Design thinking: de verboden woorden op de wandelgangen van de SvJ. Het vak dat je elk jaar weer onverwachts besluipt, en het vak dat – begrijp me niet verkeerd – vast nuttig kan zijn, maar we uit proportie veel krijgen volgens mij.

Bij de specialisaties ontsnapt niemand aan design thinking. Dit jaar doen wij onderzoek voor Follow the Money, een leuk platform vind ik zelf. In Nederland hebben ze inmiddels een grote achterban, maar met hun EU-nieuws willen ze ook de mensen in Brussel, de EU-lui bereiken. Wij zoeken uit waarom ze dat nog niet doen.

Schrijvend aan mijn design statement denk ik terug aan twee jaar geleden. Daar stond ik dan, jaar 1, week 2, op straat in Wijk C in Utrecht. Als onderwerp kregen wij ‘politiek en veiligheid’ toegewezen. Daarin moesten we de pijnpunten van onze doelgroep ontdekken. We besloten mensen op straat hun politieke voorkeur te vragen. Een brutale vraag, en uiteraard werkten mensen daar niet aan mee.

Volgende poging: mensen op straat vragen hoe vaak hun fiets gestolen is. Daar kwamen we wel uit en zo gingen we verder naar het ‘creatieve’ proces. ‘Je mag onrealistische oplossingen bedenken’, vertelde docent Malika El Ayadi ons. Als ik ergens slecht in ben, is dat het wel. Voor wie discussiëren wij nu met z’n zessen over fietsen die onzichtbaar zijn voor iedereen behalve zijn eigenaar? Kan ik die tijd niet beter besteden? Ons eindproduct na 8 weken werd een geknutselde fietsbel van aluminiumfolie.

Design thinking is een creatief proces. Begrijp me niet verkeerd, in een voortdurend veranderend medialandschap is creativiteit erg belangrijk om relevant te blijven. Toch voel ik me bij dit vak erg in een bepaalde richting geduwd. Waar we in de journalistieke vakken op de opleiding alle vrijheid krijgen, gaat design thinking altijd dezelfde route af. Persona, design statement, prototype enz.

Dat wil niet zeggen dat dit vak nutteloos is. Vanaf jaar 2 krijgt het al meer betekenis, als we van fietsbellen naar mediaconcepten overstappen. Bovendien zijn focusgroepen en interviews met de doelgroep harstikke nuttig. Zonder onze doelgroep zijn wij niks als journalisten, dus waarom niet naar ze luisteren? Het probleemoplossend denken vind ik ook leuk. Het vak mag alleen wat doelgerichter. Geen zijweggetjes naar nepmensen en bizarre ideeën, maar een goed gesprek met de doelgroep, waarna we onze ideeën de vrije loop laten. Grondig onderzoek doen naar het probleem en haar oorzaken, om hier daarna, in alle vrijheid, een realistische oplossing voor te bedenken.

Want ook na die nuttige gesprekken worden we soms weer in de kaders van Design Thinking geduwd. Na het onderzoek voor Follow the Money komen wij erachter dat verhalen in Brussel op een andere manier moeten worden verspreid. Handig om te weten, maar helaas, de opdracht eisen luiden: maak een prototype. Oftewel: verander het format, niet de manier waarop verhalen verspreid worden. Zo zijn we weer beland bij gesprekken die doen denken aan de onzichtbare fiets.