De stroom valt geregeld uit en het tijdsverschil met Nederlandse collega’s maakt spontaan overleg een stuk ingewikkelder. Als je in Peru om 5 uur ’s middags iemand wilt laten meelezen met een tekst, is het in Nederland al middernacht. Toch heeft Noah Moeys geen spijt van haar keuze. Ze woont sinds een maand in Arequipa en bouwt vanuit daar aan een bestaan als correspondent in Peru. Het is niet de eerste keer dat ze er is. Haar band met het land begint al jaren eerder, in een inheems dorp langs de Amazone.   

Een droom van tien jaar

Als tiener woont Noah acht jaar in Noorwegen. Op een Noorse school doet ze een tussenjaar waarin ze twee maanden afreist naar de Peruaanse Amazone. Studenten worden op pad gestuurd naar afgelegen dorpjes, zonder telefoon of supermarkt. ‘Je moet water halen, op jacht, vissen, gewoon vinden wat je nodig hebt om te eten,’ vertelt ze.

Wat ze daar ziet, blijft hangen. In het gebied liggen verroeste pijpleidingen van oliebedrijven die regelmatig lekken. Ze ziet ook vaak genoeg sloten gevuld met olie en dode vissen, en mensen die niet meer uit de rivier kunnen drinken. ‘Ik denk: hier gebeuren enorme dingen, heel ver weg van alles en iedereen. Weinig mensen die erover schrijven. Maar het zijn grote, machtige bedrijven die de levens van individuen behoorlijk beïnvloeden.’

Dat is het moment waarop ze besluit journalist te worden. Ze keert terug naar Nederland, schrijft zich in voor de SvJ en begint een jaar later ook met culturele antropologie aan de universiteit. ‘Heel pittig’, geeft ze toe, maar ze wil zich voorbereiden op de toekomst. ‘Beter Spaans kunnen, meer weten over het milieu en verschillende culturen.’

Stage in Peru, artikel in The Guardian

De stage is de doorslaggevende factor. Noah overtuigt haar SLB’er dat ze een freelance stage in Peru mag doen, vijf maanden lang, mits ze een mentor in het land vindt. Via via komt ze terecht bij een Amerikaanse journalist die al veertig jaar in het land werkt. ‘Ze zei echt niet zomaar ja. Pas toen ze doorhad dat ik echt ideëen had voor verhalen en wist waar ik kon slapen, was de deal rond.’ In 2019 reist ze vijf maanden door Peru, een maand per locatie. Ze pitcht, verzamelt verhalen en publiceert met hulp van haar mentor haar eerste artikel, en niet in het minste medium: The Guardian. ‘Daarna wil de rest ook wel een stuk van je,’ lacht ze. Het NRC volgt met twee lange stukken. Twee weken na thuiskomst gaat Nederland op slot door het coronavirus. ‘Het kan niet beter getimed. Als ik later stage had gelopen had ik de boot gemist.’

Noah kijkt met veel trots terug naar haar stagetijd. Deze heeft echt de basis gelegd voor haar correspondentschap. ‘Ik denk niet dat ik hier nu had gezeten als ik die vijf maanden er niet op had zitten.’ Na de opleiding werkt Noah eerst anderhalf jaar als freelancer en daarna twee jaar fulltime bij het Financieel Dagblad, als trainee onderzoeksjournalistiek. Ze kan er blijven, voor onbepaalde tijd. Ze doet het niet. ‘Ik mocht daar in dienst blijven, maar koos toch voor het avontuur.’ De reden: een droom die ze al tien jaar met zich meedraagt. Ze vertrekt samen met haar vriend naar Arequipa, de tweede grootste stad van Peru, gelegen in de Andes. ‘We hebben de hele kaart van Zuid-Amerika bekeken. Wat is relatief veilig? Waar zijn bergen? Want we houden van wandelen en trekken.’ Arequipa voldoet aan alle criteria. ‘Geen dagelijkse files zoals in Lima. Je loopt overal naartoe.’ De omgeving is dan ook rustig, op de politiek na.

Vijfendertig presidenten in één verkiezingsrace

Noah maakt haar debuut als correspondent in een roerige politieke tijd. Deze maand zijn er in Peru presidentsverkiezingen. Vijfendertig kandidaten doen mee. ‘Het waren er 36, maar eentje is inmiddels overleden. Het is totale chaos. Niemand weet wat ze gaan stemmen, niemand heeft vertrouwen in de politiek.’ En dat terwijl de economie goed draait. ‘Negen presidenten in tien jaar, en ze belandden grotendeelsl in de gevangenis.’

Noah is aanwezig bij het slotdebat, dat zes dagen duurt en in totaal vijftien uur aan debatten omvat; simpelweg omdat er te veel kandidaten zijn. Ze filmt, fotografeert en probeert het verhaal te slijten aan een Nederlandse nieuwszender. Die vindt het wel interessant, maar heeft op dat moment liever iets over de oorlog in Iran. ‘Als ze niet over Iran iets doen, willen ze over Nederland iets doen. En anders komen ze bij je terug. Dat gebeurt vaker.’

Het is de realiteit van correspondent zijn zonder vaste opdrachtgever. Nieuwsverhalen zijn lastig te verkopen, want persbureaus als Reuters en AFP zijn altijd sneller. ‘Reuters weet alles als eerste. Maar ik kan er een reportage van maken, en een echte inkijk geven op locatie, dat kunnen zij niet.’

Noah schrijft verhalen over Peru voor meerdere Nederlandse media tegelijk: NRC, De Groene Amsterdammer, Trouw en Follow the Money. Voor dat laatste medium mag ze onderzoek doen in blokken van tien dagen. ‘Ik moet alleen nog even een onderzoek vinden dat in tien dagen te doen is.’

Daarnaast maakt ze vlogs voor Villamedia over het leven van een zelfbenoemd correspondent. ‘Ik had columns aangeboden, maar ze wilden beeld.’ Het is nieuw terrein. Haar enige video-ervaring is van de SvJ. ‘We moesten voice-overs inspreken onder een laken. Ik ben toch wel blij met die tips uit jaar één en twee; die komen nu van pas.’

De vlogs gaan over de voorbereiding, het zoeken naar een ritme, de uitdagingen van freelancen in het buitenland. ‘Een beetje speels, een beetje zelfspot. Ik woon in de tweede grootste stad van het land, en iedereen weet dat nieuws niet uit Arequipa maar uit Lima komt. Het voelt als een grote sprong in het diepe.’

Het gevoel van oppassen

Bij politieke demonstraties in Lima werkt ze met oordoppen en een verharde stootpet vanwege het lawaai en eventuele projectielen. Ze identificeert zichzelf duidelijk als pers. ‘Ik val ook heel erg op. Ik ben een jonge vrouw, ik loop alleen, alle andere mensen zijn Peruanen in grote groepen.’ Ze leert snel: altijd weten waar je staat, altijd weten wat er achter je gebeurt. ‘De eerste dag heb ik mijn pet niet bij me en heb ik meteen spijt. De derde dag kan ik mijn oordoppen niet vinden en kan ik de persoon die ik voor mijn neus interview niet meer verstaan.’ Als de verkiezingsuitslag bekend wordt gemaakt, verwacht ze onrust. Ze bereidt zich voor. ‘Je moet gewoon altijd je spullen bij je hebben. En heel goed op je spullen passen.’

Niet kunnen sparren

Het moeilijkste aan het correspondent-zijn is niet de politieke chaos of het tijdsverschil. Het is de eenzaamheid van het werk. ‘Bij het FD kan ik altijd even iemand laten meelezen voordat ik iets inlever. Hier zit ik alleen.’ Ze overweegt zich aan te sluiten bij lokale journalisten of in een gedeeld kantoor te werken. Gelukkig heeft ze een groot netwerk in Nederland opgebouwd. ‘Bevriende journalisten lezen mee en doen suggesties om producties beter te maken.’ Door het tijdsverschil bestaat er echter maar een korte overlap met Nederlandse collega’s, en doet Noah het dus voornamelijk op eigen houtje.

Wat ze meeneemt van de SvJ

Terugkijkend is de stage het allerbelangrijkste geweest. ‘Dat er met me werd meegedacht. Dat ik niet in alle hokjes hoef te passen, er wordt gewoon even een ander hokje voor mij gemaakt.’ Ze noemt ook het onderzoekswerk bij EenVandaag tijdens haar afstudeerstage als een eye-opener. ‘Ik ontdek dat ik diepgaande onderzoeken leuk vind, lang ergens mee bezig zijn, kijken wat ik met data en AI kan doen.’ Haar advies aan studenten die ook naar het buitenland willen: begin vroeg met netwerken, laat iedereen weten waar je naartoe gaat en zorg dat je naam al bekend is voordat je vertrekt. ‘Follow the Money weet dat ik hier zit. Iedereen wist dat ik hier naartoe ging. Als zij dan een onderzoek doen dat een link heeft met Peru, is de samenwerking snel geklaard. Dat werkt dan ook wel.’ In een kroeg op het Domplein in Utrecht namen vrienden en familien afscheid van haar en haar vriend. ‘Iedereen is zo hyped. Iedereen is zo blij dat we onze droom om op avontuur te gaan najagen.’ Die droom begint ooit langs de oevers van de Amazone, bij verroeste pijpleidingen en dode vissen. Nu staat hij vol tussen de vulkanen in de Andes.