12 juni 2026 – Boedapest
Isabella van de Luijtgaarden & Noor Prummel
“I love you Valerie!”, schreeuwt een man achterin in een hoekje van de bar nadat het nummer 55 op een klein roze balletje werd opgenoemd. De man komt van achter de bar naar voren gerend en kijkt de twee meter lange vrouw met een witte blow-out hoopvol aan. Dan roept ze: “Hij heeft BINGO!” De avond bruist en de eerste kaarten zijn bijna helemaal gevuld.
Binnen een soort controversiële wereld leven dit soort avonden door de samenleving in Boedapest. “Als je bingo hebt schreeuw dan naar je moeder: “I love you Valerie!” roept de vrouw op hoge zwarte hakken en een iets te strak pakje voor in de zaal. De avond wordt georganiseerd door Valerie Divine. Een Hongaarse dragqueen die van dit haar levenswerk maakt.
Jarenlang schetste de vorige regering onder leiding van Viktor Orbán een conservatief en anti-LHBTIQ+-beeld naar de buitenwereld, onder andere via strenge wetgeving. Dat steden zoals Boedapest hierin progressiever zijn, neemt niet weg dat in andere delen van Hongarije, met name op het platteland, nog veel ruimte is voor verbetering.
Vorig jaar op 15 april trad er een nieuwe discriminatie wet in werking. Door deze wet konden pride-evenementen verboden worden in Hongarije. Nu ongeveer één jaar later is er een regimewisseling geweest en staat Pride voor de deur. Péter Magyar heeft meermaals zijn steun uitgesproken voor gelijkheid en vrijheid. Echter heeft hij nog geen stappen ondernomen om deze wetgeving terug te draaien. Toch zal ook dit jaar weer een mars komen en hoe groot deze zal zijn is nog maar de vraag. Uit heel Europa trokken voor de vorige editie zo’n 200.000 mensen naar Boedapest.
“Ik denk dat pride dit jaar nog veel groter wordt dan vorig jaar,” begint hij wanneer we hem op een rustiger moment ontmoetten bij een gay-bar in het hart van Boedapest, naast de rivier. Valerie Divine, gaat zonder de drag, door het leven als Szabolcs Farkas (30). Weliswaar zonder overlijnde lippen en een glitter panty, maar dezelfde stralende persoonlijkheid. Hij wijst naar de brug waar men vorig jaar overheen liep: “Mensen stonden ruim twee uur vast en je kon geen kant op. Het was prachtig.”
“Ik denk er zo over: ondanks het feit dat ik de Hongaarse samenleving over het algemeen erg tolerant vind, is er vooral in de rest van het land nog veel ruimte voor de verbetering. Echt heel veel. Je moet Boedapest daarin zien als een bubbel. Het beeld dat vanuit Hongarije de rest van de wereld bereikte is in de Westerse media erg overdreven. De meeste Hongaren waren het er ook niet mee eens,” vertelt hij.
“Ondanks alles ben ik altijd trots gebleven om Hongaar te zijn.”
Zijn leven in drag duurt nog niet heel lang. Vijf jaar om precies te zijn. Net zo lang als dat hij in Boedapest woont. “Ik ben geboren en getogen vlak bij de grens met Slowakije. Mijn jeugd was heel vreugdevol en mijn ouders en grootouders waren allemaal heel zorgzaam en liefdevol. Ik heb veel goede eigenschappen meegekregen, wat zeker terug te zien is in mijn karakter,” vertelt Szabolcs.
Hij was 24 toen hij zijn spullen pakten en van een klein dorpje naar de grote stad trok. Zijn vader, naar wie die echt op kijkt, kocht voor hem een appartement naast het stadspark. “Doordat mijn vader kapitein was van een cruiseschip was hij niet veel thuis. Ik woonde daarom met mijn moeder bij mijn grootouders. Ik zou zeggen dat mijn mooiste herinneringen verbonden zijn aan daar.”
“Mijn vader was vaak weg, maar op alle mogelijke manieren probeerde hij te laten blijken hoeveel hij van me hield, ik kijk erg op naar hem. Dat ik zo makkelijk met mensen kan verbinden en een goede host ben van mijn shows, komt voort uit wat ik van mijn ouders heb geleerd.”
Voor hem is drag geen simpele verkleedpartij, maar een diepgewortelde passie die voortkomt uit een jeugddroom. “Ik ben altijd heel er geïnteresseerd geweest in acteren. Mijn leven is uiteindelijk niet die richting opgegaan, maar in deze kunstvorm kan ik die passie wel volledig kwijt”, legt hij uit.
Een van zijn grootste inspiratiebronnen is Dame Edna Everage, de wereldberoemde Australische dragartiest. “Zij zei altijd: wat is er mooier dan mensen aan het lachen te maken? Ik denk dat dat altijd een deel van mijn identiteit is geweest.” Pas toen hij naar de progressieve stad Boedapest verhuisde en de lokale homoscene ontdekte, vielen de puzzelstukjes op zijn plek. Hij zag de dragshows in de stad en wist meteen: dit kan ik ook. “Het heeft altijd in me gezeten maar in Boedapest kon ik zijn wie ik wilde zijn.”
Voor Szabolcs gaat drag bovendien verder dan alleen optreden. Hij ziet het ook als een vorm van activisme. “Drag op zichzelf is eigenlijk al een vorm van activisme”, vertelt hij. Volgens hem speelden dragqueens en travestieten een belangrijke rol tijdens de Stonewall-rellen in New York, een belangrijk moment in de geschiedenis van de LHBTIQ+-beweging. “Dat geeft mij trots. Dat ik onderdeel mag zijn van die erfenis en kan opkomen voor mensen die misschien zelf niet altijd gehoord worden.”
Zijn allereerste optreden was nog niet voor een groot publiek, maar in een appartement in Boedapest. “Mijn nicht merkte dat ik geïnteresseerd raakte in drag en nodigde me uit voor het vrijgezellenfeest van een vriendin”, lacht hij. “Ik zag er eigenlijk vreselijk uit. De meiden deden mijn make-up, de pruik was verschrikkelijk en ik droeg een geleende jurk van een vriendin. Maar het was ontzettend grappig.”
Dat grappig houdt die er nu nog steeds in bij zijn shows en bingo’s. Hij schreeuwt de gekste quotes door de microfoon van: “Give it up if you like my ass!” tot “Ik heb mijn Netflix- en HBO-abonnement stopgezet, omdat de politiek interessanter is om de kijken in deze tijd” om zijn publiek aan het lachen te maken.
Drag biedt de ultieme creatieve vrijheid. “Je stapt in een verzonnen personage dat je op alle mogelijke manieren kan transformeren. Dat vind ik het mooiste aan drag. Als klein kind vond ik het altijd leuk om voor familie op te treden. Ik leerde dan stukjes uit tekenfilms uit mijn hoofd en performde dat voor familie. Vandaag de dag verwerkt ik deze karakters nog steeds in mijn acts, zoals Maleficent, de boze tovenares van het sprookje Doornroosje.”
2020 was het jaar dat hij door brak. Hij deed toen mee aan de dragcompetitie, Drag Queen Hungary, die hij vervolgens won. Zijn moeder en zus zaten toen in het publiek. “Mijn moeder kon niet stoppen met huilen. Ze was enorm trots”, vertelt hij met een grote grijns op zijn gezicht. “Al mijn,” hij corrigeert zich; “de meeste van mijn familieledenzijn zijn heel ondersteunend en liefdevol. Niet iedereen begrijpt het, maar accepteert het wel. Ik voel me gelukkig dat mijn familie mij support, want helaas heeft niet iedereen in Hongarije zoveel geluk.
Hij realiseert zich tegelijkertijd dat niet iedereen zoveel geluk heeft als hij. Onder zijn vrienden bevinden zich mensen die na hun coming-out jarenlang geen contact meer hadden met hun ouders of zelfs volledig uit de familie werden verstoten. “Ik voel me echt gezegend met de familie die ik heb”, zegt hij. “Niet iedereen in Hongarije heeft dat geluk.”
“De moeder van mijn moeder leeft nog, maar door omstandigheden kan ze mij niet komen opzoeken. Gelukkig bestaat YouTube en kan ze veel van mijn shows terugkijken. Ze is super lief, want ze heeft nu ontdekt hoe ze mij kan terugzien en dan belt ze me op met o my god ik heb je geweldige optreden weer bekeken!”
“…dat wat ik doe goed is en hier een plek heeft”
Het leven binnen de LHBTIQ+-gemeenschap verliep de afgelopen jaren niet gemakkelijk. Discriminerende wetten en een overheid die je niet accepteert komt hard binnen bij de gemeenschap. “Mentaal gezien was het echt niet makkelijk om ermee om te gaan”, geeft hij toe. “Heel vaak dacht ik erover na of ik misschien ergens anders zou moeten wonen. Ik vroeg me af wat er zou gebeuren als de verkiezingen geen verandering zouden brengen. Dan dacht ik bij mezelf: oké, ik heb mijn best gedaan, ik heb echt alles gegeven wat ik kon, maar dan is het tijd om te vertrekken.”
Toch koos hij ervoor om te blijven en zijn stem te laten horen. “Wanneer ik ga zitten om mijn make-up te doen, houd ik altijd in gedachten dat het niet alleen om mij gaat. Ik kreeg bijvoorbeeld berichten op Instagram van een aantal gasten die zeiden: ‘Oh mijn God, ik heb een vreselijke week gehad, maar toen ik naar jouw show kwam, kon ik al mijn problemen even vergeten. Dit alles heeft me echt op de been gehouden. Het heeft me echt gefocust gehouden. Dat wat ik doe goed is en hier een plek heeft. Ik ben zowel artiest als activist.”
“Hopelijk doet de premier de volgende keer ook mee met de bingo”
Op de wekelijkse drag bingo’s die Szabolcs als Valerie Divine presenteert, is mensen laten lachen het allerbelangrijkst. Elke week is anders, maar de geïmproviseerde grappen blijven altijd. Vaak gaan deze over mensen in het publiek, over haar billen of het weer. Maar soms komt er ook een beetje politiek bij kijken. “Hopelijk doet de premier de volgende keer ook mee met de bingo,” schreeuwt Valerie door de bar. Even later klinkt het door de ruimte: “Handen omhoog als je Peter Magyar een aantrekkelijke man vindt!” Iedereen joelt en lacht het uit.
Op 12 april veranderde alles. “Ik heb Boedapest echt nog nooit zo gezien, het was historisch”, vertelt Szabolcs met stralende ogen. Tijdens de overwinningsspeech van Péter Maygar was Szabolcs met een groep vrienden aanwezig op het Bátthyány plein. “Het meest belangrijk voor mij en voor de gemeenschap was dat we eindelijk hoorden van een Hongaarse politicus, dat dit een land zal zijn waar niemand vervolgd of uitgesloten wordt, alleen maar omdat ze van iemand houden”, legt hij met emotie in zijn stem te horen uit. “Zelfs als die liefde anders is dan die van de overgrote meerderheid.” Het markeert een kantelpunt na jaren van uitsluiting en politieke druk. Szalbolcs voegt eraan toe dat die er eerlijk gezegd geen woorden voor heeft wat die speech met hem deed. “Ik huilde net zoals iedereen.”
Een toekomstperspectief heeft Szabolcs nog niet per se. Wel ziet hij al kleine veranderingen. Je kan letterlijk zien aan de mensen op straat dat het nu anders is. Als je een winkel binnenloopt of door een park loopt, mensen zien eruit alsof de enorme steen die op hun schouders rustte, gewoon van ze af is gegleden.
“Ondanks dat ik nu overweldigd ben door geluk, ben ik nog steeds voorzichtig. Na zoveel jaren pijn en allemaal problemen is het niet makkelijk om te vertrouwen.”
