In 2022 bereikte de drugscriminaliteit in gemeente Utrecht een dieptepunt met 170 geregistreerde misdrijven, in 2025 stond dit op een recordhoogte van 400. Dit is een stijging van 135,3% en is ook zeker te merken in de praktijk.

De stijging wordt voor een groot deel gedreven door softdrugs. Het aantal geregistreerde softdrugsmisdrijven verviervoudigde bijna van 55 in 2022 naar 220 in 2025. Maar harddrugs zijn ook in de lift, dit steeg van 110 in 2022 naar 180 in 2025. Dit is het hoogste aantal sinds het piekjaar 2014. Het is dus al een langere tijd gaande en bewoners ervaren hier overlast van. Eerder dit jaar hebben raadsleden naar aanleiding van klagende bewoners rond de onder meer Stationsstraat en de Sijpesteijnkade een reeks vragen ingediend. Met als doel erachter te komen hoe de overlastgroep is samengesteld en om te kijken of de signalen in het college ook worden herkend.

Overlast

Deze toename in drugsgebruik is dus te merken in de praktijk, merkt ook wijkagent in de binnenstad van Utrecht Frank Smit. ‘Van dealen ervaren wij heel veel overlast, maar ook ruzies, mishandelingen en vechtpartijen.’ Ook hebben ze veel te maken met vermogensdelicten, vertelt hij verder. ‘Vermogensdelicten zijn eigenlijk diefstallen. Dat gebeurt heel veel omdat ze natuurlijk hun drugs moeten betalen aan de dealers en dat is niet per se goedkoop. Daardoor moeten ze vaak op een andere manier aan geld komen, waardoor ze dus vaak gaan stelen.’ Maar dit is niet de enige vorm van overlast. ‘Ze laten ook vaak veel afval achter,’ vertelt Frank verder. Daarbij vinden veel mensen drugsgebruikers ook intimiderend, merkt ook Frank. ‘Ik kan me voorstellen dat als je met een kind loopt, of misschien met name als vrouw alleen daarlangs loopt dat je je best geïntimideerd voelt.’ Dat komt vooral door hoe de drugsverslaafden zich gedragen of eruitzien, vertelt hij verder. ‘Mensen die je dan wazig uit hun ogen kijken, of die op de grond liggen en daardoor erg onvoorspelbaar kunnen zijn.’

Locatie

Wijkagent Frank Smit merkt ook dat het vaak over dezelfde plekken gaat waar de overlast plaatsvindt. ‘Sijpesteijnkade, aangezien daar de stek is, maar ook stationsgebied, Lucasbolwerk en Westplein,’ noemt hij als voorbeelden. De Stek is een opvang voor harddrugsverslaafden en alcoholverslaafden en biedt opvang plus een gebruikersruimte voor verslaafden. Frank merkt dat de overlast hier, maar ook bij andere ‘hotspots’ vaak in groepsverband gaat. ‘Want wat we zien, en wat ook uit onderzoek is gebleken, is dat de harddrugsgebruikers het vaak in groepsverband willen doen. Dat ze het gebruiken als sociaal moment. Natuurlijk heb je gebruikers die het ook alleen doen, maar wat we echt wel zien is dat de mensen elkaar opzoeken om samen drugs te kunnen gebruiken.’

Toename

De toename van zowel hard- als softdrugsmisdrijven is niet te missen, zoals eerder genoemd en te zien in de grafiek zijn het aantal softdrugsmisdrijven verviervoudigd en harddrugs zijn ook in de lift. Frank Smit vindt het lastig te verklaren, maar merkt wel onder studenten een trend. ‘Drugsgebruik wordt steeds meer genormaliseerd. We zien dat veel studenten het heel normaal vinden om in het weekend een pilletje te gebruiken. Om toch een lijntje coke te stuiven of GHB te proberen. Wat ook heel vaak fout gaat is het in combinatie met alcohol nemen en dat wordt steeds normaler.’ Frank is niet blij met deze mindset. ‘Ik vind het heel zorgelijk, omdat het niet voor niks op de verbodenlijst van de Opiumwet staat. Dat heeft gewoon te maken met dat het heel slecht voor je is.’