ZEIST- Het aantal geregistreerde misdrijven in Zeist is de afgelopen tien jaar flink afgenomen. Uit cijfers van de gemeente Zeist blijkt dat het aantal geregistreerde misdrijven daalde van 3.504 in 2015 naar 2.030 in 2025. Dat is een afname van ongeveer 42 procent. Maar hoe komt het dat de criminaliteit zo sterk is gedaald?
Door: Liv Pieterse
Daling in de wijken
Niet alleen het totaal aantal misdrijven daalde, ook de wijken in Zeist laten een vergelijkbare ontwikkeling zien. In Zeist-Centrum nam het aantal geregistreerde misdrijven af van 1.151 in 2015 naar 600 in 2025. Ook in Zeist-Noord daalde het aantal misdrijven, van 957 naar 584. In Den Dolder liep het aantal terug van 447 naar 257.
Hoewel er in sommige jaren kleine stijgingen zichtbaar zijn, is de algemene trend duidelijk: het aantal geregistreerde misdrijven ligt in 2025 lager dan tien jaar geleden. Volgens een woordvoerder van de gemeente Zeist is deze ontwikkeling onderdeel van een bredere landelijke trend.
Landelijke ontwikkeling
De ontwikkeling in Zeist staat niet helemaal op zichzelf. Volgens cijfers van het CBS daalde het aantal geregistreerde misdrijven in Nederland jarenlang sterk. Tussen 2015 en 2021 nam het aantal misdrijven af van bijna 979 duizend naar ruim 758 duizend. Daarna steeg het aantal weer licht. In 2025 werden landelijk ruim 816 duizend misdrijven geregistreerd.
Uit onderzoek van het CBS blijkt dat de langdurige daling van de criminaliteit na 2018 grotendeels is afgevlakt. Ook het aantal Nederlanders dat slachtoffer werd van een misdrijf nam dus niet verder af. Toch ligt het niveau van de criminaliteit nog altijd lager dan tien jaar geleden.
De daling in Zeist is opvallend omdat het aantal geregistreerde misdrijven in de gemeente tussen 2015 en 2025 bleef afnemen, terwijl de landelijke cijfers de laatste jaren juist redelijk stabiel zijn gebleven.
Preventie en samenwerking
Volgens de woordvoerder zet de gemeente vooral in op preventie en bewustwording. Via campagnes worden inwoners gewezen op manieren om de kans op criminaliteit te verkleinen, bijvoorbeeld door woningen beter te beveiligen of voertuigen goed af te sluiten.
Daarnaast werkt de gemeente samen met organisaties zoals de politie, woningcorporaties en zorginstellingen. Door informatie te delen en gezamenlijk op te treden proberen zij criminaliteit en overlast te voorkomen.
De Persoonsgerichte Aanpak
Een van de manieren waarop gemeenten criminaliteit proberen te verminderen is de Persoonsgerichte Aanpak (PGA). Daarbij werken verschillende organisaties samen met mensen die te maken hebben met complexe problemen en regelmatig in aanraking komen met politie of justitie.
Volgens Menno Segeren, adviseur Veiligheid en Zorg, richt deze aanpak zich niet alleen op het strafbare gedrag zelf, maar ook op onderliggende problemen zoals schulden, verslaving, psychische klachten of een gebrek aan huisvesting. Het doel is om mensen ondersteuning te bieden en recidive te voorkomen.
Wel benadrukt hij dat het moeilijk is om met zekerheid vast te stellen hoeveel invloed de PGA heeft op de daling van criminaliteit. Daar is volgens hem onvoldoende onderzoek naar gedaan. Wel zorgt de aanpak ervoor dat gemeenten, politie, zorginstellingen en andere organisaties beter samenwerken. De woordvoerder denkt dat de PGA wel echt bijdraagt aan minder criminaliteit, doordat mensen begeleiding krijgen en minder snel opnieuw de fout ingaan.
Nieuwe uitdaging: online criminaliteit
Ondanks de daling van traditionele criminaliteit ziet de gemeente nieuwe uitdagingen ontstaan. Volgens de woordvoerder neemt online criminaliteit een steeds belangrijkere plaats in.
Die ontwikkeling is ook landelijk zichtbaar. Volgens cijfers van het CBS werden in 2025 ongeveer 2,5 miljoen Nederlanders slachtoffer van online criminaliteit. Vooral online fraude en phishing komen steeds vaker voor. Daarom zet de gemeente in op voorlichting en bewustwording om inwoners weerbaarder te maken tegen digitale criminaliteit.
Niet één duidelijke oorzaak
De cijfers laten zien dat het aantal geregistreerde misdrijven in Zeist tussen 2015 en 2025 is afgenomen. Toch is er niet één duidelijke verklaring voor deze ontwikkeling. Deskundigen wijzen op een combinatie van factoren, zoals preventie, betere samenwerking tussen organisaties, veranderingen in de samenleving en landelijke ontwikkelingen.
Wat wel duidelijk is, is dat de daling in Zeist geen op zichzelf staand verschijnsel is. Zowel de lokale dataset als landelijke onderzoeken laten zien dat criminaliteit de afgelopen tien jaar op veel plekken is afgenomen.
