Kunstenaar Kenneth Aidoo over liefde, geloof en zichtbaarheid in zijn werk

Tijdens de tentoonstelling In the Name of Love in Museum Catharijneconvent laat kunstenaar Kenneth Aidoo zien dat liefde meer is dan alleen iets zachts of romantisch. In zijn werk verbindt hij liefde aan identiteit, geloof en erkenning. Met zijn schilderijen geeft hij zwarte figuren een centrale plek in Bijbelse verhalen, iets wat lange tijd nauwelijks zichtbaar was. Na een lezing over zijn werk sprak ik hem kort over zijn motivatie en boodschap.

In het auditorium van het museum hangt een rustige, nieuwsgierige sfeer. Bezoekers nemen plaats met koffie of thee in de hand, terwijl er zacht geroezemoes klinkt. De meeste mensen zijn wat ouder. Achterin de zaal zit Aidoo zelf, bijna onopvallend. Sommige bezoekers lijken zich af te vragen of hij de kunstenaar is. Ondertussen wordt de microfoon een paar keer getest en bespreekt de conservator nog kort het programma.

Tijdens de lezing verschijnen twee van zijn schilderijen op het scherm: Jesus Christ en Adam & Eve. De werken maken deel uit van een serie die Aidoo in opdracht van het museum maakte. Hierin brengt hij zwarte figuren naar voren binnen de Bijbelse en vroegchristelijke geschiedenis. Het publiek luistert aandachtig, stelt vragen en lacht af en toe om zijn antwoorden. Aidoo oogt rustig, maar beweegt soms licht nerveus heen en weer.

Na afloop van de lezing spreek ik hem kort. Wanneer ik hem vraag wat hij met zijn werk wil laten zien, antwoordt hij zonder te aarzelen: ‘Ik wil de Afrikaanse aanwezigheid in de Bijbel zichtbaar maken.’ 

Hij legt uit dat veel Bijbelse verhalen zich oorspronkelijk afspelen in gebieden als Egypte, Ethiopië en het Midden-Oosten. Toch zijn deze verhalen in de beeldvorming vaak westers en wit geworden. ‘Als je kijkt naar de context van de Bijbel, komt de Europese aanwezigheid pas later,’ zegt hij. ‘Maar door de geschiedenis heen is dat beeld veranderd. Dat heeft invloed gehad op hoe mensen van kleur het geloof ervaren.’

Volgens Aidoo speelt ook de koloniale geschiedenis hierin een rol. Het christendom werd in die tijd gebruikt om mensen te onderdrukken, waardoor het voor sommige mensen van kleur moeilijk is om zich ermee te verbinden. Met zijn werk wil hij dat beeld nuanceren en herstellen. ‘Ik was heel blij met deze opdracht van het museum,’ zegt hij. ‘Het is goed dat er een ander beeld komt, een soort tegengeluid.’

Hoewel de tentoonstelling draait om liefde, vertelt Aidoo dat dit thema niet in al zijn werken even sterk naar voren komt. ‘De enige waarin ik echt bewust met liefde bezig was, is Adam & Eve,’ legt hij uit. ‘Dat werk gaat over de eerste verbinding tussen mensen.’

In dat schilderij staan Adam en Eva dicht bij elkaar, in warme kleuren en een rustige compositie. Het beeld straalt kwetsbaarheid én kracht uit. Liefde verschijnt hier niet alleen als iets romantisch, maar ook als fundament: een beginpunt.’

Aidoo’s manier van werken is gevormd door zijn achtergrond in zowel film als beeldende kunst. Hij begon als regisseur en scenarioschrijver, en leerde later schilderen op de kunstacademie. ‘Op de filmacademie werkte ik heel precies,’ vertelt hij. ‘Op de kunstacademie werd ik juist losgelaten. Daardoor kon ik meer van mijn eigen stem in mijn werk leggen.’

Die combinatie zie je terug in zijn schilderijen, die bijna aanvoelen als stilstaande filmbeelden. Ze vertellen een verhaal, maar laten ook ruimte voor interpretatie. Voor Aidoo draait zijn werk uiteindelijk om meer dan alleen kunst. Het gaat om herkenning en trots. ‘Ik hoop dat mensen, en vooral jongeren, zichzelf kunnen herkennen in deze beelden,’ zegt hij. ‘Dat ze trots kunnen zijn op hun roots.’

Wanneer het gesprek eindigt, lopen bezoekers langzaam de zaal uit. Sommigen praten nog na over wat ze hebben gezien. De schilderijen blijven hangen, niet alleen als beelden, maar als verhalen die opnieuw verteld worden. In de tentoonstelling over liefde laat Aidoo zien dat liefde ook iets anders kan zijn: zichtbaar maken wat te lang onzichtbaar is gebleven.