UTRECHT CENTRUM – In Utrecht Binnenstad is het aantal meldingen van overlast door personen met onbegrepen gedrag de afgelopen jaren flink gestegen. Waar in 2023 nog 999 meldingen werden geregistreerd, liep dit op naar 1.141 in 2024 en 1.517 in 2025. Dat is een stijging van ruim 50 procent in twee jaar tijd, blijkt uit cijfers van Gemeente Utrecht.
De cijfers roepen de vraag op wat deze ontwikkeling precies betekent: gaat het om meer incidenten op straat, of vooral om een andere manier van signaleren en registreren?
Volgens het MAB van GGDrU, het regionale meldpunt waar signalen binnenkomen over mensen bij wie zorgen zijn over gedrag of kwetsbaarheid en dat deze doorzet naar zorg- en veiligheidspartners, is de stijging niet direct te koppelen aan alleen meer overlast. Het gaat volgens het meldpunt om een combinatie van factoren, waarbij vooral meldgedrag en zichtbaarheid in de openbare ruimte een grote rol spelen.
Veranderend meldgedrag en zichtbaarheid
In een druk gebied als de Utrechtse Binnenstad worden situaties sneller opgemerkt. Er zijn veel bewoners, bezoekers en werkenden, waardoor er voortdurend mensen zijn die iets kunnen zien en melden. Daardoor komen situaties eerder in beeld dan in rustigere delen van de stad.
Het MAB van GGDrU geeft aan dat bewoners en professionals bovendien sneller aan de bel trekken wanneer zij zich zorgen maken. De drempel om te melden is lager geworden, waardoor meer situaties worden vastgelegd in registratiesystemen, ook als de situatie op straat niet per se sterk verandert. “De drempel om te melden is lager geworden. Mensen weten ons beter te vinden en melden sneller als iets niet goed voelt,” aldus het MAB. Tegelijkertijd benadrukt het meldpunt dat veel meldingen niet gaan over duidelijke incidenten, maar over kwetsbare situaties. Het gaat vaak om mensen die tijdelijk of langdurig vastlopen of geen stabiele woon- of leefsituatie hebben.
Drukte in de binnenstad
De Utrechtse Binnenstad is een gebied waar wonen, uitgaan, toerisme en werk samenkomen. Die mix zorgt voor veel drukte en constante activiteit op straat. Daardoor worden situaties sneller zichtbaar en eerder als opvallend ervaren. Volgens het MAB speelt deze context een belangrijke rol in de cijfers. Niet alleen wat er gebeurt is van belang, maar ook waar het gebeurt. In een druk stadscentrum worden kleine of korte situaties sneller opgemerkt en eerder als problematisch gemeld. Daarnaast verandert ook de manier waarop mensen naar dit soort situaties kijken. Bewoners zouden eerder geneigd zijn om melding te maken wanneer zij zich zorgen maken over iemands gedrag, in plaats van het zelf op te lossen of te negeren.
Andere vormen van overlast blijven stabiel
Opvallend is dat andere vormen van overlast in de binnenstad geen vergelijkbare stijging laten zien. Meldingen van bijvoorbeeld drank- en drugsoverlast blijven in dezelfde periode redelijk stabiel of nemen licht af. Dat wijst erop dat er geen algemene toename is van alle soorten overlast in het centrum, maar dat vooral deze categorie sterker in beeld is gekomen. Het MAB van GGDrU ziet dit als een verschuiving in aandacht en registratie, waarbij bepaalde signalen sneller worden herkend en gemeld dan voorheen.
Zorg en samenwerking in de wijk
In de praktijk werken gemeente, politie, zorgorganisaties en het MAB van GGDrU samen om meldingen op te pakken en passende hulp te bieden. Het meldpunt ontvangt signalen, beoordeelt deze en zet ze door naar de juiste instanties. Het doel is niet alleen reageren op meldingen, maar vooral vroeg signaleren wanneer iemand ondersteuning nodig heeft en escalatie voorkomen. “We kijken niet alleen naar de melding zelf, maar vooral naar wat er achter zit en welke hulp nodig is,” zegt het MAB.
Tussen cijfers en praktijk
De cijfers laten een duidelijke stijging zien in meldingen van onbegrepen gedrag in Utrecht Binnenstad tussen 2023 en 2025. Tegelijkertijd benadrukt het MAB van GGDrU dat deze ontwikkeling niet los te zien is van de drukte in de binnenstad, veranderend meldgedrag en de manier waarop kwetsbare situaties tegenwoordig sneller worden gesignaleerd en geregistreerd.
