UTRECHT – Café Kalff aan de Oudegracht krijgt na vijftien jaar een nieuwe eigenaar. Voor vertrekkend eigenaar Robbert Kalff was één ding daarbij het belangrijkst: dat de queerbar blijft bestaan. Volgens betrokkenen is dat meer dan alleen het behoud van een café. In Utrecht laten queer ontmoetingsplekken zoals Café Kalff zien hoe belangrijk zichtbaarheid, veiligheid en sociale verbondenheid blijven voor de lhbtiq+-gemeenschap, ook in een stad waar acceptatie relatief groot is.

Meer dan een café

Na vijftien jaar neemt Robbert Kalff afscheid van de queerbar die zijn naam draagt. De nieuwe eigenaar komt uit de queergemeenschap en zet het café voort onder dezelfde naam. Voor Kalff was dat een belangrijke voorwaarde bij de overdracht.

‘De naam blijft hetzelfde. Dat was voor mij het allerbelangrijkste,’ zegt Kalff. Daarmee blijft volgens hem niet alleen een horecazaak bestaan, maar ook een plek waar queer mensen elkaar kunnen ontmoeten en zichzelf kunnen zijn.

Kalff opende het café vijftien jaar geleden met als doel een veilige en toegankelijke ontmoetingsplek te creëren. In de loop der jaren groeide Café Kalff uit tot een vaste ontmoetingsplek voor de Utrechtse queergemeenschap en was het café regelmatig betrokken bij activiteiten rondom Utrecht Pride.

Volgens Kalff speelt juist die zichtbaarheid een grote rol in hoe de stad zich heeft ontwikkeld. Hij ziet dat Utrecht in de afgelopen jaren een relatief veilige plek is geworden voor queer mensen, waar openlijk jezelf zijn vaker wordt geaccepteerd. Tegelijk benadrukt hij dat die ontwikkeling niet vanzelf is gegaan, maar mede mogelijk is gemaakt doordat zulke ontmoetingsplekken zichtbaar aanwezig blijven in de stad.

Waarom het voortbestaan belangrijk is

Volgens Imke Goedtveld, vrijwilliger bij Utrecht Pride, vervult een queerbar een functie die verder gaat dan horeca. Zij ziet Café Kalff als een concreet voorbeeld van hoe zo’n plek in Utrecht werkt als sociale en veilige ruimte.

‘Queerbars zijn veilige havens waar mensen zichzelf kunnen zijn zonder bang te hoeven zijn voor oordeel of intimidatie,’ zegt Goedtveld.

Volgens haar is dat juist in de praktijk van de stad belangrijk: in Utrecht kunnen queer mensen op steeds meer plekken zichtbaar zijn, maar juist informele ontmoetingsplekken zoals Café Kalff zorgen ervoor dat er ook een plek blijft waar ervaringen gedeeld kunnen worden met gelijkgestemden.

‘Juist doordat je anderen ontmoet die vergelijkbare ervaringen hebben, ontstaat er een gevoel van verbondenheid. Dat maakt een plek als Café Kalff ontzettend waardevol,’ zegt ze.

Goedtveld benadrukt dat dit niet alleen gaat om sociale contacten, maar ook om veiligheid en erkenning binnen de gemeenschap.

‘Het zou een groot verlies zijn geweest als Café Kalff was verdwenen. Zulke plekken zijn onmisbaar voor de zichtbaarheid en veiligheid van de queergemeenschap in Utrecht,’ zegt ze.

Ondernemen én maatschappelijke betrokkenheid

Hoewel Café Kalff tegenwoordig een bekende naam is in Utrecht, verliep de start niet zonder uitdagingen. Kalff vertelt dat hij als ondernemer veel heeft moeten leren om het café financieel gezond te houden.

Naast het runnen van de zaak zette hij zich in voor de zichtbaarheid van de queergemeenschap. Zo werkte hij mee aan verschillende initiatieven en evenementen rondom Utrecht Pride.

Volgens Kalff gaan ondernemerschap en maatschappelijke betrokkenheid daarbij hand in hand. Een ontmoetingsplek kan alleen blijven bestaan als deze ook financieel gezond is, maar volgens hem is de maatschappelijke functie minstens zo belangrijk voor de identiteit van het café.

Een nieuw hoofdstuk

Na de overdracht wil Kalff eerst tijd nemen om te reizen. Daarna sluit hij niet uit dat hij zich opnieuw inzet voor de Utrechtse queergemeenschap.

‘Ik sluit niet uit dat ik ooit weer achter een bar sta,’ zegt hij.

Voor bezoekers verandert er voorlopig weinig. Café Kalff blijft op dezelfde locatie, onder dezelfde naam en met dezelfde functie als ontmoetingsplek voor de queergemeenschap. Daarmee blijft volgens zowel Kalff als Goedtveld behouden wat volgens hen het belangrijkst is: een veilige plek waar queer mensen zichzelf kunnen zijn.