Cordon sanitaire: bescherming van de democratie of beperking ervan?

Cordon sanitaire: bescherming van de democratie of beperking ervan?

Sinds de Tweede Wereldoorlog heeft radicaal rechts weinig politiek succes gekend in Wallonië. In tegenstelling tot Vlaanderen, waar Vlaams Belang vaak sterke resultaten behaalt, blijft radicaal rechts in het zuiden van België zwak. Dat betekent niet dat het niet aanwezig is, maar de beweging is sterk versnipperd. Verschillende kleine partijen, zoals Parti Populaire, Listes Destexhe, Nation, Agir en La Droite, halen samen ongeveer 6% van de stemmen. Omdat deze stemmen verspreid zijn over meerdere lijsten, levert dat echter nooit een zetel op.

Volgens Alain Gerlache, voormalig directeur van RTBF, de Franstalige publieke omroep in België, hebben veel van deze partijen geen charismatische leiders en missen ze de capaciteit om een partij van onderuit op te bouwen: ‘Hun retoriek is vaak hetzelfde als die van hun aanhangers.’

Daarnaast speelt het cordon médiatique een belangrijke rol. ‘Net zoals Vlaams Belang in Vlaanderen wordt uitgesloten vanwege hun standpunten, geldt in Franstalig België een systeem waarbij extreemrechtse partijen niet mogen deelnemen aan live televisie- of radiodebatten,’ legt Gerlache uit. Interviews zijn alleen toegestaan wanneer ze vooraf zijn opgenomen en journalistiek gecontextualiseerd. Hierdoor krijgen deze partijen weinig zichtbaarheid in de traditionele media.

Toch staat dit systeem onder druk. Het medialandschap is door sociale media sterk veranderd, waardoor radicaalrechtse partijen hun boodschap direct aan kiezers kunnen richten. Volgens Gerlache kijken bovendien veel Walen naar Franse zenders, waar partijen zoals die van Marine Le Pen prominent aanwezig zijn in debatten en nieuwsuitzendingen. Zo kunnen radicale ideeën toch een groot publiek bereiken, ondersteund door charismatische en georganiseerde leiders.

Wallonië vormt hiernaast een uitzondering in Europa: het heeft geen sterke radicaalrechtse partij en kan geen brede nationalistische beweging opbouwen, zoals in andere landen. ‘Chez Nous probeert nu wel een doorbraak te forceren, maar de Waalse identiteit is te zwak en mensen identificeren zich vaker als Belg dan als Waal, in tegenstelling tot de sterkere regionale trots van de Vlamingen,’ verklaart Gerlache. Hierdoor blijft extreemrechts structureel beperkt, ondanks de mogelijkheden van sociale media en buitenlandse invloed.

 

 

Over de auteur