UTRECHT –Het Pride Café in de Domtoren trapte woensdag af met een Hitster Bingo. Bezoekers kwamen samen om muziek te spelen, nieuwe mensen te ontmoeten en de Pride-maand te vieren. Opvallend is de locatie: de Michaëlskapel van de Domtoren speelde bijna drie eeuwen geleden een rol in de Utrechtse sodomieprocessen, maar fungeert tijdens Pride juist als ontmoetingsplek voor de queergemeenschap.

Onder de hoge gewelven van de kapel klinkt woensdagmiddag muziek van Beyoncé en Lady Gaga. Bezoekers zingen mee, controleren hun bingokaarten en lachen wanneer iemand nét te laat een nummer herkent. Presentator Joost van Agtmaal loopt dansend door de zaal in een glitterjasje in de kleuren van Pride. Op tafels liggen bingokaarten tussen regenboogvlaggetjes en op verschillende shirts zijn Pride-stickers gespeld. Wat begint als een rustige middag, verandert langzaam in een ruimte waar onbekenden met elkaar in gesprek raken en bezoekers samen meezingen met bekende nummers.

Volgens organisator Josefien Trietsch is dat precies de bedoeling. De bijeenkomst moet bezoekers niet alleen vermaken, maar vooral samenbrengen. ‘Ik hoop gewoon dat mensen hun leeftijdsgenoten ontmoeten en een beetje kunnen connecten met elkaar. Nieuwe vrienden kunnen maken’, zegt ze. De Hitster Bingo maakt deel uit van het Pride Café, een programma van Utrecht Pride dat ruimte moet bieden aan ontmoeting buiten de grote feesten en parades om.

Van vervolging naar ontmoeting

Dat het evenement juist in de Domtoren plaatsvindt, is volgens Trietsch geen toeval. De locatie heeft een bijzondere betekenis voor de Utrechtse queergemeenschap. De Utrechtse sodomieprocessen van 1730 en 1731 begonnen nadat twee mannen in de Michaëlskapel van de Domtoren werden betrapt. Wat volgde was een grootschalige vervolging van homoseksuele mannen.

Juist daarom vindt Trietsch het bijzonder dat dezelfde plek nu wordt gebruikt voor een Pride-evenement. De geschiedenis van de locatie is volgens haar niet vergeten, maar krijgt tijdens Pride een nieuwe betekenis. ‘Hier zijn ooit sodomieten vervolgd’, zegt ze. ‘Dat maakt het symbolisch dat we juist hier samenkomen.’

Terwijl bezoekers vandaag zingen, dansen en nieuwe mensen leren kennen, vormt die geschiedenis een stille achtergrond van de bijeenkomst. Waar de kapel ooit verbonden raakte met uitsluiting en vervolging, draait het evenement nu juist om zichtbaarheid en gemeenschap.

Ook medewerkers van de Domtoren zien die verandering terug. Nick van der Horst en Trix van Gend begeleiden bezoekers tijdens het evenement en merken dat de toren tegenwoordig een veel bredere functie heeft gekregen dan alleen een religieuze. Volgens Van der Horst is de Domtoren uitgegroeid tot een plek voor alle Utrechters. ‘Het is niet alleen een kerktoren’, zegt hij. ‘Het is de toren van de stad. Die is voor iedereen. Ook voor minderheden.’ Van Gend benadrukt dat de samenwerking met de kerk en andere organisaties rondom het Domplein goed verloopt. ‘We werken ook samen met de kerk’, zegt ze.

Honger naar gemeenschap

Volgens Trietsch voorziet het Pride Café in een behoefte die binnen de gemeenschap sterk leeft. Terwijl de middag vordert, raken steeds meer bezoekers met elkaar in gesprek. Mensen die aanvankelijk vooral bij hun eigen gezelschap blijven, mengen zich met anderen aan tafel. Regelmatig klinkt applaus wanneer iemand bingo heeft en tussen de rondes door worden telefoonnummers uitgewisseld en nieuwe gesprekken aangeknoopt.

Dat beeld past volgens Trietsch bij wat zij vaker ziet binnen de Utrechtse queergemeenschap. ‘Er is echt heel erg een honger naar dit soort evenementen en naar community en samenzijn’, zegt ze. Juist daarom wilde Utrecht Pride naast de grotere publieke evenementen ook ruimte creëren voor kleinschaligere bijeenkomsten waar ontmoeting centraal staat.

Bezoeker Olaf Remmerswaal merkt dat zelf tijdens de middag. Samen met zijn vriend kwam hij naar de Domtoren nadat hij het evenement op Instagram voorbij had zien komen. Hij had vooraf een grotere bijeenkomst verwacht, maar vindt juist de kleinschaligheid prettig. Daardoor ontstaat volgens hem sneller contact met andere bezoekers. ‘Het is eigenlijk heel erg klein en intiem, maar dat maakt het ook wel heel erg gezellig’, zegt hij.

Aan het einde van de middag blijkt dat niet de bingo, maar de ontmoetingen hem het meest zullen bijblijven. ‘Dat we nieuwe mensen hebben ontmoet. En dat iedereen lekker zichzelf is.’

Meer dan een feest

Voor presentator Joost van Agtmaal laat de middag zien waar Pride volgens hem werkelijk om draait. Terwijl hij bezoekers door de bingorondes leidt, wordt er uitbundig meegezongen met nummers van bekende queer iconen. Bezoekers zwaaien met vlaggetjes, dansen naast hun stoel en reageren enthousiast wanneer ze een nummer herkennen.

Toch ziet Van Agtmaal Pride niet alleen als een feestelijke viering. Volgens hem blijft zichtbaarheid een belangrijk onderdeel van de beweging. ‘Pride is natuurlijk heel belangrijk. Voor jezelf zijn’, zegt hij. ‘En het is ook een protest. Mensen moeten zichtbaar blijven.’ Muziek helpt volgens hem om mensen met elkaar te verbinden. Tijdens de bingo ziet hij hoe onbekenden samen zingen, antwoorden uitwisselen en gesprekken beginnen. ‘Muziek verbindt heel makkelijk’, zegt hij.

Het Pride Café trekt ook de aandacht van reguliere bezoekers van de Domtoren. Toeristen die door de toren lopen, kijken nieuwsgierig naar de bijeenkomst en pakken regelmatig hun telefoon om foto’s te maken. Enkele bezoekers blijven kort stilstaan om te kijken wat er gaande is voordat ze hun route door de toren vervolgen.

Wanneer de laatste bingoronde is afgelopen, klinkt er nog één keer luid applaus. Waar bezoekers aan het begin van de middag nog voorzichtig hun plek zochten, staan velen enkele uren later zingend naast hun stoel. Voor Trietsch is dat het bewijs dat de bijeenkomst haar doel heeft bereikt. Op een plek die ooit verbonden was met de vervolging van homoseksuele mannen, ontmoeten mensen elkaar nu om samen de Pride-maand te beginnen.

‘In het begin was iedereen een beetje nerveus’, zegt ze. ‘Maar aan het einde was iedereen lekker aan het dansen en zingen. Iedereen is met een glimlach weggegaan.’