet op zoek naar één specifiek huis of een bepaalde buit. ‘Ze kijken gewoon waar ze naar binnen kunnen.’
Ook de ontwikkeling van Utrecht als stad kan volgens Storimans invloed hebben. Door nieuwbouw en verbouwingen kan er minder zicht zijn op wat er rondom woningen gebeurt. Volgens Storimans speelt sociale cohesie daarom ook een belangrijke rol. ‘Als mensen elkaar kennen, weten ze ook wie er wel en niet in de buurt hoort.’ Hierdoor kunnen verdachte situaties sneller opvallen.
Niet bang maken, maar alert houden
Om woninginbraken tegen te gaan zet de gemeente Utrecht in op preventie. Volgens de adviseur criminaliteitspreventie kijkt de gemeente daarbij waar maatregelen het meeste nodig zijn, zodat er gericht actie ondernomen kan worden. Door de daling van het aantal woninginbraken in de afgelopen jaren werden sommige maatregelen teruggeschroefd. Volgens de adviseur is het lastig om te zeggen welke invloed dat heeft gehad. ‘Het is heel moeilijk om een direct verband te leggen.’ De stijging zorgt er volgens hem wel voor dat opnieuw gekeken wordt welke maatregelen nodig zijn.
Wanneer er ergens een woninginbraak plaatsvindt, wordt ook naar de omgeving gekeken. ‘Op het moment dat ergens een woninginbraak is geweest, krijgt de directe omgeving binnen twee weken een algemene preventiebrief’, vertelt de adviseur criminaliteitspreventie.
Daarbij wil de gemeente bewoners vooral bewust maken, zonder onnodige angst te veroorzaken. ‘We proberen mensen niet angstig te maken, maar wel alert.’ Ook Storimans benadrukt dat preventie belangrijk blijft. Omdat veel woninginbraken ontstaan wanneer daders een kans zien, kunnen kleine maatregelen volgens haar verschil maken.
Meer dan alleen spullen verliezen
Achter de stijgende cijfers in Utrecht zitten uiteindelijk ook persoonlijke verhalen. Voor Rosalie uit De Meern werden deze cijfers werkelijkheid toen zij thuiskwam en merkte dat er iets niet klopte met haar voordeur. ‘Het gedeelte van het slot waar je sleutel insteekt, kon ik er gewoon volledig uithalen.’ Eenmaal binnen zag ze dat iemand door haar persoonlijke spullen was gegaan. ‘Mijn hele bed, mijn lades en alles was eruit getrokken.’
Volgens Storimans is juist deze impact de reden dat woninginbraak onder High Impact Crimes valt. Het gaat niet alleen om spullen die worden meegenomen, maar vooral om het gevoel dat iemand in je eigen veilige omgeving is geweest. ‘Het doet veel met mensen dat er echt iemand in hun woning is geweest.’
Dat het aantal woninginbraken in Utrecht stijgt terwijl de landelijke daling doorzet, maakt 2025 een opvallend jaar. Volgens de gemeente betekent dit niet dat inwoners zich direct zorgen hoeven te maken, maar de stijging laat wel zien dat woninginbraken aandacht blijven vragen. Of het om een tijdelijke piek gaat, moet de komende jaren blijken. Voor nu blijft vooral één ding belangrijk: niet bang worden, maar wel alert blijven.
