CULEMBORG – In Culemborg worden de laatste jaren aanzienlijk meer bouwvergunningen verleend voor koopwoningen dan voor huurwoningen. Dat blijkt uit een analyse van CBS-gegevens die zijn verwerkt in een eigen datavisualisatie. Opvallend is dat het aantal vergunningen voor huurwoningen lager ligt dan tien jaar geleden, terwijl de vraag naar betaalbare huurwoningen juist groot blijft door de aanhoudende woningnood.
Uit de dataset blijkt dat het aantal verleende bouwvergunningen voor huurwoningen in Culemborg in 2025 duidelijk achterblijft bij het niveau van 2015. Tegelijkertijd worden er meer vergunningen afgegeven voor koopwoningen. In de meest recente cijfers uit de visualisatie is te zien dat koopwoningen het grootste deel van de verleende vergunningen vertegenwoordigen. De volledige analyse is te bekijken via de datavisualisatie:
De ontwikkeling is opvallend omdat de druk op de woningmarkt de afgelopen jaren juist verder is toegenomen. Starters, alleenstaanden en mensen met een lager of middeninkomen zijn vaak afhankelijk van huurwoningen. Tegelijkertijd blijft het aanbod beperkt. Daardoor lopen wachttijden op en wordt het voor woningzoekenden steeds moeilijker om een geschikte woning te vinden.
Het proces achter vergunningen
Volgens Monica Wichers, wethouder van onder andere wonen in Culemborg, is het vergroten van het woningaanbod een belangrijke opgave voor de gemeente. In verschillende openbare publicaties over woningbouw en de woonvisie van Culemborg benadrukt de gemeente dat er behoefte is aan meer woningen in uiteenlopende prijsklassen, waaronder sociale huur en middenhuur. De gemeente wil daarom de komende jaren nieuwe woningbouwprojecten realiseren.
Dat er meer vergunningen voor koopwoningen worden verleend dan voor huurwoningen betekent niet automatisch dat de gemeente huurwoningen minder belangrijk vindt. De realisatie van huurprojecten is vaak afhankelijk van woningcorporaties, ontwikkelaars, financiering en beschikbare bouwlocaties. Daarnaast hebben veel gemeenten de afgelopen jaren te maken gehad met stijgende bouwkosten, personeelstekorten, langere vergunningprocedures en beperkingen rond stikstof en netcongestie. Deze factoren kunnen invloed hebben op de snelheid waarmee nieuwe huurwoningen worden ontwikkeld.
Woningnood blijft toenemen
Toch laat de vergelijking tussen 2015 en 2025 zien dat de ontwikkeling van huurwoningen achterblijft bij de groeiende vraag. Juist omdat de woningnood regelmatig onderwerp van discussie is in de gemeentepolitiek, roept dat vragen op over de balans tussen koop- en huurwoningen in nieuwbouwprojecten.
De gemeente werkt ondertussen aan verschillende woningbouwlocaties die de komende jaren nieuwe woningen moeten opleveren. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar koopwoningen, maar ook naar sociale huur en middenhuur. Het doel is om beter aan te sluiten bij de behoeften van verschillende groepen woningzoekenden. Volgens de gemeente is daarvoor een mix van woningtypen noodzakelijk.
De cijfers uit de CBS-dataset laten echter zien dat die gewenste balans in de afgelopen jaren nog niet zichtbaar is in het aantal verleende bouwvergunningen. Waar vergunningen voor koopwoningen een groot aandeel vormen, blijft het aantal vergunningen voor huurwoningen relatief beperkt. Daarmee ontstaat een verschil tussen de grote vraag naar huurwoningen en de woningen waarvoor daadwerkelijk bouwvergunningen worden verleend.
Zoekt Culemborg naar een betere balans
Of die ontwikkeling de komende jaren verandert, zal afhangen van nieuwe bouwprojecten en de keuzes die gemeente, woningcorporaties en ontwikkelaars maken. Voorlopig laten de cijfers zien dat koopwoningen de overhand hebben in de verleende bouwvergunningen, terwijl de behoefte aan huurwoningen onverminderd groot blijft.
