Deze Nederlanders maakten de rellen in Noord-Ierland mee

Deze Nederlanders maakten de rellen in Noord-Ierland mee

‘’Er vlogen allemaal helikopters boven je hoofd’’, zegt Chantal die de rellen tussen protestanten en katholieken in Noord-Ierland meemaakte. Het is sinds begin april weer onrustig in Noord-Ierland en met de Oranjemarsen op 12 juli in het vooruitzicht kunnen die spanningen nóg verder toenemen. Hoe ervaren de Nederlanders in Noord-Ierland eigenlijk dit (oplaaiende) conflict?

Veel pro-Britse unionisten zijn het namelijk niet eens met de Brexit die de relatie tussen Noord-Ierland en het Verenigd Koninkrijk op scherp zetten. Een aantal jongeren met donkere kleding en capuchons stonden begin april bij elkaar en gooiden vuurwerk en rookbommen richting de politie. Daarnaast werd er ook een paarse bus in brand gestoken die vervolgens vrijwel volledig met een dikke zwarte rook uitbrandden. 

De wijk van Chantal was het decor van de rellen.

Chantal (die graag met haar achternaam anoniem wil blijven, naam bekend bij redactie) maakte de rellen begin april bewust mee. Anderhalf jaar geleden vertrok ze naar Noord-Ierland toen ze een baan aangeboden kreeg. Sindsdien woont Chantal in het westen van Belfast, in een vrij protestantse buurt waar onder meer ook blauwe, witte en rode stoeptegels liggen die de vlag van het Verenigd Koninkrijk symboliseren. Bovendien hangen deze vlaggen ook uit. Chantal zat in feite in de brandhaard van de rellen. Vrijwel bij haar om de hoek was het die avond erg onrustig.

Onderschrift: Het nationalistische Sinn Fein roept op tot de hereniging van Ierland. Bron: Jelmer Hania

Op de avond van de rellen was Chantal thuis. ‘’Ik woon op een drukke kruising, dus ik hoor regelmatig een ambulance, maar nu hoorde ik er vijf à zeven en er vlogen allemaal helikopters boven je hoofd’’, legt ze uit in gesprek met SVJ Specialisaties. Ze zette direct de televisie aan en zag dat er op een plek waar ze regelmatig langskomt de bus in brand stond. ‘’Griezelig, dan vliegt het redelijk naar je keel. Je vraagt je dan af: ‘is het morgen bij mij in de straat?’’’

‘’Griezelig, dan vliegt het redelijk naar je keel’’

Jorick Vink is benieuwd hoe de spanningen zich in Noord-Ierland in de toekomst gaan ontwikkelen.

Net zoals Chantal was ook Jorick Vink op diezelfde avond van de rellen ook thuis. Hij woont al dertien jaar in West-Belfast, en woont in tegenstelling tot Chantal juist wél in een katholieke wijk die vooral in dit gebied van de stad gescheiden worden door hoge betonnen muren met ijzeren hekken erbovenop, ook wel ‘peace walls’ genoemd. Op zeker twee kilometer afstand van het decor van de rellen bevindt zijn huis zich. Net zoals Chantal vertrok óók hij naar Noord-Ierland voor werk.

Onderschrift: Britse vlaggen langs de provinciale wegen in de unionistische wijk. Bron: Jelmer Hania

Op het moment van de rellen was Vink vrij kalm. ‘’Ik was niet heel angstig, want op twee kilometer hoor je niks, behalve dat ik wel een paar helikopters boven mijn huis zag vliegen’’, begint hij terwijl hij in zijn tuinstoel met een petje op aan het genieten is van de onbewolkte blauwe lucht. Vink vervolgt dat hij sowieso nooit vaak langs het decor van de rellen komt.

‘’Ik was niet heel angstig, want op twee kilometer hoor je niks, behalve dat ik wel een paar helikopters boven mijn huis zag vliegen’’

Jelmer Hania woont sinds het Goedevrijdagakkoord in Noord-Ierland en ervaart deze spanningen anders. ‘’Alleen als het langer duurt, wordt het gesprekstof’’

Waar Chantal en Vink wel duidelijk konden merken dat er iets loos was, had Jelmer Hania dat daarentegen niet. Hania woonde voorheen met zijn Noord-Ierse vrouw in Amsterdam, maar vertoeft inmiddels al achttien jaar in Noord-Ierland. Waar de andere twee in Belfast wonen, woont hij daar circa een uur vandaan, in Coalisland, een nationalistische regio die vooral te kenmerken is aan sommige huizen waar Ierse vlaggen hangen.

Op diezelfde avond was Hania niet onder de indruk van de rellen die hij op televisie zag. ‘’Je hoort dat het rommelt. Dan denk je van: ‘er zal wel weer iets zijn’’, licht Hania toe. Zelf kijkt hij niet angstig naar het conflict. ‘’Persoonlijk kijk ik weinig naar Noord-Ierse media. Een deel daarvan is geobsedeerd door het oude conflict, maar ik heb weinig interesse, omdat het huidige conflict voor mij anders is dan voorheen. Alleen als het (conflict, red.) langer duurt, wordt het gesprekstof.’’ Het conflict daartussen dateert alweer uit 1155 toen de protestanten uit Engeland als het ware de katholieken in Ierland richting de westkust duwden. De katholieken waren het daar niet mee eens en sloegen terug met een voortdurende spanning tussen beide groepen.

‘’Dan denk je van: ‘er zal wel weer iets zijn’’’

Huidige leven in Noord-Ierland

Momenteel is het weer rustig in Noord-Ierland en pakt iedereen het leven ook weer op, maar zijn er wel plekken die Chantal die liever mijdt. ‘’Op plekken waar katholieken en protestanten bij elkaar komen, zoals op grote kruisingen’’, vervolgt ze. ‘’Maar de mensen direct er omheen lopen geen gevaar, maar of dat zo blijft… Ik weet het niet.’’

Vink laat weten dat vooral tijdens feestdagen zoals Goede Vrijdag en paasweekenden duidelijk wordt in welke wijk je woont. In deze tijd is de kans op spanningen van geweld en rellen tussen protestanten en katholieken ook aanzienlijk groter volgens hem. In zijn straat hangen tijdens deze dagen vooral Ierse vlaggen uit. ‘’De katholieken zullen sowieso liever protestantse wijken (vooral in arbeiderswijken, red.) vermijden’’, vervolgt hij. ‘’Ze voelen zich namelijk niet veilig daar.’’ Vink merkt op dat aan de zijkanten van katholieke en protestantse wijken, als het ware de grenzen tussen de wijken, meer vlaggen uithangen. ‘’Het is tóch een soort hond die zijn territorium afbakent.’’ In wijken waar de inkomens gemiddeld hoger liggen dan in de rest van Noord-Ierland wonen protestanten en katholieken samen, die daarentegen geen vlaggen uit hebben hangen.

Onderschrift: In aanloop naar 12 juli, de Oranjemars, worden Britse vlaggen in Noord-Ierland opgehangen. Hier wordt de winst door de protestanten bij de Slag aan de Boyne in 1960 herdacht. Bron: Jelmer Hania

Ook Jelmer merkt in het dagelijks leven weinig van de spanningen. ‘’Het is niet iets wat mij en mensen die ik ken in het dagelijks leven raakt’’, geeft hij toe. Verder vindt hij het leven daar geweldig. ‘’Collega’s op werk, sport, zeg maar alles in het dagelijks leven in Noord-Ierland is echt de beste plek om te wonen. Ook qua landschap, koopkracht, cultuur. Het is echt een super land!’’

Toekomstverwachting

Stephen Roulston, docent Humanities & Social Sciences aan de Universiteit van Belfast, denkt dat die spanningen ook in de toekomst verder toe zullen nemen en het Goedevrijdagakkoord, ook wel het vredesverdrag tussen katholieken en protestanten uit 1998, onder druk komt te staan. ‘’Het aantal nationalisten neemt toe, want veel protestanten gaan voor school naar Engeland en krijgen daar werk. Katholieken blijven in (Noord-)Ierland. Een klein groepje extreme protestanten zal blijven strijden met geweld tegen katholieken.’’

Ondanks dat is Chantal het daar niet helemaal mee eens. ‘’Ik vermoed dat het voorlopig rustig zal blijven’’, verwacht Chantal. ‘’Én mocht het niet zo zijn, ik zal het ermee moeten doen.’’

Daarentegen denkt Vink dat het na 12 juli onrustig kan gaan worden. Dan zijn namelijk de Oranjemarsen en dan vieren protestanten dat ze de Slag aan de Boyne in 1690 van de katholieken hebben gewonnen en dat doen ze het liefst ook door katholieke wijken. ‘’En dat zal wel tot opstootjes gaan leiden’’, verwacht hij. ‘’Het zal me niets verbazen dat het tot 12 juli rustig blijft en dat het daarna gaat escaleren.’’

Bovendien denkt Hania ook dat in de toekomst de spanningen ook nog weleens toe kunnen nemen. ‘’De DUP wordt nog extremer en de kat in de hoek maakt aparte sprongen. Dat is natuurlijk wel een gevaar voor de toekomst’’, besluit hij.

Momenteel is het rustig leven in Noord-Ierland, maar rest bij de Nederlanders de vraag: ‘’Wat brengt de toekomst?’’

Over de auteur

Sander Lamers

Humoristisch, maar tegelijkertijd geen half werk leveren, dat is wie ik ben. Vanaf kinds af aan ben ik al perfectionistisch en wil ik dat alles helemaal afgewerkt is voordat ik aan iets nieuws begin. Ik studeer journalistiek aan de Hogeschool Utrecht. Daarvoor wist ik al wat ik wilde worden: journalist. Dat liet ik op de basisschool al blijken. Zodra de schoolkrant werd opgericht, schreeuwde ik het hardst dat ik daar koste wat het kost aan deel wilde nemen. Uiteindelijk zou ik ook op de redactie belanden. Later ging ik ook wedstrijdverslagen schrijven voor mijn voetbalteam. Deze zette ik op de website van mijn voetbalclub. Naar mate mijn studie journalistiek vorderde, begon ik me ook te interesseren in radio. Bovendien werd het ook duidelijk dat ik journalist, ongeacht schrijvend of filmend, wil worden in de Formule 1, mijn passie. De komende jaren staat dus in het teken van ontdekken wat het gaat worden, of wordt het misschien wel allebei?

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *