Claim: “Batterijen en accu’s veroorzaken iedere week een brand en/of ontploffing in een vuilniswagen.”
Oordeel: Aannemelijk, maar overdreven en niet hard bewezen.
Batterijen en accu’s vormen inderdaad een serieus brandrisico in vuilniswagens. Maar de claim dat dit iedere week gebeurt, is sterker geformuleerd dan de cijfers die we konden vinden. De belangrijkste onderbouwing komt van NVRD, maar dat cijfer blijkt geen harde landelijke incidentendatabase te zijn.
De claim werd gedaan in een socialmediabericht van Matthijs Pontier van de Piratenpartij, naar aanleiding van de campagne Doe Maar Apart. In dat bericht stelt hij dat batterijen en accu’s iedere week brand en/of ontploffing veroorzaken in een vuilniswagen. Omdat de post verwees naar die campagne, onderzochten we eerst of de claim daaruit afkomstig kon zijn.
Op de website van Doe Maar Apart vonden we een vergelijkbare, maar iets andere bewering: volgens de campagne vliegt er in Nederland drie keer per maand een vuilniswagen in brand door een weggegooide batterij of accu. Als bron noemt de campagne NVRD, de branchevereniging van gemeentelijke afval- en reinigingsdiensten. Dat cijfer is lager dan “iedere week”: drie keer per maand komt neer op ongeveer 36 keer per jaar, terwijl “iedere week” eerder richting 52 keer per jaar wijst.
Ook in een artikel van de NOS uit augustus 2023 komt dit cijfer terug. Daarin staat dat uit een inventarisatie van NVRD blijkt dat er jaarlijks tientallen branden in vuilniswagens zijn, en dat er “zeker drie keer per maand” ergens in Nederland brand is in een vuilniswagen. Volgens datzelfde artikel wijt NVRD de toename vooral aan het groeiende gebruik van batterijen, waaronder lithium-ionaccu’s, die in het afval terechtkomen.
NVRD schrijft op de eigen website dat er bijna wekelijks brand is in de afvalsector, bijvoorbeeld in inzamelvoertuigen, op overslaglocaties of bij verwerkingsinstallaties. Volgens NVRD ontstaan zulke branden vaak door verkeerd aangeboden afval, zoals batterijen, accu’s en drukhouders. Ook schrijft NVRD dat de meeste afvalbranden ontstaan door batterijen en accu’s, vooral wanneer die in het restafval of bij het oud papier terechtkomen.
Ook op de NVRD-pagina over Afgedankte Elektrische en Elektronische Apparatuur staat dat batterijen in elektrische apparaten een veiligheidsrisico vormen wanneer ze niet gescheiden worden ingezameld. NVRD schrijft daar dat batterijen de afgelopen jaren steeds vaker branden veroorzaken in inzamelvoertuigen of op verwerkingslocaties.
Om te achterhalen hoe hard het cijfer is, hebben we NVRD rechtstreeks benaderd. Ralph Peters van NVRD bevestigde telefonisch en per mail dat het cijfer “drie keer per maand” teruggaat op een inventarisatie onder NVRD-leden. Hij benadrukte wel dat dit niet moet worden gelezen als een landelijke forensische incidentendatabase waarin elke brand afzonderlijk technisch is vastgesteld. “Exacte getallen zijn heel moeilijk te geven, drie keer per maand is een conservatieve inschatting,” zegt Peters. Volgens hem gaat het om een sectorinventarisatie op basis van meldingen, signalen, praktijkervaring en schadebeelden. Na een brand is het volgens Peters vaak lastig om één specifieke batterij of accu als directe oorzaak aan te wijzen: “Als er eenmaal brand is ontstaan in een vuilniswagen of in een afvalstroom, is het oorspronkelijke voorwerp vaak beschadigd of niet meer herkenbaar.”
Dat is belangrijk voor de beoordeling van de claim. De uitspraak zegt namelijk dat batterijen en accu’s iedere week een brand of ontploffing veroorzaken in een vuilniswagen. Die formulering klinkt alsof er wekelijks een technisch bewezen batterij- of accubrand in een vuilniswagen wordt geregistreerd. Zo’n openbare landelijke database hebben we niet gevonden.
Sterker nog: de Taskforce Batterijbranden schreef in haar jaaroverzicht 2024 dat er juist behoefte is aan betere data en een meetmethodiek om afvalbranden door batterijen in kaart te brengen. De taskforce bestaat uit onder meer BRBS Recycling, NRF, NVRD, Stichting OPEN, TLN en de Vereniging Afvalbedrijven.
Dat betekent niet dat het probleem overdreven of verzonnen is. Brandweer Nederland schrijft dat batterijen in restafval kunnen beschadigen en kortsluiting kunnen veroorzaken. Vooral lithiumbranden ontwikkelen zich snel, bereiken hoge temperaturen en zijn moeilijk te blussen. In vuilniswagens wordt afval samengeperst, waardoor een batterij kan beschadigen en kan ontbranden.
Ook TLN, de brancheorganisatie voor transport en logistiek, schrijft dat batterijen en apparaten met accu’s in de praktijk regelmatig leiden tot brand in vuilniswagens. In dat artikel wordt uitgelegd dat een batterij tijdens het persen van afval kan beschadigen en ontbranden.
Daar komt bij dat er veel batterijen in het restafval belanden. Onderzoek van Eureco in opdracht van Stichting OPEN schat dat in 2025 ongeveer 100 miljoen batterijen via het huishoudelijk restafval werden weggegooid: circa 74 miljoen losse batterijen en 26 miljoen batterijen in afgedankte apparaten. Stichting OPEN gebruikt die cijfers ook in de campagne rond Doe Maar Apart en noemt verkeerd afgedankte batterijen en batterijhoudende apparaten een belangrijke oorzaak van afvalbranden.
Conclusie: batterijen en accu’s zijn inderdaad een bekend en groeiend brandrisico in vuilniswagens. De claim heeft dus een duidelijke kern van waarheid. Maar “iedere week” is sterker dan het cijfer dat we konden herleiden, namelijk drie keer per maand. Bovendien is dat cijfer volgens NVRD gebaseerd op een sectorinventarisatie, niet op forensisch bewezen landelijke registratie. Daarom beoordelen we de claim als: Aannemelijk, maar overdreven en niet hard bewezen.
Bronnen:
Brandweer Nederland Brand in de vuilniswagen: een lege batterij is genoeg
https://www.brandweer.nl/nieuws/brand-in-de-vuilniswagen-een-lege-batterij-is-genoeg/
BRBS Recycling
https://www.brbs.nl/
Doe Maar Apart campagnewebsite
https://www.doemaarapart.nl/Eureco
https://www.eureco.nl/Instagram / Matthijs Pontier oorspronkelijke post met de claim
https://www.instagram.com/p/DZnFoBOAkK8
Nationaal Recycling Forum (NRF)
https://www.nationaalrecyclingforum.nl
NOS Jaarlijks tientallen branden in vuilniswagens door batterijen en accu’s
https://nos.nl/artikel/2485439-jaarlijks-tientallen-branden-in-vuilniswagens-door-batterijen-en-accu-s
NVRD algemene website
https://www.nvrd.nl/
NVRD dossier Afgedankte elektrische en elektronische apparatuur
https://www.nvrd.nl/dossier/afgedankte-elektrische-en-elektronische-apparatuur/
NVRD dossier Afvalbranden
https://www.nvrd.nl/dossier/afvalbranden/
Stichting OPEN algemene website
https://www.stichting-open.org/
Stichting OPEN Batterijen in huishoudelijk restafval
https://www.stichting-open.org/onderzoek/batterijen-in-huishoudelijk-restafval/
Stichting OPEN Humberto Tan verzorgt aftrap landelijke inlevercampagne batterijen ‘Doe maar apart’
https://www.stichting-open.org/2026/06/16/humberto-tan-verzorgt-aftrap-landelijke-inlevercampagne-batterijen-doe-maar-apart/
Taskforce Batterijbranden / Vereniging Afvalbedrijven Jaaroverzicht 2024 Taskforce Batterijbranden
https://www.verenigingafvalbedrijven.nl/userfiles/files/Taskforce%20Batterijbranden%20-%20Jaaroverzicht%202024.pdf
TLN Transport en Logistiek Nederland
https://www.tln.nl/
TLN Transport en Logistiek Nederland — Meer afvalbranden door batterijen in afval
https://www.tln.nl/actueel/afvalbranden-door-batterijen-nemen-toe
Vereniging Afvalbedrijven
https://www.verenigingafvalbedrijven.nl/
