UTRECHT – Oud Utrecht laat met het historisch café zien waarom de geschiedenis van de stad nog altijd relevant is en maakt deze toegankelijk met lezingen en kunstverhalen. Op donderdagavond 8 mei stond de Utrechtse schilder Gerard van Honthorst en de invloed van de Caravaggisten centraal in Bibliotheek Neude.
De lezing over Gerard van Honthorst vormde het middelpunt van de avond in Bibliotheek Neude. Tijdens de bijeenkomst kregen bezoekers meer inzicht in de invloed van de zeventiende-eeuwse schilder en de manier waarop Utrecht een belangrijke rol speelde binnen de schilderkunst van die tijd. Met grote projecties van schilderijen liet spreker Matthijs zien hoe Van Honthorst werkte en welke invloeden uit Italië terug te zien zijn in zijn kunst. Door zijn manier van vertellen en het gebruik van duidelijke voorbeelden konden ook bezoekers zonder uitgebreide kunstkennis het verhaal goed volgen.
Het historisch café werd georganiseerd door Oud Utrecht, een vereniging die vaker activiteiten rondom lokale geschiedenis organiseert. Volgens organisator en historicus Joost Boomsma was het doel van de avond om bezoekers kennis te laten maken met een kunstenaar die volgens hem vaak te weinig aandacht krijgt. “Gerard van Honthorst is wel een beetje een kunstenaar uit de zeventiende eeuw die eigenlijk wordt onderschat”, vertelt Boomsma. Volgens Boomsma is Van Honthorst minder bekend bij het grote publiek dan andere schilders uit de Gouden Eeuw, terwijl hij juist een belangrijke plek inneemt binnen de Utrechtse schilderkunst en ook buiten Nederland succes had.
De organisatie wilde met het historisch café bezoekers enthousiasmeren voor Utrechtse geschiedenis. Dat lukte volgens Boomsma goed door de combinatie van een toegankelijke spreker en de tentoonstelling die momenteel te zien is. “Ik denk ook wel dat men zich heeft geënthousiasmeerd om nu naar die tentoonstelling toe te gaan”, zegt hij na afloop van de avond. Door bezoekers eerst het verhaal achter de schilder te laten horen en daarna de tentoonstelling te laten bezoeken, probeert Oud Utrecht de geschiedenis tastbaar en dichtbij te brengen.
Volgens Boomsma speelt lokale geschiedenis een belangrijke rol bij het begrijpen van het heden. Veel grote historische ontwikkelingen zijn volgens hem beter te begrijpen wanneer mensen ze kunnen koppelen aan hun eigen omgeving. “Als je wat meer over de geschiedenis weet, dan snap je natuurlijk ook hoe het heden in elkaar zit”, legt hij uit. Volgens Boomsma is de geschiedenis van Utrecht nog altijd zichtbaar in de stad, bijvoorbeeld in de kunst en de culturele plekken die herinneren aan het verleden.
Bezoekers reageerden enthousiast op de lezing en de sfeer van de avond. Willemijn Bankie en Annemieke Postema bezoeken vaker historische cafés van Oud Utrecht. Volgens hen zijn de avonden waardevol omdat ze op een toegankelijke manier meer leren over de geschiedenis van hun eigen stad en onderwerpen ontdekken waar zij anders minder snel mee in aanraking zouden komen. “Door de manier waarop het wordt verteld, ga je anders naar de geschiedenis van Utrecht kijken”, vertelt Bankie. Volgens haar zorgde de duidelijke uitleg van de spreker ervoor dat de verhalen achter de schilderijen begrijpelijk en interessant bleven voor het publiek.
Met het historisch café probeert Oud Utrecht geschiedenis dichter bij de inwoners van de stad te brengen. Door gebruik te maken van enthousiaste sprekers, herkenbare Utrechtse verhalen, beelden en tentoonstellingen wil de vereniging laten zien dat het verleden nog altijd onderdeel is van het dagelijks leven in Utrecht.
Mathijs Meinderts is kunsthistoricus en museumdocent en verteld in onderstaand video-portret waar zijn fascinatie voor kunst vandaan komt en wat de nieuwe tentoonstelling inhoud
