UTRECHT CENTRUM – Onder de gewelven van de Domtoren klonk woensdagmiddag muziek terwijl bezoekers hun bingokaarten controleerden tijdens een Hitster Bingo van Utrecht Pride. Het Pride Café trapte daarmee de Pride-maand af. Opvallend is de locatie: waar de Michaëlskapel van de Domtoren bijna drie eeuwen geleden een rol speelde in de vervolging van homoseksuele mannen, wordt dezelfde plek nu gebruikt als ontmoetingsplek voor de queergemeenschap.

Aan lange tafels controleren bezoekers hun bingokaarten terwijl muziek van onder meer Beyoncé en Lady Gaga door de kapel klinkt. Presentator Joost van Agtmaal loopt dansend door de zaal in een glitterjasje in de kleuren van Pride en moedigt deelnemers aan om mee te zingen. Wat begint als een rustige middag, verandert langzaam in een ruimte waar onbekenden met elkaar in gesprek raken.

Volgens organisator Josefien Trietsch is dat precies de bedoeling. Het Pride Café moet bezoekers niet alleen vermaken, maar ook een plek bieden waar zij elkaar kunnen ontmoeten. Ze hoopt dat bezoekers niet alleen naar huis gaan met een volle bingokaart, maar ook met nieuwe contacten. ‘Ik hoop gewoon dat mensen hun leeftijdsgenoten ontmoeten en een beetje kunnen connecten met elkaar, en dat ze nieuwe vrienden kunnen maken,’ zegt ze.

Beladen geschiedenis achter de locatie

Dat het evenement juist in de Domtoren plaatsvindt, is volgens Trietsch geen toeval. De locatie heeft een bijzondere betekenis voor de queergemeenschap. De Utrechtse sodomieprocessen van 1730 en 1731 begonnen nadat twee mannen in de Michaëlskapel van de Domtoren werden betrapt. Wat volgde was een grootschalige vervolging van homoseksuele mannen.

Juist daarom vindt Trietsch het bijzonder dat dezelfde plek nu wordt gebruikt voor een Pride-evenement. Volgens haar krijgt de locatie daarmee een nieuwe betekenis. ‘Hier zijn ooit sodomieten vervolgd,’ zegt ze. ‘Dat maakt het symbolisch dat we juist hier samenkomen.’

Van die geschiedenis is woensdagmiddag weinig te merken. Wanneer iemand bingo roept, klinkt applaus door de kapel en aan verschillende tafels worden gesprekken gevoerd tussen mensen die elkaar daarvoor nog niet kenden. Waar de ruimte ooit werd geassocieerd met vervolging en uitsluiting, wordt zij tijdens Utrecht Pride gevuld met muziek, gelach en ontmoeting.

Ook medewerkers van de Domtoren zien hoe de locatie tegenwoordig een andere rol vervult. Nick van der Horst begeleidt bezoekers tijdens het evenement en ziet de toren als een plek voor alle Utrechters. Volgens hem vertegenwoordigt de Domtoren inmiddels veel meer dan alleen haar religieuze geschiedenis. ‘Het is niet alleen een kerktoren,’ zegt hij. ‘Het is de toren van de stad. Die is voor iedereen. Ook voor minderheden.’

Ontmoeting staat centraal

Naarmate de middag vordert, schuiven bezoekers makkelijker bij elkaar aan tafel. Mensen die aan het begin van de bijeenkomst vooral met hun eigen gezelschap praten, raken later in gesprek met anderen. Regelmatig klinkt gejuich wanneer iemand bingo roept en tussen de rondes door worden telefoonnummers uitgewisseld.

Volgens Trietsch laat de opkomst zien dat er behoefte is aan dit soort bijeenkomsten. Naast de grotere Pride-evenementen zoeken veel mensen volgens haar ook naar laagdrempelige plekken waar zij anderen kunnen ontmoeten. ‘Er is echt veel behoefte aan dit soort evenementen en aan community en samenzijn,’ zegt ze.

Bezoeker Olaf Remmerswaal merkt dat zelf tijdens de middag. Samen met zijn vriend kwam hij naar de Domtoren nadat hij het evenement op Instagram voorbij had zien komen. Hoewel hij vooraf een grotere bijeenkomst verwachtte, spreekt juist de kleinschaligheid hem aan. Daardoor ontstaat volgens hem sneller contact tussen bezoekers.

Dat de bingo plaatsvindt in de Domtoren maakt de middag volgens hem extra bijzonder. Onder de hoge gewelven van de kapel raken bezoekers met elkaar in gesprek en zingen zij mee met bekende nummers. ‘Het is eigenlijk heel erg klein en intiem, maar dat maakt het ook wel heel erg gezellig,’ vertelt hij. De locatie draagt daar volgens hem aan bij. ‘Ik denk wel dat het uniek is, deze locatie.’ Aan het einde van de middag blijken niet de bingorondes, maar vooral de ontmoetingen hem bij te blijven. ‘Dat we nieuwe mensen hebben ontmoet. En dat iedereen lekker zichzelf is.’

Domtoren trekt nieuwsgierige blikken

Niet alleen deelnemers krijgen iets mee van het evenement. Ook reguliere bezoekers van de Domtoren merken het Pride Café op. Toeristen die onderweg zijn door het gebouw vertragen hun pas wanneer zij de muziek horen. Sommigen kijken nieuwsgierig de kapel in, terwijl anderen direct hun telefoon pakken om foto’s te maken van de bijeenkomst. Een enkeling blijft even staan kijken naar de zingende bezoekers voordat het bezoek aan de toren wordt voortgezet.

Ook voor presentator Joost van Agtmaal laat de middag zien wat Pride kan betekenen. Vanuit het midden van de zaal moedigt hij bezoekers aan om mee te zingen, terwijl steeds meer mensen van hun stoel opstaan wanneer bekende nummers voorbij komen. Volgens hem draait Pride om de vrijheid om jezelf te kunnen zijn én om zichtbaar te blijven. ‘Pride is natuurlijk heel belangrijk,’ zegt hij. ‘Het gaat erom dat mensen zichzelf kunnen zijn.’ Die zichtbaarheid blijft volgens hem noodzakelijk. ‘En het is ook een protest. Mensen moeten zichtbaar blijven.’

Volgens Van Agtmaal helpt muziek om mensen met elkaar in contact te brengen. Tijdens de bingo ziet hij hoe bezoekers antwoorden uitwisselen, samen zingen en gesprekken beginnen met mensen die zij daarvoor nog niet kenden. ‘Muziek verbindt heel makkelijk,’ zegt hij.

Na de laatste bingoronde blijft het nog lang onrustig in de kapel. Bezoekers praten na, maken foto’s en wisselen contactgegevens uit. Waar veel aanwezigen aan het begin van de middag nog voorzichtig hun plek zochten, staan anderen enkele uren later samen mee te zingen met de laatste nummers. Voor Trietsch is dat het bewijs dat de bijeenkomst haar doel heeft bereikt. Volgens haar moest de groep in het begin nog even op gang komen, maar veranderde de sfeer snel. ‘Aan het einde was iedereen lekker aan het dansen en zingen. Iedereen is met een glimlach weggegaan.’

De pride maand wordt feestelijk gestart met een Hitster bingo, maar waarom is het belangrijk dat dit wordt georganiseerd en hoe zag de bingo eruit? U ziet het in onderstaande videoreportage