CULEMBORG – De traditionele poffertjessalon Lucas-Vermolen keert van 14 tot en met 21 juni terug tijdens de Culemborgse kermis op de Varkensmarkt. De kraam is al meer dan zeventig jaar een vaste waarde in de stad en wordt gerund door een familie die het ambacht al vijf generaties doorgeeft. Voor veel bezoekers is het daarmee niet zomaar een poffertjeskraam, maar een plek waar herinneringen en traditie samenkomen, terwijl het voortbestaan van dit soort kramen steeds minder vanzelfsprekend wordt.

De huidige poffertjessalon stamt uit 1981, maar de geschiedenis van het familiebedrijf gaat veel verder terug. De onderneming bestaat inmiddels al vijf generaties en is al meer dan zeventig jaar verbonden aan Culemborg. Esmeralda is eigenaresse van de poffertjessalon en er ook mee opgegroeid. Zij nam de zaak uiteindelijk over van eerdere generaties. Haar man Robbert stapte later in het familiebedrijf. ‘Mijn opa had een spiegeltent op Scheveningen’, vertelt Esmeralda. “Die is in 1974 ingestort. Van onderdelen daarvan hebben ze deze kraam gebouwd.”

De familie doet er alles aan om het authentieke karakter van de poffertjessalon te behouden. Het recept voor de poffertjes is al vijf generaties hetzelfde en wordt nog altijd geheimgehouden. Er wordt gebakken met echte roomboter en ook de inrichting is door de jaren heen niet veranderd. Bezoekers bestellen nog steeds met gekleurde muntjes, die aan het einde van de dag worden geteld om de opbrengst te bepalen. Luxe koffies of moderne toevoegingen zijn er niet, er wordt gewoon filterkoffie geserveerd. ‘We proberen zoveel mogelijk het antieke in stand te houden’, zegt Esmeralda. ‘Wel repareren en restaureren, maar niet vernieuwen.’

Voor de familie is het werk meer dan een beroep. Esmeralda kent niet anders dan het leven bij de poffertjessalon. ‘Dit is voor mij geen werk. Je staat op en je gaat naar de kraam. Zo werkt het al mijn hele leven.’ Robbert stapte later in het familiebedrijf en moest wennen aan het ritme van het reizende bestaan. ‘Je bent altijd onderweg en kunt weinig plannen. Als het druk is, werk je langer door en moet je afspraken afzeggen. Je moet er best veel voor laten.’

De band tussen de poffertjessalon en Culemborg draait volgens de familie vooral om herinneringen die van generatie op generatie worden doorgegeven. Hoe lang de kraam precies al naar de stad komt, weten ze niet meer zeker, maar volgens vaste klanten moet dat inmiddels meer dan zeventig jaar zijn. Sommige bezoekers vertellen dat ze als kind al met hun ouders en grootouders langskwamen en nu hun eigen kinderen meenemen. Veel families kiezen ieder jaar zelfs opnieuw dezelfde tafel uit.

Wat de familie hoopt dat bezoekers meenemen van een bezoek aan de kraam? ‘De herinneringen’, zegt Robbert. Esmeralda vertelt hierbij over een vaste klant van 64 jaar die onlangs zichtbaar geëmotioneerd raakte toen hij weer op zijn vertrouwde bankje plaatsnam. ‘Hij zei: als ik hier zit, ben ik weer vijftig jaar terug in de tijd, samen met mijn opa en oma, mijn broertjes en zusjes.’ Volgens Esmeralda zijn dat de momenten die het werk bijzonder maken. ‘Ik zie mijn klanten opgroeien. Opa’s en oma’s kwamen hier vroeger met hun kinderen en nu komen die kinderen zelf weer met hun kleinkinderen.’

Toch staat de traditie onder druk. Het wordt volgens de familie steeds moeilijker om personeel te vinden en het werk is fysiek zwaar. Daarnaast zorgen stijgende kosten, strengere regelgeving en vergunningseisen ervoor dat veel andere kramen ermee ophouden. ‘Er zijn bijna geen mensen meer die dit vak willen leren’, vertelt Esmeralda. ‘Als wij stoppen, verdwijnt dit echt. Er begint niet zomaar iemand opnieuw met een traditionele poffertjessalon.’

Steeds vaker maken klassieke poffertjessalons plaats voor moderne verkoopwagens die eenvoudig opgezet kunnen worden. Volgens Esmeralda gaat daarmee een belangrijk deel van de beleving verloren. De houten banken, het oude muntensysteem, de geur van echte roomboter en de vaste gezichten maken de kraam juist bijzonder. Zolang de familie de poffertjessalon draaiende kan houden, blijven ze terugkomen naar Culemborg. Niet alleen om poffertjes te bakken, maar ook om een traditie voort te zetten. Voor hen draait de kraam niet alleen om het eten, maar vooral om de herinneringen die er ieder jaar opnieuw worden gemaakt.