AMERSFOORT – In Schuilenburg-Zuid is bijna de helft van alle bewoners ouder dan 65 jaar. Slechts twee kilometer verderop, in Vathorst-De Laak, woont een precies omgekeerde wereld: jongeren zijn er bijna zes keer zo talrijk als ouderen. Amersfoort is demografisch een stad van twee gezichten.
Dat blijkt uit een analyse van de Kerncijfers wijken en buurten 2025 van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Voor dit verhaal zijn de percentages jongeren (0 t/m 24 jaar) en ouderen (65 jaar of ouder) berekend als aandeel van het totale aantal inwoners per wijk. Door te werken met percentages in plaats van absolute aantallen zijn wijken van verschillende grootte eerlijk met elkaar te vergelijken.
De uitkomsten zijn opvallend. In Schuilenburg-Zuid is 44,7 procent van de bewoners 65 jaar of ouder, terwijl slechts 14,4 procent jonger is dan 25 jaar. Ouderen zijn er ruim drie keer zo talrijk als jongeren. Koperhorst bevestigt het beeld: 43,6 procent is er 65-plus, tegenover 21,8 procent jongeren. Een verhouding van twee op één.
Vathorst: een andere wereld
In de Vathorst-wijken is het beeld spiegelbeeldig. In Vathorst-De Laak is slechts 6,3 procent van de bewoners 65 jaar of ouder, terwijl 35,4 procent jonger is dan 25 jaar. Jongeren zijn er bijna vijfeneenhalf keer zo talrijk als ouderen. Vathorst-De Velden laat hetzelfde patroon zien: 37,1 procent jongeren tegenover 6,7 procent 65-plussers.
Het contrast valt voor een deel te verklaren door de bouwgeschiedenis van de wijken. Schuilenburg-Zuid en Koperhorst stammen grotendeels uit de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw. De eerste bewoners zijn inmiddels op leeftijd en bleven in de wijk wonen. Vathorst werd pas vanaf 2000 ontwikkeld en trok van meet af aan jonge gezinnen met kinderen.
‘De kloof is groter dan de meeste mensen beseffen’
Marin Guth, adviseur Wonen & Zorg bij de gemeente Amersfoort, herkent het patroon. ‘De vergrijzing in de oudere wijken is al jaren zichtbaar in onze demografische monitors’, zegt Guth. ‘Maar de schaal van de kloof die uit deze CBS-cijfers naar voren komt, is groter dan de meeste mensen beseffen.’
Volgens Guth heeft de leeftijdssamenstelling van een wijk directe gevolgen voor wat bewoners nodig hebben. ‘In Schuilenburg heb je andere behoeften dan in Vathorst. Denk aan toegankelijke woningen, thuiszorgcapaciteit en sociale activiteiten voor ouderen, terwijl in Vathorst scholen en kinderopvang onder druk staan.’
Guth benadrukt dat de gemeente hier actief op inspeelt. ‘We werken aan doorstroming: woningen die te groot zijn geworden voor alleenstaande ouderen moeten vrijkomen voor gezinnen. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan, maar het is een urgente opgave.’ Of die aanpak de demografische kloof op termijn zal dichten, is vooralsnog onzeker.
Methode en bronnen
De analyse is gebaseerd op openbare gegevens uit de CBS Kerncijfers wijken en buurten 2025, beschikbaar via CBS StatLine. Per wijk zijn de aantallen inwoners in de leeftijdscategorieën 0–14 jaar en 15–24 jaar bij elkaar opgeteld en gedeeld door het totale inwonertal, om het percentage jongeren (0 t/m 24 jaar) te berekenen. Hetzelfde is gedaan voor de categorie 65 jaar of ouder. Vervolgens zijn per wijk de verhoudingen berekend om te laten zien hoe veel vaker ouderen dan wel jongeren voorkomen.
De vier geselecteerde wijken Koperhorst, Schuilenburg-Zuid, Vathorst-De Velden en Vathorst-De Laak laten de meest significante onderlinge verschillen zien in de CBS-data voor Amersfoort. De visualisatie is gemaakt in LocalFocus en toont de percentages als horizontale staven, zodat de verhoudingen direct vergelijkbaar zijn. De schaal loopt tot 50 procent, het maximum dat in de dataset voorkwam. Door op een staaf te klikken is het exacte percentage zichtbaar.
Bron: CBS Kerncijfers wijken en buurten 2025 (StatLine). Visualisatie: LocalFocus/ANP. Mondelinge bron: Marin Guth, adviseur Wonen & Zorg, gemeente Amersfoort.
