In een video van 18 april beweert TikTokker Isa Wellenberg dat het eten van kaas na het drinken van alcohol, vóór het slapengaan, zorgt voor een minder erge kater de volgende dag. De video wordt veel gedeeld op sociale media. Maar klopt deze bewering?
Let op: deze factcheck is gebaseerd op informatie en wetenschappelijk onderzoek dat beschikbaar was op het moment van publicatie.
Wat veroorzaakt een kater?
Om de claim te beoordelen, is het belangrijk om te begrijpen hoe een kater ontstaat. Wanneer je alcohol drinkt, breekt je lichaam ethanol af in de lever. Dit gebeurt via enzymen zoals alcoholdehydrogenase (ADH) en aldehydedehydrogenase (ALDH). Daarbij wordt ethanol eerst omgezet in acetaldehyde, een giftige stof, en daarna in minder schadelijke stoffen. Volgens een reviewstudie van Verster speelt vooral de snelheid van deze afbraak een belangrijke rol. Hoe sneller alcohol uit het lichaam wordt verwijderd, hoe minder ernstig de kater doorgaans is. De studie laat ook zien dat ethanol zelf, omdat het de bloed-hersenbarrière kan passeren sterk samenhangt met katersymptomen. Daarnaast speelt oxidatieve stress, schade aan cellen tijdens de afbraak van alcohol, een rol.
Kan voeding dit proces beïnvloeden?
Er is onderzoek gedaan naar de invloed van voeding op alcoholafbraak. In een studie gepubliceerd via de National Library of Medicine is gekeken naar het effect van verschillende voedingsmiddelen op de enzymen ADH en ALDH. In dit laboratoriumonderzoek bleken sommige voedingsmiddelen de activiteit van deze enzymen te beïnvloeden. Dat betekent dat ze mogelijk de afbraak van alcohol kunnen versnellen of vertragen. Belangrijk is dat dit onderzoek buiten het menselijk lichaam is uitgevoerd. Daardoor is niet zeker of deze effecten ook optreden bij mensen. Bovendien wordt kaas in deze studie niet genoemd als voedingsmiddel met een relevant effect.
Waarom kaas waarschijnlijk niet helpt
De claim van TikTokker Isa Wellenberg gaat specifiek over kaas. Kaas bestaat voornamelijk uit eiwitten (caseïne), vet, water, vitamines en zout. Er is geen wetenschappelijk bewijs dat deze stoffen invloed hebben op de enzymen die alcohol afbreken of op de processen die een kater veroorzaken. Het idee dat kaas zou helpen, komt mogelijk voort uit de gedachte dat vet de opname van alcohol vertraagt. Dit is een bekend effect waar eerder onderzoek naar is gedaan, maar alleen wanneer iemand vóór of tijdens het drinken eet. Vet kan de maaglediging vertragen, waardoor alcohol langzamer in het bloed wordt opgenomen. Als je pas na het drinken kaas eet, is de alcohol echter al grotendeels in de bloedbaan opgenomen. Op dat moment heeft voedsel nauwelijks nog invloed op het proces van alcoholafbraak.
Wat zegt een toxicoloog?
Voor deze factcheck is de claim voorgelegd aan Jan Tytgat, toxicoloog en professor aan de KU Leuven. Hij reageert kritisch: ‘Die tiktokker ziet ze vliegen…’ Volgens Tytgat wordt een kater veroorzaakt door processen in het lichaam die niets met kaas te maken hebben: ‘Een kater wordt voornamelijk veroorzaakt door de vorming van acetaldehyde na overmatige alcoholinname. Dat is een vorm van acute intoxicatie. De bestanddelen van kaas maken daarbij geen verschil, zeker niet wanneer de alcohol al in het bloed zit en je pas daarna kaas eet.’ Volgens hem hebben de voedingsstoffen in kaas dus geen aantoonbare invloed op katersymptomen.
Geen reactie van maker video
De maker van de video, Isa Wellenberg, is om een reactie gevraagd op de claim en de mogelijke onderbouwing daarvan, maar heeft niet gereageerd.
Conclusie
De claim dat kaas eten na het drinken een kater vermindert, is niet bewezen. Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat katers vooral worden bepaald door de afbraak van alcohol en de aanwezigheid van ethanol in het lichaam. Hoewel sommige voedingsmiddelen in laboratoriumstudies invloed lijken te hebben op enzymen die alcohol afbreken, geldt dit niet voor kaas en is het bewijs bovendien beperkt. Ook volgens toxicoloog Jan Tytgat maken de bestanddelen van kaas geen verschil, zeker niet wanneer alcohol al in het bloed is opgenomen. De claim van TikTokker Isa Wellenberg is daarom ongegrond.
