TIENHOVEN – Achter een vitrine met oude scharen, langs antieke strijkijzers op de trap, wacht op de eerste verdieping van Streekmuseum Vredegoed een wereld vol rails en perrons. Van 28 maart tot en met 24 oktober hangen er 640 pentekeningen van Nederlandse stationsgebouwen. Allemaal het werk van Sandra Mackus, die elk station op de fiets, te voet of op skates bezocht. Johan van Geffen, bestuurslid van het museum, twijfelde geen moment en stelt ze tentoon. ‘Het is bijzonder dat er bijna van ieder station een pentekening is.’
Vier jaar lang was Mackus onderweg. Ruim 6000 kilometer op de fiets, 1400 kilometer te voet en 500 kilometer op haar skates. Geen auto, geen OV. Zo veroverde ze ruim 640 stationsgebouwen en legde elk gebouw vast in een pentekening. De aandacht waarmee dat is gedaan, is zichtbaar in elk werk. Elke lijn vertelt over tijd, geduld en een scherp oog voor architectuur.
Het project begint bijna per ongeluk, want in januari 2020, bij het station van Weert, viel het Sandra Mackus ineens op: ‘Wat een mooi gebouw. En wat vreemd dat ik dat nooit eerder had gezien.’ Eerst probeert ze de stations te borduren. Dat bleek echter niet te doen. Daarna kwamen de pentekeningen en een pandemie die haar plannen omgooide én aanjoeg. ‘Door de coronapandemie kon ik de trein niet meer in en besloot ik de oude Gazelle van mijn moeder te pakken en uiteindelijk het hele land rond te fietsen.’
Toevalstreffer in de Telegraaf
Dat de tekeningen nu in Tienhoven hangen, is te danken aan een toevalstreffer. Johan van Geffen, bestuurslid van Streekmuseum Vredegoed, stuitte op een artikel over Mackus in de Telegraaf. ‘Je gaat op zoek naar een nieuw onderwerp, toevallig vond ik er een in de Telegraaf en dat was Sandra Mackus. Ik had contact opgenomen en ze vond het fantastisch om haar werk tentoon te stellen’, aldus Van Geffen.
Streekmuseum Vredegoed zet in op tentoonstellingen
Het streekmuseum draait volledig op vrijwilligers. Overal in het pand zijn mensen in de weer: bezoekers ontvangen, teksten bijhouden, tentoonstellingen inrichten. De organisatie staat op eigen benen en tentoonstellingen zijn daarvoor onmisbaar. Dat bleek al bij de vorige expositie. Vorig jaar hingen er pentekeningen van Adri Pieck, de zus van de bekende illustrator Anton Pieck. ‘Dit was een groot succes, want ongeveer een derde van de exploitatie wordt ermee betaald, zodat het museum blijft bestaan’, zegt Van Geffen.
Alle 640 tekeningen tegelijk tonen: onmogelijk in zo’n kleine ruimte. ‘640 stationsgebouwen zijn er te veel om tentoongesteld te worden’, erkent Van Geffen. Daarom is gekozen voor een structuur in vier wisselexposities, ingedeeld naar windrichting.
Van 28 maart tot en met 24 oktober zijn achtereenvolgens de stations van West- en Midden-Nederland, Zuid-Nederland, Oost-Nederland en Noord-Nederland te zien. Op dit moment vullen de tekeningen van westelijk Nederland de witte kamer, geordend per spoorlijn, zodat de samenhang tussen stations direct zichtbaar is.
Buiten het raam liggen de weilanden stil in het voorjaarslicht. Binnen hangt de stilte van inktlijnen en reiskilometers. Wie door de zolderkamer loopt, ziet niet alleen gebouwen, maar ook het verhaal van iemand die vier jaar lang opstapte, zonder in een trein te stappen.
