CULEMBORG – In het Gelderse Culemborg is de afgelopen jaren een duidelijke ontwikkeling zichtbaar in het aantal leerlingen dat instroomt in het speciaal onderwijs. Uit een analyse van aangeleverde onderwijsdata blijkt dat het aantal leerlingen dat een vorm van speciaal (basis)onderwijs volgt is toegenomen ten opzichte van eerdere jaren. Opvallend is dat deze groei plaatsvindt in een periode waarin het beleid juist gericht is op inclusief en passend onderwijs binnen het reguliere onderwijs.

Uit de dataset blijkt dat het aantal leerlingen in het speciaal onderwijs in Culemborg de afgelopen jaren een stijgende lijn laat zien. In de meest recente cijfers is te zien dat de instroom vanuit het regulier basisonderwijs relatief groot blijft. De volledige ontwikkeling is zichtbaar in de bijbehorende datavisualisatie die de trend over meerdere jaren in beeld brengt.

De ontwikkeling is opvallend omdat passend onderwijs als doel heeft om leerlingen zoveel mogelijk binnen het reguliere onderwijs te ondersteunen. Toch blijkt in de praktijk dat dit niet voor alle leerlingen haalbaar is. Wanneer de ondersteuningsbehoefte te groot of te complex wordt, is gespecialiseerd onderwijs beter passend voor de ontwikkeling en het welzijn van het kind.

Het proces achter doorverwijzing
Volgens Wim Ludeke, voorzitter van het Landelijk Expertise Centrum Speciaal Onderwijs (LECSO), komt de toename in het speciaal onderwijs vooral doordat het reguliere onderwijs niet altijd voldoende ondersteuning kan bieden. Hij stelt: “In veel gevallen lukt het binnen de reguliere klas niet om alle leerlingen de juiste begeleiding te geven.” Hierdoor worden leerlingen sneller doorverwezen naar het speciaal onderwijs wanneer extra ondersteuning nodig blijkt.

In Culemborg speelt daarbij ook het aanbod van gespecialiseerd onderwijs een belangrijke rol. De Koningin Julianaschool is een school voor gespecialiseerd basisonderwijs en richt zich op leerlingen die moeite hebben met leren en/of hun sociaal-emotionele ontwikkeling. De school biedt onderwijs in kleinere groepen en met meer individuele ondersteuning, waardoor leerlingen beter kunnen aansluiten bij hun ontwikkelingsniveau en behoefte.

Passend onderwijs onder druk
De groei van het speciaal onderwijs past binnen een bredere landelijke trend waarbij scholen aangeven dat passend onderwijs onder druk staat. Klassen zijn vaak groot, ondersteuningsvragen complex en er is een tekort aan gespecialiseerde leerkrachten en begeleiders. Daardoor is het voor reguliere scholen steeds moeilijker om alle leerlingen passende ondersteuning te bieden binnen de klas.

Tegelijkertijd blijft de ambitie bestaan om leerlingen zo lang mogelijk binnen het reguliere onderwijs te houden. Gemeenten en samenwerkingsverbanden werken daarom aan versterking van ondersteuning op scholen zelf, onder andere door extra expertise in de klas te brengen en samenwerking tussen scholen te intensiveren. Toch laten de cijfers zien dat deze maatregelen nog niet overal leiden tot een daling in het aantal leerlingen in het speciaal onderwijs