Deze Fact-check is gemaakt met de publicatie van de feiten en cijfers op donderdag 16 april.

Bewering:

Caroline van der Plas, Tweede kamerlid BBB: ‘Nederland heeft (ongeveer) de meest duurzame agrarische sector in de wereld’

Dit is de uitspraak die Van der Plas doet is in het televisieprogramma RTL Tonight, hierin gaat het gesprek over de nieuwe schijf van vijf. De vraag is of de  uitspraak die van der Plas doet klopt, en wat er met ‘meest duurzaam’ wordt bedoeld.

Oordeel:

Ongefundeerd, is misleidend en dient nuance.

Om de claim te snappen, gaan we eerst terug naar de vraag: ‘Wat is duurzame landbouw?’ Bij duurzame landbouw, worden er verschillende gewassen verbouwd ter verbetering van de biodiversiteit en een betere bodem. Het tegenovergestelde daarvan is intensieve landbouw. Hierbij wordt er zo veel mogelijk voedsel voor zo min mogelijk geld verbouwd, met de nodige bestrijdingsmiddelen en kunstmest om dit proces te realiseren.

De Nederlandse landbouw is in het algemeen intensief en kennisgedreven, stelt het planbureau voor leefomgeving. Maar de intensieve vormen van landbouw hebben een keerzijde. Zo heeft Nederland de hoogste stikstof- en fosfaatoverschotten in de Europese Unie. Bijna de helft van de stikstofdepositie op natuurgebieden is afkomstig uit de landbouw, vermeld het Compendium voor de Leefomgeving (CLO).

Nu we dat begrijpen gaan we ons verdiepen in hoe goed Nederland misschien op weg is met duurzame landbouw en hebben we de Climate Change Perfoming Index (CCPI) bekeken. Hieruit blijkt dat we in 2025 op de ranking van plek 5, in 2026 naar plek 10 zijn gegaan. En dit heeft onder andere te maken met dat de landbouw een aanhoudend probleem blijft.

Als een van ‘s werelds grootste exporteurs van landbouwproducten kampt Nederland met hoge stikstofvervuiling en broeikasgasemissies in de landbouw. Hier hebben we het eerder al over gehad. ​​De CCPI-landen experts bekritiseren het feit dat de landbouwsector grotendeels is uitgesloten van klimaatbeleid.

Dat de agrarische sector Nederland de meest duurzame van de wereld is, klinkt nu dus vrij ongeloofwaardiger. Dat vindt ook Jan Willem Erisman, hoogleraar Milieu en Duurzaamheid aan de Universiteit Leiden. ‘Je moet naar de totale uitstoot kijken, je moet kijken naar hoe wij met de bodem omgaan en de stikstof die wij leveren op de natuur en dan zijn wij zeker niet de duurzaamste van de wereld.’

Waar Caroline haar bronnen vandaan heeft, is onduidelijk. Ik heb haar gevraagd dit te onderbouwen, maar ze heeft mijn mail niet beantwoord en haar telefoonnummer geeft geen gehoor.

Conclusie:

De claim dat de Nederlandse agrarische sector de meest duurzame ter wereld is, houdt geen stand wanneer je kijkt naar de verschillende bronnen. Hoewel Nederland efficiënt produceert,  laten internationale ranglijsten zoals de Climate Change Performance Index zien dat de prestaties juist verslechteren en dat de landbouwsector een belangrijke oorzaak blijft van milieuproblemen. De hoge uitstoot van broeikasgassen, stikstofvervuiling en het gebrek aan biodiversiteit onderstrepen dit. Ook experts, zoals Jan Willem Erisman, benadrukken dat je naar het totaalplaatje moet kijken. Vanuit dat perspectief kan Nederland niet als de meest duurzame agrarische sector worden beschouwd.

Daarom ontbreekt er aan de claim nuance en is deze eerder misleidend dan feitelijk juist.