VIANEN – Felle Cobra-kleuren vullen donderdag 14 tot en met zaterdag 16 mei de Grote Kerk in Vianen tijdens een preview van kunstenaar Titus Crombach. De expositie, als opmaat naar de Kunstroute Vianen in juni, trekt bezoekers die tussen de historische kerkramen stilstaan bij kleurrijke schilderijen vol emotie en Viaanse geschiedenis.

Vol enthousiasme legt Crombach de laatste flyers en kaartjes neer voordat de eerste bezoekers binnenwandelen. Terwijl bezoekers langzaam langs de kleurrijke kunstwerken wandelen, klinkt op de achtergrond zachte klarinetmuziek vanuit een vrijwilliger van de kerk. Het zonlicht valt door de hoge kerkramen naar binnen en licht de felle kleuren van de schilderijen extra op. Geïnteresseerde blijven stilstaan bij de schilderijen, maken foto’s van hun favoriete werken en stellen vragen aan de kunstenaar. Crombach deelt met hen enthousiast de betekenis achter zijn schilderijen.

Met een trotse glimlach wijst Crombach naar een van zijn favoriete werken uit de collectie: Keizer Napoleon brengt officieel bezoek aan Vianen. Het schilderij verwijst naar het bezoek van Napoleon aan Vianen op 6 oktober 1811, toen hij onderweg was naar Utrecht.

Inspiratie uit Vianen

Veel van Crombachs schilderijen zijn gebaseerd op de geschiedenis van Vianen. Volgens de kunstenaar haalt hij inspiratie uit de stad en haar verleden. ‘Ik kan wel de Eiffeltoren gaan schilderen, maar veel mensen hebben daar niks mee,’ zegt hij licht sarcastisch. Sinds hij twee jaar geleden in Vianen kwam wonen, loopt hij dagelijks door de stad op zoek naar nieuwe ideeën. ‘Zo zoek ik steeds weer iets en doe je weer een idee op’.

Crombach ontdekt zijn talent voor schilderen pas twee jaar geleden. Nadat hij met pensioen gaat en zijn carrière als politieagent beëindigd, gaat hij op zoek naar een nieuwe hobby. Inmiddels hangen zijn werken op meerdere plekken in Vianen, ook in woonkamers, dit vindt hij heel bijzonder.

Toch voelt deze tentoonstelling volgens hem anders dan eerdere exposities. ‘Dit is eigenlijk heel persoonlijk en ik ben nu de enige die hier staat,’ zegt Crombach. Voordat de expositie is begonnen, is het al geslaagd geeft hij aan. ‘Als een schilderij af is, is het eigenlijk al geslaagd,’ zegt hij. Zijn vrouw vraagt soms verbaasd hoe hij bepaalde werken heeft gemaakt. ‘Ik weet soms zelf niet waar het vandaan komt. Het gebeurt gewoon. Dat is overigens ook wel het geheim.’

Kunst als gevoel

Een belangrijk thema in zijn werk is emotie en beleving. Crombach vertelt dat sommige werken veel emotie oproepen tijdens het schilderen. Zo maakte hij schilderijen van verzetshelden uit Vianen, waarbij hij zichtbaar geraakt werd door de verhalen achter de persoon. ‘Er zit zoveel emotie in dat schilderij,’ vertelt hij. ‘Die heb ik geschilderd met tranen in mijn ogen.’ Crombach omschrijft kunst als iets dat mensen een gevoel moet geven. ‘Je moet er een beetje gelukkig van worden,’ zegt hij. Volgens hem kan kunst zelfs werken als een soort medicijn: iets waar je naar kijkt als je je niet goed voelt en dat je stemming kan veranderen.

Die gedachte lijkt terug te komen in de tentoonstelling. Bezoekers kijken aandachtig naar de schilderijen en staan soms even stil. Sommigen stappen dicht naar voren om kleine details beter te bekijken.

Een stel uit Vianen vertelt dat zij vaker exposities in de kerk bezoeken. ‘Als er iets is in de kerk of in het dorp, komen we altijd kijken,’ zegt de vrouw. Zodra zij binnenkomt, wijst ze direct een schilderij aan dat volgens haar duidelijk in Cobra-stijl is, door de felle kleuren en sterke vormen. ‘Dat spreekt me het meeste aan.’

Open Kerk

Ook vrijwilliger Jan Martienus Werner van de Open Kerk ziet hoe bezoekers reageren op de expositie. Hij is al tien jaar betrokken bij de kerk als gids en vrijwilliger en ontvangt regelmatig bezoekers tijdens tentoonstellingen en evenementen.

Volgens Werner past de Cobra-expositie goed bij de rol van de kerk als open ontmoetingsplek. ‘De kerk is voor iedereen,’ zegt hij. ‘We vinden het belangrijk dat hier allerlei vormen van cultuur plaatsvinden.’ Volgens Werner trekt de kerk daardoor ook een breed publiek. Regelmatig ontvangt de Open Kerk bezoekers uit andere delen van Nederland. ‘Zij komen hier echt speciaal naartoe,’ vertelt hij. ‘Sommigen staan versteld van de akoestiek en de sfeer in de kerk.’

De Grote Kerk wordt vaker gebruikt voor culturele activiteiten, zoals concerten, opera-uitvoeringen en andere exposities. Volgens Werner maakt de ruimte, akoestiek en lichtinval de ervaring voor bezoekers af. Vrijwilligers lopen ondertussen rond door de kerk en beantwoorden vragen over de geschiedenis van het gebouw.

Tijdens de preview blijft de combinatie van kleurrijke Cobra-kunst, de historische kerkruimte en de rustige sfeer het meest opvallen. Terwijl bezoekers nog een laatste ronde langs de schilderijen maken, blijft Crombach zichtbaar genieten van de middag.

Hieronder kun je de videoreportage van de middag bekijken, gemaakt door Mylan Schneider: