ZEIST-Van buiten ziet het gebouw, wat als kerk dient, er donker en niet erg aantrekkelijk uit, maar wie binnen gaat in de kerk in Kerkelijk Centrum Zeist hoort de mooiste klanken van pianist Paul van Dijk die Egbert Rietveld begeleidt in zijn poëzie. Hoe ziet hemelvaartsdag eruit in Zeist?

Afgelopen donderdag vond de eerste editie van Feest van de Geest plaats. Een feest om elkaar te verstaan en te begrijpen door middel van kunst en klank.

Geschreven door Finna Peachey

Bezoekers

Bezoekers die donderdagmiddag de kerk bezochten konden genieten van een samenkomen van muziek en poëzie. Voor de organisatie was het nog even afwachten hoeveel mensen er op het festival af zouden komen om de kerk te bezoeken. Want dat gebeurt minder en minder, vertelt een van de gastvrouwen. “Vroeger kwamen er ook veel kinderen, maar tegenwoordig is de leeftijd hier erg oud. Eerder ging je ‘met pensioen’ van de organisatie als je oud was, maar nu hebben we nog mensen van tachtig jaar oud rondlopen die helpen met organiseren omdat er minder mensen blijven komen.”

“Vroeger waren er heel veel kinderen bij de kerk, maar dat is nu minder. Er werden eerst altijd ook kinderdiensten gehouden, maar daar zijn we mee gestopt omdat er nog maar één kind bij de laatste dienst was. We zien ook weinig jongeren terugkomen, misschien vinden ze het gewoon minder leuk wat wij zingen. In andere kerken lukt het beter om een jongere gemeenschap te vormen, bijvoorbeeld in evangelische kerken, door zijn altijd een hoop kinderen. Mensen beginnen sowieso ook meer te twijfelen tegenwoordig aan het geloof. Mijn dochter heeft ook afstand genomen van het geloof en ze heeft haar geloof ergens anders in kunnen vinden, anders dan God.”

Toch blijft de kerk zoeken naar manieren om mensen samen te brengen. “Gemiddeld komen er nog 80 tot 100 mensen,” legt ze uit. “Feest van de Geest is hier voor het eerst, dus we wachten af hoe het loopt.”

De poëzie

Het houten dak, de stenen vloer en de rode stoeltjes geven de kerk een rustige uitstraling, terwijl de zon zacht naar binnen valt. Langzaam druppelen bezoekers binnen; jong, maar vooral oud mengt zich door elkaar. Het gerinkel van kopjes klinkt terwijl mensen koffie en thee pakken voordat de voorstelling begint. Met ongeveer twintig bezoekers voelt de zaal leeg en groot, maar het creëert wel een persoonlijke, informele sfeer.

Rechts in de hoek staat de piano, opgesteld onder het orgel. Daar neemt pianist Paul van Dijk plaats, naast hem staat Egbert Rietveld. Vooraf lachen de twee nog samen. Ondanks dat ze al eens eerder samen hebben opgetreden, voelen ze de zenuwen wel verteld van Dijk. Het optreden van de pianist is vooraf niet ingestudeerd en wordt ter plekke geïmproviseerd. Hij laat zien hoe hij met aantekeningen op de tekst van Rietveld onthoudt waar hij in wat voor sfeer moet spelen. Hij weet precies wanneer de muziek begint en wanneer woorden het overnemen.

Spanning

Het thema ‘elkaar verstaan’ hoor je terug in de teksten. De poëzie van Egbert gaat over liefde, daarbij klinkt de piano zacht en dromerig. Sommige bezoekers lezen aandachtig mee met de teksten, anderen luisteren met gesloten ogen. In de zaal blijft het stil en af en toe is er instemmend geknik te zien vanuit het publiek.

Later verandert de sfeer abrupt bij het woord “zinkgat” dat voorbijkomt in de poëzie. De muziek wordt donkerder, harder en spannender. De piano klinkt aftastend en vragend. Juist die afwisseling maakt indruk op het publiek.

Solo

In het midden van het optreden stapt Egbert Rietveld opzij en laat Paul van Dijk alleen achter de piano. Hij maakt ruimte voor de muziek en laat de improvisatie volledig aan de pianist over. Terwijl de dichter gaat zitten tussen het publiek, luistert hij samen met de rest van de zaal aandachtig mee.

Na de pianosolo gaat de poëzie verder. Humor ontbreekt ook niet tijdens het optreden. Zo komt er onverwachts een kleine verwijzing naar Ramses Shaffy, wat voor een zichtbare glimlach in de zaal zorgt.

Ongeoefend

Na afloop volgt een groot applaus. Toch blijkt er nog één gedicht niet voorgedragen te zijn, omdat er nog geen muziek voor bedacht was. Op verzoek van het publiek wordt dit alsnog voorgedragen. Ook zonder voorbereiding zijn de twee artiesten goed op elkaar ingespeeld en klinkt het alsof ze al jaren samenwerken.