BINNENLAND – Het vaarseizoen is weer begonnen. Met het mooie weer en de meivakantie zoeken veel mensen de buitenlucht op, en een deel van hen trekt het water op. Op zee, meren en rivieren wordt het water vaak gezien als een plek van rust en ruimte, ver weg van de drukte op het land. Maar waar komt dat gevoel vandaan?

Voor sommigen is het water juist een vaste waarde in het dagelijks leven. Tjeerd woont op een woonschip en is vaak op het water te vinden. Toch betekent dat voor hem niet automatisch rust. “Op het water zoek ik juist de uitdaging op,” zegt hij. “Het is niet per se rustgevend. Maar als we met scouting samen op een schip zitten, ergens op zee of een rustig meer, ontspannen met een biertje, dan voelt het wel zo.”

Voor veel mensen wordt het water – of dat nu de zee, een rivier of een meer is – geassocieerd met ontspanning en een gevoel van vrijheid. Tegelijkertijd ervaart niet iedereen dat op dezelfde manier. Astrid Regter heeft last van zeeziekte en voelt zich juist niet prettig op het water. Daarom stapt ze liever niet aan boord. “Op een boot vind ik het eng, omdat het zo wiebelt,” vertelt ze. “Ik ben onhandig en de kans is groot dat ik val. Bovendien word ik er snel misselijk van.”

Een eerdere ervaring op een boot versterkte dat gevoel. “Ik was eens met een vriendin op een drijvende boot waar we konden eten, maar ik werd echt niet goed. Door het geschommel werd ik ontzettend misselijk. Sindsdien stap ik eigenlijk nooit meer op een boot.”

Waar de één het water ervaart als rustgevend, roept het bij de ander juist ongemak op. Het verschil in beleving laat zien dat het gevoel van rust of vrijheid op het water niet vanzelfsprekend is. Uit  onderzoek van World Economic Forum blijkt het dat natuurbeleving en stressherstel helpt tijd in een omgeving met weinig prikkels om mentaal te herstellen. Beweging van water, open ruimte en het ontbreken van stedelijke drukte worden daarbij vaak genoemd als factoren die bijdragen aan ontspanning. Ook vrije tijd speelt hierin een rol: mensen zoeken in hun vrije momenten vaker plekken op waar het tempo lager ligt en de aandacht minder wordt opgeëist. Een belangrijk concept is dat vrije tijd pas echt werkt als mensen mentaal afstand nemen van verplichtingen. Alleen fysiek vrij zijn is niet genoeg, je moet ook het gevoel hebben dat je even “uit” staat.

Wat maakt water toch zo bijzonder, en waarom trekt het ons zo aan? Redacteur Iris Dekker gaat het zelf ervaren en stapt aan boord om het uit te zoeken.