CULEMBORG – Elektrische autorijders in Culemborg betalen de hoofdprijs aan de openbare laadpaal. De gemeente behoort tot de vier duurste plekken van Nederland om een elektrische auto op te laden, zo blijkt uit data van de ANWB over 2025. Terwijl buurgemeenten via provinciale contracten lage tarieven garanderen, houdt Culemborg vast aan een ‘open marktmodel’. Dit leidt tot felle kritiek van inwoners, die zich gedwongen voelen om uit te wijken, terwijl exploitanten wijzen op achterblijvende schaalvoordelen en inefficiënt gemeentelijk beleid.
Wie in Culemborg zijn elektrische auto aan een openbare AC-laadpaal koppelt, betaalt gemiddeld € 0,67 per kilowattuur (kWh). Dat is bijna twintig cent boven het landelijk gemiddelde van € 0,48 en brengt de gemeente op de vierde plek in de landelijke ranglijst van duurste laadlocaties. Alleen grotere steden zoals Leiden, Leiderdorp en Oegstgeest zijn nipt duurder. Het contrast met omliggende gemeenten in de regio is groot. Daar liggen de tarieven fors lager omdat zij meeliften op centrale concessiecontracten die zijn afgesloten door de provincies Gelderland en Overijssel. Voor een actieve e-rijder die volledig afhankelijk is van de openbare laadpaal, kan het verschil met buurgemeente West Betuwe op jaarbasis oplopen tot ruim € 750.
Kabelbeleid zorgt voor frustratie
Culemborger Mark, die vanwege herkenbaarheid in zijn woonplaats anoniem wil blijven, zegt dat de openbare laadtarieven in Culemborg te hoog zijn geworden. ‘Die palen bij ons op de hoek kosten in de praktijk soms wel 77 cent per kWh via de ANWB-app. Dat is waanzin, vier tot vijf keer zoveel als wat ik thuis betaal als de zon schijnt’, vertelt hij. Mark zou zijn auto het liefst voor de deur opladen met zijn eigen zonnepanelen, maar dat mag niet van de gemeente. Tussen zijn huis en de parkeerplaats ligt namelijk een openbare stoep.
‘Op de website van de gemeente staat heel duidelijk dat een kabelboom of kabelmat over de stoep absoluut niet is toegestaan. In buurgemeenten mag dit wel, maar Culemborg toont zich hierin extreem onflexibel.’ stelt Mark. In een officiële reactie op raadsvragen van het CDA bevestigt het college van B&W dit huidige beleid. De Algemene Plaatselijke Verordening (APV) wordt voorlopig niet gewijzigd. Het toestaan van kabels over de stoep zou volgens het college zorgen voor ‘toeval en willekeur’, angst dat bewoners openbare parkeerplekken claimen en een verhoogde piekbelasting op het toch al volle stroomnet. Mark laadt zijn auto daarom noodgedwongen op bij zijn werklocatie buiten de gemeente.
Marktmodel biedt vrij spel aan exploitanten
Laadpaalexploitant CityCharging, een van de actieve partijen in Culemborg, herkent het beeld van de hoge tarieven maar legt de oorzaak deels bij de keuzes van de gemeente zelf. Directeur Maurice Brunnenkreef legt uit dat de prijs in Culemborg omhooggedreven wordt door lokale omstandigheden die de gemeente laat liggen. ‘Er is in Culemborg bijvoorbeeld geen goede verkeersbebording bij veel laadpalen, waardoor benzineauto’s de laadplekken regelmatig blokkeren. Dat beperkt onze omzet flink, waardoor de kosten per laadsessie stijgen.’
Daarnaast wijst Brunnenkreef op het feit dat exploitanten in Culemborg door het open marktmodel geen vastomlijnde planning of schaalvoordelen krijgen van de overheid. Ook landelijke ontwikkelingen spelen volgens hem mee in de tarieven. ‘De eisen aan laadpalen en het beheer hiervan worden steeds strenger en duurder, denk aan hogere verzekeringskosten. Daarnaast dwingen projecten zoals ‘netbewust laden’ ons om op piekmomenten minder stroom te leveren om het stroomnet te ontlasten. Hierdoor verkopen we minder kilowatturen per uur, terwijl de vaste kosten voor het beheer van de paal wel gewoon doorlopen.’
De gemeente Culemborg is om een reactie gevraagd, maar verwees naar een eerdere beantwoording van raadsvragen en wilde geen aanvullende toelichting geven.
In die beantwoording aan de raad geeft het college van B&W aan dat het open marktmodel, waarvoor in 2021 bewust is gekozen, inderdaad ‘niet heeft geleid tot lagere prijzen’. Desondanks stelt de gemeente dat de huidige tarieven ‘marktconform’ zijn, omdat exploitanten vrij zijn hun eigen prijzen te bepalen. Hoewel in de eigen beleidsstukken staat dat de gemeente met exploitanten in gesprek zou gaan over de tarieven, is dat in de praktijk nog niet gebeurd. Het college erkent in de brief dat deze gesprekken ‘vanwege prioritering’ nog altijd niet hebben plaatsgevonden.
Geen weg terug
Hoewel het ANWB-onderzoek aantoont dat gemeenten die deelnemen aan provinciale aanbestedingsconcessies veel goedkoper uit zijn, weigert Culemborg van koers te wijzigen. Het college laat weten dat ‘instappen in een lopende concessie niet mogelijk is’. Omdat die provinciale concessie in 2027 afloopt en het onduidelijk is hoe een vervolg eruitziet blijft de gemeente vasthouden aan de huidige opzet. ‘Afgezien van de discussie over prijzen werkt de uitvoering op basis van de laadvisie prima’, aldus het college.
Inwoner Mark reageert cynisch op de gelaten opstelling van de politiek. Volgens hem negeert de gemeente de portemonnee van haar eigen inwoners door te beweren dat het beleid prima werkt. ‘Als je als politiek zegt dat je niet op de hoogte was van deze tarieven, dan heb je echt oogkleppen op’, stelt hij. Volgens de Culemborger wijst dit op doorgeslagen marktwerking: ‘De gemeente zit hier met een hele dikke vinger in, want er wordt ergens iets verbloemd’.
